ESR ဆိုတာ
ဆရာရွင့္ ESR ရဲ႕အဓိပၸာယ္ကဘာလဲရွင့္။ က်မခင္ပြန္း ဖ်ားတာရက္ရွည္ၿပီမို႔ ေသြးစစ္ၾကည့္တာ က်န္တာအားလံုး normal ျဖစ္ေပမယ့္ ESR 40 ျဖစ္ေနပါတယ္။ ပံုမွန္ရွိသင့္တာထက္ေတာ္ေတာ ္မ်ားေနတာေတြ႔ရပါတယ္။ ESR မ်ားရင္ ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးရွိလဲသိခ်င္ ပါတယ္ရွင္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
Erythrocyte sedimentation rate (ESR) ဆိုတာ ေသြးနီဥေတြ ၁ နာရီအတြင္း အနယ္ထိုင္တဲ့ႏွဳန္း ျဖစ္တယ္။
ESR ဂဏန္းျမင့္ေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ေရာဂါေတြက မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက နဲနဲပိုမ်ားတတ္တယ္။ အသက္ရရင္လဲ ပိုမ်ားတယ္။ Multiple myeloma, Temporal arteritis, Polymyalgia rheumatica, Auto-immune diseases, SLE နဲ႔ Chronic kidney diseases ေရာဂါေတြကို နာမယ္တပ္ရင္ အသံုးဝင္တယ္။ Kawasaki's disease, TB နဲ႔ Infective endocarditis ေတြမွာလဲ ေရာဂါ ခြဲျခားဘို႔ သံုးရတယ္။
မတိက်လွေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္ထိ ေနမေကာင္းဘူး ဆိုတာေတာ့ သိရတယ္။ အထဲ တေနရာရာမွာ ေရာင္ေနတာကို သိရေစတယ္။ ESR ေလ်ာ့လာရင္ သက္သာလာလို႔ဘဲ။
ပံုမွန္ ESR
• ေယာက္်ားလူၾကီး = 12-14-19 mm/hr
• မိန္းမလူၾကီး = 18-21-23-29 mm/hr
• ေမြးစကေလး = 0-2 mm/hr
• ၁ ႏွစ္သားကေန အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ = 3-13 mm/hr
ေသြးအားနည္း၊ ႏွလံုးသားေရာင္၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ အရိုးတြင္းေရာင္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ ေလးဘက္နာ၊ (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာေရာဂါ၊ (ဆစ္ဖလစ္)၊ (အက္စ္-အယ္လ္-အီး) ေရာဂါ၊ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ၊ တီဘီ၊ စတာေတြမွာ ESR မ်ား ေနတတ္တယ္။
(အင္ဖက္ရွင္) တကုိယ္လံုးျပန္႔ေနတာ၊ Giant cell arteritis အဆစ္နာေရာဂါတမ်ိဳး၊ ေသြးထဲမွာ ခဲေစတတ္တဲ့ ပစၥည္း မ်ားေနတာ၊ စတာေတြမွာ ESR သိပ္မ်ားေနတတ္တယ္။
ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးပ်စ္ေနတာ၊ ေသြးထဲမွာ ခဲေစတတ္တဲ့ပစၥည္း နည္းေနတာ၊ ေသြးထဲမွာ ပရိုတင္း နည္းေနတာ၊ Sickle cell anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ စတာေတြမွာ ESR နည္းေနတတ္တယ္။
ESR စစ္ခိုင္းတဲ့ ဆရာဝန္ကေန ေရာဂါနာမယ္ တပ္ပါလိမ့္မယ္။ ေရာဂါအတိုင္း ကုသ-လိုက္နာ-စားေသာက္-ေနထို င္ ရပါလိမ့္မယ္။ က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစ။
Dr. တင့္ေဆြ
ဆရာရွင့္ ESR ရဲ႕အဓိပၸာယ္ကဘာလဲရွင့္။ က်မခင္ပြန္း ဖ်ားတာရက္ရွည္ၿပီမို႔ ေသြးစစ္ၾကည့္တာ က်န္တာအားလံုး normal ျဖစ္ေပမယ့္ ESR 40 ျဖစ္ေနပါတယ္။ ပံုမွန္ရွိသင့္တာထက္ေတာ္ေတာ
Erythrocyte sedimentation rate (ESR) ဆိုတာ ေသြးနီဥေတြ ၁ နာရီအတြင္း အနယ္ထိုင္တဲ့ႏွဳန္း ျဖစ္တယ္။
ESR ဂဏန္းျမင့္ေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ေရာဂါေတြက မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက နဲနဲပိုမ်ားတတ္တယ္။ အသက္ရရင္လဲ ပိုမ်ားတယ္။ Multiple myeloma, Temporal arteritis, Polymyalgia rheumatica, Auto-immune diseases, SLE နဲ႔ Chronic kidney diseases ေရာဂါေတြကို နာမယ္တပ္ရင္ အသံုးဝင္တယ္။ Kawasaki's disease, TB နဲ႔ Infective endocarditis ေတြမွာလဲ ေရာဂါ ခြဲျခားဘို႔ သံုးရတယ္။
မတိက်လွေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္ထိ ေနမေကာင္းဘူး ဆိုတာေတာ့ သိရတယ္။ အထဲ တေနရာရာမွာ ေရာင္ေနတာကို သိရေစတယ္။ ESR ေလ်ာ့လာရင္ သက္သာလာလို႔ဘဲ။
ပံုမွန္ ESR
• ေယာက္်ားလူၾကီး = 12-14-19 mm/hr
• မိန္းမလူၾကီး = 18-21-23-29 mm/hr
• ေမြးစကေလး = 0-2 mm/hr
• ၁ ႏွစ္သားကေန အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ = 3-13 mm/hr
ေသြးအားနည္း၊ ႏွလံုးသားေရာင္၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ အရိုးတြင္းေရာင္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ ေလးဘက္နာ၊ (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာေရာဂါ၊ (ဆစ္ဖလစ္)၊ (အက္စ္-အယ္လ္-အီး) ေရာဂါ၊ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ၊ တီဘီ၊ စတာေတြမွာ ESR မ်ား ေနတတ္တယ္။
(အင္ဖက္ရွင္) တကုိယ္လံုးျပန္႔ေနတာ၊ Giant cell arteritis အဆစ္နာေရာဂါတမ်ိဳး၊ ေသြးထဲမွာ ခဲေစတတ္တဲ့ ပစၥည္း မ်ားေနတာ၊ စတာေတြမွာ ESR သိပ္မ်ားေနတတ္တယ္။
ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးပ်စ္ေနတာ၊ ေသြးထဲမွာ ခဲေစတတ္တဲ့ပစၥည္း နည္းေနတာ၊ ေသြးထဲမွာ ပရိုတင္း နည္းေနတာ၊ Sickle cell anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ စတာေတြမွာ ESR နည္းေနတတ္တယ္။
ESR စစ္ခိုင္းတဲ့ ဆရာဝန္ကေန ေရာဂါနာမယ္ တပ္ပါလိမ့္မယ္။ ေရာဂါအတိုင္း ကုသ-လိုက္နာ-စားေသာက္-ေနထို
Dr. တင့္ေဆြ

No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။