"ေပါက္ကရေလးဆယ္"ေတြႀကီးစိုးေနတဲ့ Post-Truth ေအာက္ကမ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကမာၻႀကီး (၁)

 

2011+ publishing

 

"ေပါက္ကရေလးဆယ္"ေတြႀကီးစိုးေနတဲ့ Post-Truth ေအာက္ကမ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကမာၻႀကီး (၁)

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂတ္စ္လ(၂၅) ရက္ေန႔က ျမန္မာျပည္အေနာက္ဖက္ျခမ္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ စတင္ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ေတြမွာ မီးစေမႊးတဲ့ သူေတြကေတာ့ အစိုးရက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ေၾကျငာခဲ့ရတဲ့"ေအအာအက္စ္ေအ" ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အစိုးရ ရဲကင္းေတြ၊ စစ္ကင္းေတြ ကိုတၿပိဳင္နက္တည္း စတင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဆက္တိုက္ ဆိုသလို ရခိုင္အပါအဝင္၊ၿမိဳ၊ ဟိႏၵဴအစရွိတဲ့ လူနည္းစုကို ဒုတ္၊ဒါး လက္နက္ေတြ ကိုင္ေဆာင္ၿပီး ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရ စစ္တပ္မွ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြကို အကာအကြယ္ေပးခဲ့ရသလို အၾကမ္းဖက္ သမားေတြကိုလည္း လိုက္လံေခ်မႈန္းခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီမွပဲ အၾကမ္းဖက္ေသာင္းၾကမ္းသူေတြ ေရာေထြးသြားလာေနၾကတဲ့ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြဟာ သူတို႔လုပ္ရပ္သူတို႔သိၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ေတြ ကိုေျပးၾက ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္လည္းေရာက္ေရာ မီဒီယာေတြေရွေမွာက္မွာ ျမန္မာ စစ္အစိုးရက သူတို႔ ရြာေတြကို မီးေလာင္တိုက္သြင္း၊ လူေတြကိုသတ္ျဖတ္၊ မိန္းမေတြ ကို မုဒိန္းက်င့္ တာေတြ လုပ္တယ္လို႔ ငိုေႂကြးၿပီးေျပာျပၾကပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရ တာဝန္ရွိ သူေတြဖက္မွ လိုအပ္သလို သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲေတြလုပ္ၿပီး ျဖစ္စဥ္ေတြ ကို အေသး စိတ္ေျပာျပခဲ့လို႔ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕က ARSA ရဲ႕တိုက္ခိုက္မႈကို ရံႈ ့ခ်ခဲ့ၾကပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီျဖစ္ရပ္မွန္ ကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး ကမာၻ mainstream media ေတြမွာေရာ ဆိုရွယ္မီဒီယာ စာမ်က္ႏွာေတြအေပၚ ေဖာ္ျပေနရာယူလာခဲ့တာကေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာ(သူတို႔အေခၚ) လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းျဖစ္ပါတယ္။ အံ့ၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ "ေအအာအက္စ္ေအ" ရဲ႕တိုက္ခိုက္မႈ သတင္းေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ၿပီး သူတို႔ကိုလူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္ေန ပါတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းကို ကမာၻႀကီးေပၚမွာရွိတဲ့ ႏိူင္ငံအမ်ားစုနဲ႔ အဲဒီႏိူင္ငံေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ၊ႏိူင္ငံေရး သမားေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေတြ အစရွိသျဖင့္ေတြဟာ ျမန္မာ အစိုးရနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကို ဝိုင္းဝန္းတိုက္ခိုက္ တာေတြ၊ ရံႈ ့ခ် ဆႏၵျပတာေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္ျပဳ လုပ္ခဲ့ၾက ပါတယ္။

ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေသခ်ာေလ့လာၾကည့္ရင္ အၾကမ္းဖက္သူေတြဟာ ဝါဒျဖန္႔ခ်ီႏိူင္ေရး အတြက္ စက္တင္ဘာလ အလယ္ေလာက္မွာ က်င္းပမဲ့ United Nation ရဲ႕ အေထြေထြညီလာခံနဲ႔ အခ်ိန္ကိုက္အကြက္ခ် လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာကိုေတြ႕ရမွာပါ။

သတင္းမမွန္မကန္ေတြအမ်ားဆံုးေရးသားၾကၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အေစာဆံုး ျပစ္တင္ေဝဖန္သူေတြ၊ ဆႏၵျပကန္႔ ကြက္သူေတြကေတာ့ "အိုအိုင္စီ" ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အဲဒီႏိူင္ငံေတြက ႏိူင္ငံသားေတြျဖစ္တာ ကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ မမွန္မကန္ သတင္းေတြျပန္႔ႏွံ ့ေနတာကို သိထားတဲ့အတြက္ ျမန္မာစစ္တပ္က ဘဂၤါလီဒုကၡသည္ေတြကို လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲေျပာၾကားခဲ့တဲ့ တူရကီသမၼတ ဖုန္းဆက္ လာရာမွာ “A huge iceberg of misinformation ေတြနဲ႔ ဘဂၤါလီအေရးကို လိုသလို ဆြဲေျပာေနၾကတဲ့ အေၾကာင္း ထည့္ေျပာသြားတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဒီလို မမွန္မကန္ သတင္းေတြကို "အိုအိုင္စီ" ႏိုင္ငံေတြယံုၾကည္ၾကတယ္ဆိုတာ ေသခ်ာေပမဲ့ ဘာလို႔ ၿဗိတိန္ကႏိူင္ငံေရးသမားေတြအပါအဝင္ ၿဗိတိန္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္၊ျပင္သစ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္၊ အစရွိသူေတြဟာ အေသအခ်ာေလ့လာ ဆန္းစစ္တာေတြမလုပ္ပဲ တဖက္သတ္ သတင္းေတြကိုပဲ ယံုေနၾကတယ္ဆိုတာစဥ္းစားစရာပါ။

ပထမဆံုးအေနနဲ႔အေသအခ်ာေျပာလို႔ရတာကေတာ့ ဘက္လိုက္မႈ, Biases ေတြပါ။ လူသားေတြဟာ ေမြးရာပါ ဘက္လိုက္တတ္ၾကသူေတြပါ။ ဘံုယူဆခ်က္ေတြအရ လူသားေတြဟာ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ႏိူင္တဲ့ ဆင္ျခင္တံုတရားရွိၾကပါတယ္။ သတင္းေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္ဟာမွားတယ္၊ ဘယ္ဟာမွန္တယ္ဆိုတာေတြကို ထြက္ေပၚလာတဲ့ သတင္းအေပၚ အကဲျဖတ္ႏိူင္၊ခြဲျခားဆံုးျဖတ္ႏိူင္သူေတြပါ။ ဒါေပမဲ့ ဘာေၾကာင့္ သတင္းအမွားေတြကိုယံုၾကည္လာၾကလဲဆိုရင္ ဘက္လိုက္မႈေတြေၾကာင့္ လို႔ေျပာႏိူင္ပါတယ္။ Confirmation bias ဆိုရင္ မိမိယံုၾကည္ခ်က္ကို အတည္ျပဳေပးမဲ့ သာဓကအေပၚ တိမ္းၫြတ္ လက္ခံတာျဖစ္ၿပီး ဆန္႔က်င္ဖက္ကေတာ့ အဲဒီသာဓကကို ပါယ္ခ်တာျဖစ္ ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ အေျခခံၾကတဲ့ ဘက္လိုက္မႈေတြ ျဖစ္ၿပီး OIC ႏိူင္ငံေတြအားလံုး အဲဒီ အထဲမွာ ပါၿပီး ဘက္လိုက္မွာ အေသအခ်ာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကမာၻ အရပ္ရပ္က သူေတြက သတင္းေတြကို ေသခ်ာဆန္းစစ္ေလ့လာမႈမလုပ္ပဲ အလြယ္တကူ ယံုၾကည္ၾကည္ လာရေအာင္ ဒီေန႔ ကမာၻႀကီးဟာ ဘယ္လို အေနအထားမ်ိဳးရွိေနတဲ့ ေခတ္ကာလကိုေရာက္ေနလို႔ ေနတယ္ဆိုတာကို အဓိကထားၿပီး ေရွ႕ဆက္ သြားပါမယ္။

ကမာၻႀကီးရဲ႕ ဒီေန႔ဒီအခ်ိန္ေခတ္ကာလေတြဟာ Post-Truth era လို႔ေခၚတဲ့ Post-Truth ေခတ္ထဲကိုေရာက္ေနၿပီလို႔ အမ်ားကသံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ယူႏိုက္တက္ ကင္းဒမ္း(UK)ကို ဥေရာပသမဂၢက ထြက္ခြါခဲ့ေစခဲ့တဲ့ ဥေရာပသမဂၢ(EU) မွာဆက္ေနမေန ဆႏၵခံယူ အဆံုးအျဖတ္ေပးခဲ့တဲ့ Brexit နဲ႔ ၂၀၁၆ အေမရိကန္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္ အႏိုင္ရခဲ့တာေတြဟာ Post-Truth ရဲ႕ စနက္ေတာ္ေတာ္ပါေနတာေၾကာင့္ Oxford English Dictionary (OED) ရဲ႕ word of the year 2016 အျဖစ္ Post-Truth ကိုေရြးခ်ယ္ေဖာ္ျပတဲ့အထိျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Post-Truth ဘာလည္းဆိုတာ ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

ေယဘူယအားျဖင့္Post-Truth မွာ ျဖစ္ရပ္မွန္ေတြ,အမွန္တရားေတြ အေရးမပါေတာ့ပဲ လူသားေတြဟာ ကိုယ့္စိတ္ခံစားမႈေနာက္လိုက္ၿပီး စိတ္ထင္တဲ့အရာေတြ နဲ႔ ကိုယ့္ယံုၾကည္ခ်က္ကိုပဲ အမွန္လို ႔ယံုၾကည္လာၾက တာျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တရားေတြနဲ႔ျဖစ္ရပ္မွန္, အျဖစ္မွန္ေတြဟာ လူအမ်ားစု အေပၚကို စိုးမိုးမႈ နည္းပါးလာၿပီး အမွန္တရားေတြဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အေရးမပါ, အရာမေရာက္တဲ့ သေဘာအဓိပၸါယ္ ကိုေဆာင္လာတာကိုေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။Post-Truth era ကာလမွာ လူအမ်ားစုဟာသူတို႔ရဲ႕စိတ္ခံစားမႈနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ တဦးခ်င္း ယံုၾကည္ခ်က္ေတြ ကို ပဲ အမွန္လို႔ ပိုၿပီးထင္ျမင္လာၾကတာျဖစ္တယ္။


အဂၤလိပ္လို post- ကို အမ်ားအားျဖင့္ အျဖစ္အပ်က္တခုအျပီး ဒါမွမဟုတ္ အလြန္ကာလကို ရည္ၫႊန္းသံုးစြဲၾကတာျဖစ္ေပမဲ့အခု Post-Truth ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ ကိုေတာ့ ထပ္တိုးအဓိပၸါယ္အျဖစ္ အခုျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ကာလ အပိုင္းအျခားနဲ႔ဆက္စပ္ ေဖာ္ေဆာင္ထားတာျဖစ္လို႔ အမွန္တရားနဲ႔ အျဖစ္မွန္ အေရးမပါေတာ့တဲ့ အခ်ိန္ကာလ တခုလို႔ေျပာရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေတြကို ဒီကေန႔မ်က္ေစ့ေရွ႕ေမွာက္မွာ ျမင္ေနရ,ၾကားေနရ, နားေထာင္ေနရတဲ့ mainstream media ရဲ႕သတင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ား မမွန္ကန္တဲ့သတင္းေတြကို မၾကာခဏ ေဖာ္ျပေနတာ ကိုေတြ႕ရပါတယ္။ သတင္းေတြေတြအၾကားမွာ တဝက္တပ်က္ မွန္တာရွိသလို၊ မမွန္တာေတြ၊ လက္ခံႏိုင္စရာမရွိတဲ့ သတင္းေတြ စသျဖင့္ ေနရာယူလာၾကပါတယ္။ Post-Truth အေၾကာင္းေရးတဲ့ စာေရးဆရာ James Ball ကေတာ့ ဒီလို Post-Truth ေခတ္မွာျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ လိမ္တဲ့သတင္းေတြ၊ တဝက္မွန္သတင္းေတြ၊ လက္မခံႏိုင္စရာ သတင္းေတြ စတဲ့ သတင္းအမည္ ေတြကိုအကုန္ေပါင္းၿပီး ကိုယ္စားျပဳမဲ့ အမည္နာမတခုေပးထားပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ "ေသာက္ေရး မပါတာ", ဒါမွမဟုတ္ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ", Bullshit ေတြလို႔ အမည္တပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပရင္စတန္တကၠသိုလ္က ဖီေလာ္ေဆာ္ဖာတဦးျဖစ္တဲ့ " Harry Frankfurt” ကဒီအေၾကာင္းေတြနဲ႔ပါတ္သက္ၿပီး "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ ” ဆိုတဲ့စာအုပ္ကို ၂၀၀၅ တုန္းကထုတ္ေဝခဲ့ပါေသးတယ္။သူ႔ရဲ႕ ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ ေကာက္ခ်က္ကို ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

လူတဦးတေယာက္က လိမ္ညာေျပာေတာ့မယ္ဆိုရင္ သူ႔အေနနဲ႔ လံုးဝဥႆံု အမွန္တရား ဒါမွမဟုတ္ မုသား တိုရဲ႕ အေနအထားပံုစံ တခ်ိဳ႕ကို ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္တဲ့။ ဒါေပမဲ့လည္း ျပည္သူေတြရဲ႕ဘဝမွာ အဲဒီပံုစံ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးရဲ႕ အေရးပါမႈကို အေလးမထားပဲ သူတုို႔ဇာတ္ ၫႊန္းကိုသာ အေရးတယူေျပာေနတဲ့ သူေတြရဲ႕ အေၾကာင္းကို နားေထာင္ေနရတဲ့ ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ဆိုထားပါတယ္။

ေပါက္ကရေလးဆယ္ေျပာတဲ့သူေတြဟာ အမွန္ေျပာတဲ့သူေရာ၊ လိမ္ညာေျပာတဲ့သူေရာ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အေလးမထား အာ႐ုံမစိုက္ၾကပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္သူတို႔ဟာ လိမ္ညာေျပာတဲ့သူ၊ မုသားသံုးတဲ့ သူေတြထက္ ပိုၿပီး အမွန္တရားရဲ႕ အႀကီးမားဆံုးေသာ ရန္သူျဖစ္ တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

တနည္းအားျဖင့္ေျပာရရင္" ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ"အေၾကာင္း အၿမဲေျပာေနတဲ့ ေပါက္ကရေျပာ တဲ့သူေတြဟာ သူတိုလိုခ်င္တဲ့ အက်ိဳးရလာဒ္ကို ရဖို႔အတြက္ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ လုပ္ရင္ ရမယ္ဆိုတာကိုပဲေတြးၿပီး မွန္တယ္၊ မွားတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို အေလးမထားၾကပါဘူး။

ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ "အလံုးအရင္းနဲ႔ဝင္ေရာက္လာတဲ့အခါ သတင္းေတြကို အမွန္ကန္ဆံုးနဲ႔ အမွ်တဆံုး ထုတ္ျပန္ဖို႔အၿမဲႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ မီဒီယာ ထုတ္ေဝသူေတြအတြက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ အင္မတန္ခက္လာပါတယ္။ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ ရဲ႕ျပင္းထန္တဲ့ ထိုးႏွက္မူေတြေၾကာင့္ မီဒီယာယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ စံရည္စံ ၫြန္းတြဟာ ထိန္းသိမ္းလို႔ မရႏိုင္ျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ႏိူင္ငံေရး အရ အျငင္းပြါးမႈေတြမွာ ႏွစ္ဖက္စလံုးရဲ႕ အယူအဆေတြကိုၾကားနာေလ့ရွိတဲ့ အ႐ိုးထဲအထိစြဲေနတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ အေလ့အက်င့္ ေတြကို မထိန္းသိမ္းႏိူင္ခဲ့တာမ်ိဳးပါ။ေနာက္ဆံုး ေပါက္ကရေလးဆယ္ ေျပာတဲ့သူေတြ ကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ အဆင့္ေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခတ္ေနၾကတဲ့ တိုက္ပြဲမွာ mainstream media ေတြအေနနဲ႔ ဒါးေလာက္ပဲ ကိုင္ေဆာင္ သြားႏိူင္တဲ့အေျခအေနမ်ိဳးပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ"ကိုေတာင့္မခံႏိုင္တဲ့ mainstream media ေတြဟာသူတို႔ကိုတိုင္ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ကိုထုတ္ေပးတဲ့ စက္ေတြျဖစ္မွန္း မသိျဖစ္ လာၾကၿပီး တခ်ိဳ႕ေတြၾကေတာ့ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ကိုရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ထုတ္ေဝဖို႔ျဖစ္ လာပါတယ္။ သူတို႔ဟာ လုပ္ၾကံသတင္းေတြနဲ႔ ေမႊၾကသလို, က်ယ္ျပန္႔တဲ့ျပႆနာေတြရဲ႕ ဇတ္လမ္းေတြကိုလည္း အမွားအမွန္ကို မစူးစမ္းပဲ မ်က္စိမွိတ္ၿပီး ဘက္လိုက္တတ္တဲ့ ပရိသတ္ေတြအတြက္ ေဇာင္းေပးေရးသား တာတာေတြကို ပံုမွန္အားထုတ္လာၾကပါတယ္။ UK မွာရွိတဲ့ လက္ယာစြန္းေတြ ထုတ္ေဝတဲ့ လူၿပိန္းႀကိဳက္သတင္းစာေတြမွာ ဒုကၡသည္ေတြ၊မြတ္စလင္မ္ေတြ၊ ေျပာင္ေရြ႕ အေျခခ်ေနထိုင္ လာၾကသူေတြကို လိုရာစြဲၿပီး မမွန္ကန္တဲ့သတင္းေတြ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပေလ့ ရွိပါတယ္။ မယံုႏိူင္ေလာက္စရာသတင္းေတြကို ယံုၾကည္ လာေအာင္ သတင္းစာမ်က္ႏွာဖံုးေတြမွာ ေဖာ္ျပတာေတြလည္း လုပ္ၾကပါတယ္။ EU ဆႏၵခံယူပြဲအႀကိဳကာလတုန္းက Daily Mail သတင္းစာရဲ႕မ်က္ႏွာဖုံးမွာ ကိုယ့္ဟာကို လူကုန္ကူးလာတဲ့သူေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ေလာ္ရီကားႀကီး UK ကို ဦးတည္ လာတာကိုျပၿပီး We are from Europe - LET US IN” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစည္းတပ္ၿပီး ေရးထားပါတယ္။ EU အဖြဲ႕ဝင္ ႏိူင္ငံသားေတြ အဖြဲဝင္ႏိူင္ငံေတြမွာ ေနထိုင္ခြင့္၊ အလုပ္ လုပ္ခြင့္ ရွိတာ Daily Mail ကသိတ္သိတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ပါးပါးေလးနဲ႔ ၫႊန္းထား တာ ကေတာ့ အဲဒီကိုယ့္ဟာကို လူကုန္ကူး လာတဲ့သူေတြကို "ငါတို႔ အီရတ္ကလာတာပါ” ဆိုတာပါ။ UK လိုပဲ USရဲ႕ အတင္းအျဖင္းေတြပါတဲ့ သတင္းစာေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာဖံုး စာမ်က္ႏွာမွာ " ဟီလာရီကလင္တန္ (၆) လပဲ အသက္ရွင္ေနထိုင္ ရေတာ့မယ္" စသျဖင့္ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ေနရာယူလာၾကပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ Post-Truth ေခတ္ၾကီးမွာ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ"၊ပူးေပါင္းၾကံစည္တာေတြ၊ လုပ္ၾကံသတင္းေတြ ပလူပ်ံလို႔ေနပါတယ္။ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" နဲ႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ကိုေရာက္ သြားတဲ့ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္က စကားေတြမွာ လုပ္ၾကံတာေတြေရာ၊ တဝက္တပ်က္ မွန္တာေတြ၊ လံုးဝမမွန္တာေတြေရာအကုန္ပါ,ပါတယ္။အမွန္တရားနဲ ့ဆက္စပ္မႈ မရွိတာေတြ ကို မုသားစကားေတြ ထပ္တလဲလဲ သံုးၿပီးေျပာတဲ့ေနရာမွာ သူ႔ကို ဘယ္သူမွမမွီပါဘူး။ သူအခ်ိန္ တနာရီတြင္းေလာက္ အတြင္းေျပာတဲ့ ႏိူင္ငံေရး မိန္႔ခြန္းေတြထဲမွာ ပါတဲ့ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ဟာ သူ႔ၿပိဳင္ဖက္ႏိူင္ငံေရး သမားေတြအတြက္ တႏွစ္ေလာက္ေျပာမွ အတူတူေလာက္ျဖစ္မယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ကိုယ္ထင္ ကုတင္ေရႊနန္းလို႔ေျပာလို႔ရတဲ့ ဒီေခတ္ႀကီးမွာ ေၾကာင္သူေတာ္ႏိူင္ငံေရး သမားေတြကလည္းအမ်ားႀကီးပါ။ ျမန္မာႏိူင္ငံ အတြက္ေတာ့ သင္ခန္းစာေတြ ယူစရာအမ်ားႀကီးပါ။ အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ဝင္လာတဲ့ သတင္းေတြကို တားဆီးပိတ္ပင္ဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။

Post-Truth ေခတ္ရဲ႕ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္က အၾကမ္းဖက္မႈရဲ႕ တဖက္သတ္သတင္းေတြကို ကမာၻအရပ္ရပ္က ယံုၾကည္ေနၾကတာ မဆန္းေပမဲ့ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ ဖိအားေတြကမ်ားလွပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရကေတာ့ ပါးစပ္ထဲေျပာသမွ်ျဖစ္ေနတယ္ ထင္ေနလားမသိပါဘူး။ ဒုကၡသည္ စာရင္းက ဒီေရအလားတိုးပြါးေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ မီဒီယာေတြကေတာ့ Post-Truth ေခတ္ရဲ႕ ကမာၻသူ ကမာၻသားေတြ လက္ခံယံုၾကည္လာမဲ့ ဝါဒျဖန္႔ခ်ီေရး အပါအဝင္ ႏိူင္ငံတကာက ျမန္မာကို ဖိအားေတြေပးဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္။

ဒီေန႔ေခတ္ကာလႀကီးမွာ အမ်ားေကာင္းစားေရးလို႔ေအာ္ေနတဲ့ Populism ေတြ၊ အမ်ိဳးသားေရး အတြက္လို႔ေအာ္ေနတဲ့ , Nationalism ေတြ ေခါင္းေထာင္ လာတဲ့ေခတ္မွာ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ကို လက္ခံယံုၾကည္လာတဲ့ သူေတြ ျမင့္တက္လာ ဟာတာ တိုက္ဆိုင္မႈ တခုလို႔ေျပာလို႔ မရႏိူင္ပါဘူး။ တခုနဲ႔တခု အမွီသဟဲ ျပဳေနတာေတြရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။

ဒီ Post-Truth ျဖစ္စဥ္မွာ အဓိကက်တဲ့ သ႐ုပ္ေဖာ္တဲ့ဇာတ္လမ္းဗီလိန္ ဟာ Fake News ပဲျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ Fake News ဆိုတာေတာ့ လုပ္ၾကံသတင္းအတုေတြပါ။ လုပ္ၾကံသတင္းအတုေတြဟာ ေငြေရးေၾကးေရး က႑ ဆက္စပ္ေနတဲ့ စီးပြါးေရး နယ္ပယ္ နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္ ရရွိေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ထား လုပ္ၾကံေရးသားထား တဲ့သတင္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ တခါတရံ မွာေတာ့ Fake News ေတြ ဟာ အမ်ားအာရံုစိုက္ခံရေရးအတြက္ တမင္တကာ သတင္းႀကီးေအာင္ ပံုႀကီးခ်ဲ႕ၿပီး လုပ္ၾကံသတင္းေတြျဖစ္ ပါတယ္။ အဲလို Fake News ေတြကို ဆိုရွယ္ မီဒီယာေတြမွာေရာ၊ မီဒီယာေတြမွာပါ ေဖာ္ျပၾကတာပါ။ အဲလိုေဖာ္ျပ ရာမွာလည္း တမင္တကာေခါင္းစီးပိုင္းမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိေဖာ္ျပေလ့ ရွိပါတယ္။
တခါ Post-Truth ကာလမွာ ဒီလိုဗီလိန္ လုပ္ၾကံသတင္းေတြ ျဖန္႔ေဝ ျပန္႔ႏွံ ့ႏိူင္ေစတာ အမ်ားသိၿပီးသားျဖစ္တဲ့ သတင္းစာ ၊ေရဒီယို၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား ေတြကို စုေပါင္းေခၚ ထားတဲ့ mainstream media တခုတည္းမဟုတ္ေတာ့ပဲ (၂၁)ရာစု အေစာပိုင္းမွာ ကမာၻသူ၊ ကမာၻသားေတြရဲ႕ တအံ့တၾသနဲ႔ေပ်ာ္ ရႊင္ျမဴးတူးစြာ ေန႔ညမအား အသံုးျပဳေနၾကတဲ့ ဆိုရွယ္မီဒီယာ ကပိုၿပီး အဓိကက်တဲ့ေနရာမွာပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။

ေရွ႕ဆက္ၿပီး Post-Truth ေခတ္ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ရဲ႕ပါဝါေတြေၾကာင့္ ဘာေတြျဖစ္ခဲ့တယ္၊ ဘယ္သူေတြက ျဖန္႔ေဝေနၾကတယ္။ "ေပါက္ကရေလးဆယ္ေတြ" ဘယ္လိုအလုပ္,လုပ္တယ္ အပါအဝင္ သူတို႔ကိုဘယ္လိုတားဆီး ကာကြယ္ သြားၾကမယ္ဆိုတာ ဆက္ပါ့မယ္။

Thet Winn Tint

References:
- "POST-TRUT" How bullshit conquered the world by James Ball
- Related articles from “The Straits Times”