ျမန္မာဘာသာစကားျမန္မာစာစတင္ျဖစ္ေပၚလာပုံ

လူငယ္ေမးေျဖက႑ - ေရႊအိမ္စည္

 

ျမန္မာဘာသာစကားျမန္မာစာစတင္ျဖစ္ေပၚလာပုံ
----------------------------------
ျမန္မာဘာသာစကား
ျမန္မာဘာသာစကားသည္ ျမန္မာတို႔၏ မိခင္ဘာသာစကားႏွင့္ ႐ုံးသုံးဘာသာစကားမ်ား ျဖစ္ၿပီး တိဗက္ႏွင့္ တ႐ုတ္ဘာသာစကားမ်ားႏွင့္ လည္းနီးစပ္ေလသည္။[63][48] ျဗည္းအကၡရာ ေရးသားပုံစနစ္မွာ လျခမ္းပုံႏွင့္ စက္ဝိုင္းပုံမ်ားကို အေျခထားေသာ မြန္အကၡရာစနစ္မွ ဆင္းသက္လာသည္။ ျမန္မာအကၡရာအေရးအသားတြင္ မြန္ပုံစံကို အေျခခံထားၿပီး မြန္အကၡရာစနစ္သည္ ၇၀၀ ျပည့္ႏွစ္က ေတာင္ပိုင္းျဗဟၼိအကၡရာစနစ္ေပၚတြင္ အေျခခံထားေလသည္။ ေရွးအက်ဆုံးျမန္မာအေရးအသားကို လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္က ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ဤအေရးအသားစနစ္ကို ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ၏ က်မ္းဂမ္မ်ား ေရးသားရာတြင္ သုံးသည္။ ပါဠိစာေပေရးသားရာတြင္လည္း အသုံးျပဳသည္။ ရွမ္း၊ ကရင္ႏွင့္ ကယားစာေပမ်ား ေရးသားရာတြင္လည္း ျမန္မာအကၡရာမ်ားႏွင့္အတူ သီးျခားတီထြင္ထားေသာ ျဗည္းအကၡရာမ်ား၊ အသံထြက္ျပသေကတၤမ်ားကိုလည္း အသုံးျပဳထားသည္။[64] ျမန္မာစကားသည္ အရိုအေသျပဳသုံးႏွုန္းျခင္းႏွင့္အသက္အရြယ္အလိုက္‌ေျပာဆိုသုံးႏွုန္းရျခင္းမ်ားပါဝင္သည္။[59] ျမန္မာလူမွုေရးစနစ္သည္ ပညာေရးကိုအေလးေပးသည္။ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ေလာကီပညာမ်ားကို ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌ သင္ယူၾကရသည္။ နိုင္ငံေတာ္က ဖြင့္လွစ္သည့္ အစိုးရ ေက်ာင္းမ်ားက အလယ္တန္းမ်ားႏွင့္ အထက္တန္းပညာမ်ားအား တာဝန္ယူသင္ၾကားေပးသည္။



ျမန္မာစာစတင္ျဖစ္ေပၚလာပုံ
----------------------------------------


စတင္ျခင္း



ျမန္မာစာစတင္ျဖစ္ေပၚလာျခင္းသည္ ျမန္မာသည္ ပ်ဴႏွင့္မြန္စာေရးနည္းကို စံတင္ၿပီး (၁၁)ရာစုတြင္ ျမန္မာဘာသာ ေပၚထြန္းလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ စတင္တည္ေထာင္စဥ္ကာလ အေနာ္ရထာမင္း၏ လက္ထက္တြင္ သကၠတဘာသာစာျဖင့္ ေရးေသာအုတ္ခြက္စာမ်ား၊ပါဠိစာမ်ားျဖင့္ေရးေသာ အုတ္ခြက္စာမ်ားကို အေထာက္အထားျပဳကာ ျမန္မာ့တို႔သည္ မူလက ပါဠိႏွင့္သကၠတဘာသာတို႔ကို ရင္းႏွီးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ သကၠတဘာသာသည္ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ၿပီး ပါဠိဘာသာသည္ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ႏွီးႏြယ္ေၾကာင္းသိရသည္။



ပ်ဴစာ၊မြန္စာမ်ားႏွင့္ျမန္မာမ်ား



ျမန္မာတို႔သည္ တိုင္းျခားဘာသာျဖစ္ေသာ ပါဠိစာကိုဗုဒၶဘာသာစာေပအျဖစ္ လက္ခံလာခ်ိန္တြင္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ စာေပျဖစ္ေသာ ပ်ဴစာ၊ မြန္စာတို႔သည္ ရွင္သန္ႏွင့္ ေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာစာေပၚေပါက္လာေသာ အခါတြင္ ျမန္မာတို႔သည္ ျမန္မာစာႏွင့္အတူ တိုင္းရင္း ပ်ဴ၊ မြန္စာေပတို႔ကိုလည္း ဆက္လက္ျပဳစုလာခဲ့ၾကၿပီး ခရစ္ႏွစ္(၁၁၁၃)ခုႏွစ္ တြင္ ရာဇကုမာရ္မင္းသား ေရးထိုးေသာ ျမေစတီ ေက်ာက္စာတြင္ ပ်ဴ၊ မြန္၊ ျမန္မာဘာသာ တို႔ကို ပါဠိစာေပႏွင့္ အတူ ယွဥ္တြဲ ေတြ႕ရွိရသည္။ ပါဠိစာေပမွ ျမန္မာစာေပသို႔ အျပန္အလွန္ ဘာသာျပန္ အေရးအသားႏွင့္ ပါဠိဘာသာျပန္ေရးသည့္ အေရးအသားမ်ား ထြန္းကားလာခဲ့ၿပီး (၁၁)ရာစု အေနာ္ရထာမင္း လက္ထက္တြင္ ေထရဝါဒဗုဒၶသာသနာႏွင့္ အတူ ပိဋိကတ္စာေပမ်ား ပုဂံသို႔ေရာက္ရွိလာၿပီးေနာက္တြင္ (၁၁) ရာစု ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ျမန္မာစာ စတင္ ေပၚေပါက္ ထြန္းကားခဲ့ေၾကာင္း သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားက ျပဆိုထားသည္။



အသုံးအႏႈန္းမ်ားခိုင္ျမဲလာပုံ



ျမန္မာစာ ေပၚေပါက္လာပုံကို ပုဂံေခတ္ က်န္စစ္သားမင္း နတ္ရြာစံၿပီး ခရစ္ႏွစ္ (၁၁၁၃) ခန႔္တြင္ ေရးထိုးေသာ ရာဇကုမာရ္ေက်ာက္စာသည္ သကၠရာဇ္ အခိုင္အမာ ပါေသာ အေစာဆုံး ျမန္မာစာ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။



ျမန္မာစာစတင္ ေဖာ္ျပရာတြင္ ဗုဒၶစာေပမ်ားကို ေက်ာက္စာ၊ မွင္စာမ်ားျဖင့္ ဇာတ္နိပတ္၊ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းပု မ်ားႏွင့္ အတူ မွင္ျဖင့္ ေဖာ္ျပၾကၿပီး ေက်ာက္စာမ်ား ၊ မွင္စာမ်ား စတင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။



ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗုဒၶစာေပ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို စကားေျပျဖင့္လည္းေကာင္း ကဗ်ာမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း ဖြဲ႕ႏြဲလာၾကၿပီး ဗုဒၶစာေပကို အေျခခံကာ ျမန္မာစာေပ အေရးအဖြဲ႕ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚထြန္းလာရေၾကာင္းသိရသည္။



ပါဠိ၊ ပ်ဴ၊ မြန္၊ ျမန္မာ ဟူေသာ ဘာသာစကားတို႔မွ စကားလုံးမ်ားကို ေမြးစား သုံးႏွုန္းျခင္း၊ ဘာသာျပန္သုံးႏွုန္းျခင္းတို႔ျဖင့္ ျမန္မာစကား ႏွင့္ စာေပ ဖြံ့ၿဖိဳးႂကြယ္ဝ လာခဲ့ သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ပင္းယေခတ္ (၁၃၀၉ ခုႏွစ္ ခန႔္ မွ ၁၃၆၀) ႏွင့္ အင္းဝေခတ္ (၁၃၆၄ မွ ၁၄၈၆) တစ္ေလ်ာက္လုံးတြင္ ျမန္မာတို႔သည္ ဗုဒၶစာေပအေမြအႏွစ္မ်ားကို ပါဠိဘာသာမွ တစ္ဆင့္ ဘာသာျပန္ျပဳစုလာခဲ့ၾကၿပီး ျမန္မာစာေပအေနႏွင့္ အေရးအသား အသုံးအႏွုန္းမ်ား ခိုင္ျမဲစြာ အျမစ္တြယ္ ထြန္းကားေနၿပီ ျဖစ္သည္။

က်မ္းကိုး


·အေရွ႕ေတာင္အာရွရာဇ၀င္၊ ေဟာ-၁၉၅၅

ၿမန္မာရာဇ၀င္ (ဟာေဗး ၁၉၂၅)

မိတ္ဆိနာ-ေခတ္ဦးဖုနန္-ဖန္-ပ်ဴ ႏွင့္ရခိုင္ယိုးဒယားသင္းဂ်ာနယ္။

ေရွးေဟာင္းၿမန္မာေခတ္ဦး ပုဂံ နယူးေယာက္။ ေဂ်ေဂ်ေအာ္စတင္။ -၁၉၆၉ လုစ္

မဟာ ၿမန္မာရာဇ၀င္ေတာ္္ၾကီး ( ဦးကုလား )မွန္နန္းရာဇ၀င္ သံုးတြဲ

အင္း၀ေခတ္ (၁၃၆၄ - ၁၅၂၇/၁၅၅၅)