လူထုေရွ႕ စကားေျပာေကာင္းသူျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ ၉-ခ်က္

 ေခါင္းေဆာင္မွဳပညာ

 

လူထုေရွ႕ စကားေျပာေကာင္းသူျဖစ္ဖို႔
လိုအပ္ခ်က္ ၉-ခ်က္
-----------------------
ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူႀကီးေတြႏွင့္
ယေန႔လူငယ္ ေနာင္၀ယ္လူႀကီးျဖစ္လာမည့္ သူေတြဟာ
လူထုေရွ႕မွာ ေန႔တဓူ၀ ေျပာဆိုေနရ၊ ထိေတြ႔ေနၾကရတာ ျဖစ္တယ္။
ပရိတ္သတ္ေရွ႕ေမွာက္မွာ ထိေရာက္တဲ့ နည္းလမ္းေတြႏွင့္
စကားေျပာေကာင္းသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္ ၉-ခ်က္ကို မွ်ေ၀ေပးပါမယ္။

အဲဒါေတြကေတာ့...

1. Clear Purpose
ရွင္းလင္းေသာ၊ တိက်ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ဦးတည္ခ်က္ Purpose ျဖစ္ရမည္။

ဟုတ္ပါတယ္။ ကိုယ္ေျပာမယ့္ အေၾကာင္းအရာရဲ႕ေခါင္းစဥ္၊
Aim & Objective ဟာရွင္းလင္းတိက်ျပတ္သားရပါမယ္။

ေခါင္းစဥ္ကိုၾကည့္လိုက္တာနဲ႔ ဘာကိုေျပာမယ္ဆိုတာ သိေနရပါမယ္။
ဘာကိုေျပာခ်င္မွန္းမသိ စင္ေပၚတက္ေျပာခ်င္ရာေျပာတာ လံုးဝမလုပ္သင့္ပါ။

2. Know the Audience
ပရိသတ္ကိုသိပါ။

သိထားသင့္တာေပါ့။ ကိုယ္ေျပာမယ့္ ပရိသတ္ဟာ စာတတ္ေပတတ္ေတြလား။ ကေလးေတြလား။ လယ္သမားေတြလား။ ဆယ္ေက်ာ္သတ္လူငယ္ေတြလား လူႀကီးပိုင္းေတြလား စသည္ျဖင့္သိရပါမယ္။ ဒါမွ ကိုယ္ဟာဘယ္လို Present လုပ္ရမယ္၊ ပရိသတ္စိတ္ဝင္စားေအာင္ ဘယ္လိုေျပာရမယ္၊ ဘယ္အခ်က္ေတြဟာျဖင့္ ပါရမယ္၊ ေျပာရမယ္ဆိုတာသိမွာပါ။ မေျပာသင့္တာေတြကိုလည္း သိပါ။

3. Meet the need လိုအပ္ခ်က္ကို ထိမွန္ေစ။

ဒီမွာ need ဆိုတာ ၂မ်ိဳးရွိပါတယ္။
လူထု ( ပရိသတ္ ) ရဲ႕ need ပါ။ က်န္းမာေရးအသိလဲျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ စီးပြားေရးဆိုင္ရာအသိလဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။

ဒုတိယ တစ္ခုကေတာ့ ကိုယ္Presentation လုပ္မယ့္ေနရာမွာ လိုအပ္တဲ့ need ေတြပါ။ ဥပမာ- မီးမလာတဲ့ ေနရာမ်ိဳးမွာ ကြန္ပ်ဴတာရယ္ Projector ရယ္က need မဟုတ္ပါဘူး။

ေက်ာက္သင္ပုန္း ( WhiteBoard ) ၊ Flip Chart နဲ႔ Promo ေတြက အဓိက need ပါ။ ဒါေတြကေတာ့ need မတူတဲ့ပံုစံေတြပါပဲ။

4. Outcome-take home message
အိမ္အျပန္ စကားလက္ေဆာင္။

ေရွ႕ပိုင္းမွာ ေျပာခ်င္တာေျပာ၊ အဆံုးသတ္မွာေတာ့ ထိမိတဲ့ နားထဲစြဲေနမယ့္ စကားေလး ၂ခြန္း ၃ခြန္းေလာက္နဲ႔ နိဂံုးခ်ဳပ္တာပါ။

ပရိသတ္ေတြ တျခားအေၾကာင္းအရာေတြကို နားဝင္သည္ျဖစ္ေစ မဝင္သည္ျဖစ္ေစ ဒီ take home messages ကိုေတာ့ နားဝင္ပါေစ။ ျပီးေတာ့ ဒီ messages ဟာ ေရွ႕ကေျပာလာခဲ့သမ်ွကို ျခံဳငံုမိဖို႔လိုပါတယ္။

အသိပညာေလးတစ္ခုခု၊ ဗဟုသုတေလးတစ္ခုခု နားထဲစြဲသြားခဲ့ျပီဆိုရင္ ခင္ဗ်ားရဲ႕ Presentation ဟာ ေအာင္ျမင္ျပီေပါ့။

5. Mode of Communication
ဒါအေရးၾကီးတဲ့ အပိုင္းပါ။ ကိုယ္ေျပာမယ့္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ဘယ္လို Present လုပ္မွာလဲဆိုတာအေရးပါပါတယ္။

Power Pointနဲ႔ျပမွာလား။ Flip Chart ေတြနဲ႔ျပမွာလား။ Demi Model ေတြသံုးမွာလား။
တရားေဟာဓမၼကထိကေတြလို ခြက္ေလးေတြနဲ႔ျပၾကမွာလား။ ဒါက Mode တစ္ခုပါ။

ေနာက္ထပ္တစ္ခုက Style of Presentation ပါ။ တရားေဟာသလိုေျပာမွာလား။ ကြက္စိပ္ေဟာသလို ေျပာမွာလား။ သတင္းေၾကညာသလို ေျပာေနမွာလား။ က်ပန္းစကားေျပာသလိုေျပာမွာလား။ Discussion လုပ္တဲ့ပံုစံ Present လုပ္မွာလား စသည္ျဖင့္ေပါ့။

ျပီးေတာ့ Presentation ကို

Open Type Style ေျပာမွာလား။
Closed Typed Style ေျပာမွာလား။
One Way Presentationလား။
Community perticipated Style လားေပါ့။

ဒါေတြက Modes of Communication ေတြပါ။ ဘယ္ဟာကအေကာင္းဆံုးဆိုျပီးေတာ့ မေျပာခ်င္ပါ။ ကိုယ္က်ြမ္းက်င္တဲ့ပံုဟာအေကာင္းဆံုးပါ။

6. Structure
မိမိတင္ျပမယ့္ အေၾကာင္းအရာ Topic တစ္ခုရဲ႕ အခင္းအက်င္း Structure Framework ဟာ လွပျပီး အစီစဥ္တက်ျဖစ္ရပါမယ္။ အ
ၾကမ္းအားျဖင့္
Intro, မိတ္ဆက္
Body, အလယ္ကိုယ္
Conclusion အဆံုးသတ္
ဆိုျပီးအစီအစဥ္တက်ျဖစ္ရမွာပါ။

အခု ေရးေနေျပာေနတာေတြဆိုရင္ အစီအစဥ္မက်တာအားလံုးျမင္ၾကမွာပါ။ တကယ္ဆိုဒီလိုမျဖစ္သင့္ဘူး။ က်ြန္ေတာ့အျပစ္ေတြပဲဆိုပါေတာ့။

Intro မွာ ဘာေတြပါမွာလဲဆိုရင္ ကိုယ္ေျပာမယ့္ အေၾကာင္းအရာရဲ႕ ဖြဲ႔ဆိုပံုေတြ ကိုယ့္ေျပာမယ့္အေၾကာင္းအရာရဲ႕ အေရးၾကီးပံု အေရးပါပံုေတြ Roll Up လို႔ေခၚတဲ့ ဖြဲတဲ့ပံုစံေတြ ပါသင့္တယ္။

Body ကေတာ့ Topic ရဲ႕ Detail Factsေတြ၊ Graph ေတြ Table ေတြ ပံုေတြ ဥပမာေတြပါရပါမယ္။

Conclusion ဆိုတဲ့ နိဂံုးပိုင္းမွာေတာ့ အေပၚမွာေျပာခဲ့သမ်ွ အေၾကာင္းအရာေတြကိုစုစည္းျပီး အဆံုးသတ္ေပးရပါမယ္။

Take home Message ေလးေတြထည့္ေပးရမယ္။ Important Facts ေတြကို Note ေလးထုတ္ေပးသင့္ပါတယ္။

7. Scrip-Note-(points)
ဒါကေတာ့ Presentation မွာ ေျပာရမယ့္၊ ေျပာလိုတဲ့ စကားလံုးေတြ၊ Example ေတြ၊ Update ေလးေတြကို မိမိဘာသာ စာရြက္ေလးနဲ႔ အၾကမ္းေရးထားတာ List လုပ္ထားတာပါ။
Presentation Slides မွာ မပါတဲ့အေၾကာင္းအရာေလးေတြ ေျပာရမယ့္အစီစဥ္ေလးေတြကို Tips ေတြ List ေတြစီထားျခင္းအားျဖင့္ ေမ့က်န္မွာ မွားမွာ ေဗ်ာက္ေသာက္ျဖစ္မွာ မစိုးရိမ္ရေတာ့ဘူးေပါ့။

ေျပာရမယ့္စကားလံုးေတြကို သည္၏မလြဲ ေရးထားစရာမလိုပါဘူး။ ၪပမာ ေမာင္ျဖဴအေၾကာင္းေျပာမယ္ဆို ေမာင္ျဖဴလို႔ List ေလးေရးထားတာမ်ိဳးပါ။

8. Rehearse/Practice
ပြဲမဝင္ခင္ အျပင္မွာက်င္းပတာပါ။
မ်ားမ်ားေလ့က်င့္ေလ စင္ေပၚေရာက္တဲ့အခါ အမွားနည္းေလပါပဲ။

ျပီးေတာ့ ေပးထားတဲ့အခ်ိန္အတြင္း ျပီးေအာင္ေျပာနိုင္ဖို႔ အခ်ိန္အမ်ားၾကီးပိုမေနဖို႔ဟာ ဒီ Practice နဲ႔ဆိုင္ပါတယ္။ ျပန္ျပီးတက္လာမယ့္ questions ေတြအတြက္လဲ ၾကိဳစဥ္းစားျပီး Prepare လုပ္ထားရပါမယ္။ ျပီးေတာ့ အျခားသူေတြရဲ႕ ေဟာပံုေျပာပံုေတြကိုေလ့လာျပီး စုတုျပဳ လုပ္သင့္ပါတယ္။

9. Do if It is prepared
အေပၚကအခ်က္ေတြအားလံုး စံုျပီဆိုရင္ေတာ့ေျပာပါ ေဟာပါေတာ့တဲ့။
စင္ေပၚတက္ျပီေဟ့ဆိုရင္ လိုအပ္တဲ့အခ်က္ေလးေတြ Tips ေတြကိုဆက္ရေအာင္။

On the Stage မွာ Clothing ဟာအေရးၾကီးပါတယ္။ သပ္ရပ္စြာဝတ္ဆင္ပါလို႔ အၾကံျပဳပါရေစ။

တခါတေလ ေျပာမယ့္ Presentation နဲ႔လိုက္မယ့္ အဝတ္အစားမ်ိဳးဝတ္သင့္ပါတယ္။ ေျပာမွာက အမ်ိဳးသားယဥ္ေက်းမွဳထိန္းသိမ္းေရး၊ ဝတ္လာတာက ဥေရာပ Suit နဲ႔ဆိုတာမ်ိဳးကေတာ့ ၾကည့္ရဆိုးပါတယ္။

Clothing ျပီးေတာ့ Confidence ပါ။ Confidence မရွိပဲ စင္ေပၚတက္မလာပါနဲ႔။ Confidence ရွိေအာင္ၾကိဳးစားပါ။ ေၾကာက္သလိုလို ရွက္သလိုလိုနဲ႔ကေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ပါဘူး။ ရင္ေကာ့ျပီးမတက္နိုင္သည့္တိုင္ ေၾကာက္ေတာ့မေနပါနဲ႔။

ေနာက္တစ္ခုက Overview ပါ။ ကိုယ္က စင္ေပၚတက္ နွဳက္ဆက္ျပီးတာနဲ႔ စင္ေအာက္ကပရိသတ္ကို overview ေလးၾကည့္လိုက္ပါ။ ဘယ္လိုေတြျဖစ္ေနလဲတခ်က္ေလာက္ ေဝ့ၾကည့္လိုက္ပါ။ စင္ေပၚတက္ ေခါင္းၾကီးငံုျပီး ေျပာခ်င္တာေလ်ွာက္ေျပာေနမယ့္အစား ပရိသတ္ကို နဲနဲ ဂရုစိုက္ပါ။

ရီၾကတယ္၊ လက္ခုပ္တီးၾကတယ္ဆိုရင္ ခဏေလာက္ေစာင့္ေပးပါ။ ျပီးမွဆက္ေျပာပါ။ ျပီးေတာ့ စင္ေအာက္ကပရိသတ္ စိတ္ဝင္စားမွဳရွိေနရဲ႕လား၊ ပ်င္းေနျပီလား တခ်က္ၾကည့္ပါ။

Overview ျပီးေတာ့ Trust Building လိုပါတယ္။ Trust Building ဆိုတာက နားေထာင္သူနဲ႔မိမိအၾကား ယံုၾကည္မွဳတည္ေဆာက္လိုက္တာပါ။ မိမိကိုယ္ကို မိတ္ဆက္ရင္း မိမိရဲ႕ Skillေလးေတြ ဂုဏ္ေလးေတြကို ပရိသတ္ကအထင္ၾကီးေလးစားလာေအာင္ နဲနဲရႊီးတာပါ။ ျပီးေတာ့ ဒီပရိသတ္ကို ေလးစားေၾကာင္း ရင္းနွီးေၾကာင္းစသည္ျဖင့္ ေျမွာက္ေျပာတာပါ။

ဒီပရိသတ္နဲ႔ကိုယ္နဲ႔ ရင္းနွီးသြားျပီဆိုရင္ ေၾကာက္စိတ္အတန္ငယ္ေလ်ာ့ပါးသြားမွာအမွန္ပါပဲ။

ေနာက္တစ္ခုရွိသင့္တာက Body Language ပါ။
စင္ေပၚမွာ စကားေျပာေကာင္းသူ Presenter ေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ Body Language ေကာင္းေကာင္းတတ္ထားရပါမယ္။
မင္းသားမင္းသမီးေတြလို ဟန္အမူအရာေကာင္းစရာမလိုေပမယ့္ လိုအပ္သလိုေတာ့ ေျခဟန္လက္ဟန္၊ အမူအရာ စတိုင္ စတာေတြလုပ္နိုင္ရပါမယ္။ ေက်ာက္ရုပ္ၾကီးလို ငုတ္တုတ္ၾကီးေျပာေနတာမ်ိဳး၊ သတိဆြဲျပီး မိန္႔ခြန္းေျခြေနတာမ်ိဳးေတာ့ မလုပ္ပါနဲ႔။ လိုအပ္ရင္ အမူအရာေလးေတြ ေျခဟန္လက္ဟန္ေတြထည့္ပါလို႔ ဆိုေပမယ့္ လက္ေတြရွဳပ္ရွက္ခတ္ေနတာမ်ိဳး သေရာ္သလိုျဖစ္ေနတာမ်ိဳး အိုဗာအိုင္တင္ၾကီးေတြေတာ့ သတိထားျပီးေရွာင္ၾကဥ္ၾကပါ။

Body Language ျပီးတဲ့အခါ ေနာက္ထပ္ သိထားသင့္တာက Participatory ပါပဲ။ ပရိသတ္ကိုပါ တစ္ပါတည္းဆြဲေခၚတာပါ။ ေရွ႕နားကျဖစ္ေစ Random ျဖစ္ေစ တစ္ေယာက္ေယာက္ကျဖစ္ေစ အေမးအေျဖလုပ္တဲ့ပံုစံကိုေျပာတာပါ။

Presentation ေတာက္ေလ်ွာက္ၾကီးေတာ့လုပ္စရာမလိုပါ။ ကိုယ္ေျပာေနတဲ့ Sub-heading တစ္ခုျပီးရင္ Question တက္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ တစ္ေယာက္ကို သူ႔အျမင္ေလးေမးလိုက္တာမ်ိဳး စသည္ျဖင့္ေပါ့။

အခ်ိန္ကိုလဲသတိထားဦးေနာ္။ Participation သိပ္မ်ားရင္ အခ်ိန္မေလာက္ပဲျဖစ္ေနဦးမယ္။

ျပီးေတာ့ Humor လို႔ေခၚတဲ့ ပံုတိုပတ္စေလးေတြ၊ သမိုင္းေလးေတြ၊ ရယ္စရာေလးေတြလဲ အလ်ဥ္းသင့္ရင္သင့္သလို ထည့္ေျပာသြားပါ။ ငိုက္ေနတဲ့သူေတြ ျပန္နိုးလာပါလိမ့္မယ္။ အရမ္းၾကီးလဲေပရွည္မေနနဲ႔ဦးေနာ္။

ျပီးေတာ့ သတိထားရမယ့္ေနာက္တစ္ခ်က္က Voiceရဲ႕ Tone ပါ။ Mono Tone ၾကီးနဲ႔ပ်င္းစရာေကာင္းေအာင္ မေျပာသင့္သလို အသံေသးအသံေၾကာင္လဲမျဖစ္ရပါဘူး။ က်က္ထားတဲ့စာျပန္ရြတ္သလို ပတြတ္ပတြတ္နဲ႔ေျပာရမွာမဟုတ္သလို မေျပာခ်င္ေျပာခ်င္ပံုဆိုလဲ မဟုတ္ျပန္ဘူး။

ဒါျဖင့္ဘယ္လိုေျပာရမလဲ။
ေျပာသင့္တဲ့စံပံုစံကေတာ့ အသံတုန္ျခင္း၊ထစ္ျခင္းမရွိဘဲ အသံအနိမ့္အျမင့္မွန္မွန္ အျဖတ္အေတာက္မွန္မွန္နဲ႔ လိုအပ္တဲ့ေနရာမွာ ျဖည္းျဖည္း သိပ္မလိုတဲ့ေနရာမွာ ျမန္ျမန္ေလးေျပာပါ။
ျပီးေတာ့ PowerPoint Slide ေတြနဲ႔ Present လုပ္ရာမွာ
ပါတာဖတ္မလုပ္ပဲ အျပင္ကအေၾကာင္းေလးေတြကိုပါထည့္ေျပာပါ။
Slide ရဲ႕ အဓိက Point ေတြကိုပဲေျပာပါ။

ဒီေလာက္ဆို ပရိတ္သတ္ေရွ႕ စကားေျပာနည္း Presentation Skill ကေတာ့ အေတာ္လံုေလာက္ျပီထင္တယ္။