ျမန္မာအကၡရာ ျဖစ္ေပၚလာပံု
-------------------------- --------
ျမန္မာ အကၡရာ
မြန္တို႔ထံမွ ဆင္းသက္သည့္ ျမန္မာတို႔ ေရးသားသတ္မွတ္အပ္ေသာ အကၡရာအေရအတြက္မွာ ေရွးရဟန္းရွင္လူပညာရွိတို႔ အလိုအားျဖင့္ ၄၁-လံုးရွိ၏။ ေခတ္သစ္ျမန္မာသဒၵါတို႔အလိုအ ားျဖင့္ အ အာ ဣ ဤ ဥ ဦ ဧ ၾသ ကိုထည့္သြင္းေရတြက္ျခင္း မျပဳဘဲ ၃၃-လံုးဟု သတ္မွတ္သည္။
အကၡရာ ၄၁-လံုးတို႔ု႔မွာ -
အ အာ ဣ ဤ ဥ ဦ ဧ ၾသ
က ခ ဂ ဃ င စ ဆ ဇ စ် ည ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ တ ထ ဒ ဓ န ပ ဖ ဗ ဘ မ ယ ရ လ ၀ သ
ဟ ဠ အ
***ျမန္မာအကၡရာ ျဖစ္ေပၚလာပံု***
ျမန္မာ အကၡရာ ႏွင့္ ျမန္မာစာ အေရးအသားေပၚေပါက္ျဖစ္ထြန္းလ ာပံု ကို စူးစမ္းေလ့လာၾကေသာ သုေတသီ အားလံုးက ျမန္မာ အကၡရာ မ်ားသည္ ခရစ္ေတာ္ မေပၚမွီ BC – 500 မွ AD- 300 ေက်ာ္အထိ India မွာ ထြန္းကားခဲ့ေသာ ျဗာဟီၼ အေရးအသား ကေနျမစ္ဖ်ားခံခဲ့သည္ဟု လက္ခံၾကသည္။ အေစာဆံုးျမန္မာစာ အေရးအသားကို ပုဂံေခတ္ AD-11-12 ရာစု မွာေတြ႔ရွိရၿပီး ရာဇကုမာ ေက်ာက္စာ ေရးထိုးခဲ့ခ်ိန္ ျဖစ္သည္။
ရာဇကုမာ ေက်ာက္စာမွ် သိပ္မထင္ရွားေသာ က်န္စစ္သားမင္း၏ ျမကန္ မြန္ေက်ာက္စာမွာ ေရကန္အမည္ ကို မဟာနိဗၺာန္ လက္ဆုယ္ခိရိယ္ ( မူရင္းကိုက ဒီအတိုင္း ) လို႔ေတြ႔ရသည္မွာ အေစာဆံုး ျမန္မာ အကၡရာလို႔ ေျပာလို႔ရပါသည္။ ဒီထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ေစာသည့္ ေက်ာက္စာေတြမွာလဲ ျမန္မာ အကၡရာေတြကို ေတြ႔ရသည့္အတြက္ ျမန္မာစာသည္ AD -11 ရာစုတြင္ ေပၚေပါက္သည္ဟု အခိုင္အမာေျပာႏိုင္ပါသည္။ ပ်ဴစာ ထြန္းကားမႈ ၊ မြန္ၿမိဳ႔ျပ ႏိုင္ငံမ်ား ထြန္းကားျခင္းတို႕သည္လဲ ပုဂံႏိုင္ငံထြန္းကားမႈႏွင့္ စပ္ဆက္ေနပါသည္။ ပုဂံႏိုင္ငံ ထြန္းကား သလို ျမန္မာစာသည္လဲ မြန္စာႏွင့္ အတူ ထြန္းကားခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္ မြန္စာ ကတစ္ဆင့္ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းလာတာကို တခ်ိဳ႕ကလက္မခံၾကပါ။ ျဗာဟီၼ အေရးအသား မွေန ပ်ဴ အကၡရာ ၊ မြန္ အကၡရာ ၊ ျမန္မာအကၡရာ ေတြပါ ဆင္းသက္လာတာျဖစ္သည့္အတြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ဆင္တူပါသည္။
ျမန္မာစာကို တီထြင္ခဲ့သူေတြဟာ သကၠတ အေရးအသား၊ ပါဠိ အေရးအသား ၊ ပ်ဴ အေရးအသား တို႔ကေန ျမန္မာအကၡရာ ႏွင့္ အေရးအသားအတြက္ လိုတာကို ယူၿပီး မလိုတာကုိ ပယ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဋ ၊ ဌ ၊ ဍ တို႕ကိုေတာ့ ျမန္မာစာ အတြက္ အသံုးမ၀င္ ေစေသာ္လည္း ပါဠိ စာေပ သင္ၾကားဖို႕ အခက္အခဲ မရွိေစရန္ ထိုစာလံုးမ်ား ကိုေတာ့ ထိမ္းထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျမန္မာစာ ၊ ျမန္မာအကၡရာ စာလံုးေတြဟာ ျဗာဟီၼ အေရးအသား ကိုျမစ္ဖ်ားခံၿပီး မြန္ အကၡရာ ႏွင့္ ပံုစံတူကာ ပါဠိ ၊ သကၠတ စာလံုးတို႕ႏွင့္ ႏွီးႏြယ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႕ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
( ၁၂ ရာစု ေနာက္ပိုင္းမွာ မြန္စာတိမ္ေကာ သြားၿပီး ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္းမွာေတ ာ့ဆက္လက္ ရွင္သန္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္ ။ ဒါကို.. ျမန္မာျပည္ ေအာက္ပိုင္းမွာ ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕အမည္ေတြကိုၾကည့္ရင္သိႏ ိုင္ပါတယ္ …. ဥပမာ- ေမွာ္ဘီ …မြန္ဘာသာျဖင့္ ျမစ္ေကြ႔၊ အင္းစိန္ = အစိၥန = မြန္ဘာသာျဖင့္ ဆင္အိုင္ … ေတာ္ေတာ္ေလးမ်ားပါတယ္ ကၽြန္ေတာ္ ဒီေလာက္ပဲ မွတ္မိတယ္ … ေဒါက္တာသန္းထြန္းစာအုပ္ထဲမွ ာ ဖတ္ဖူးတာ စာအုပ္လဲရွာမေတြ႔ေတာ့ဘူး စာအုပ္နာမည္လဲမမွတ္မိေတာ့လိ ု႔ပါ )
ပိဋကတ္ေတာ္စာမ်ားကို ျမန္မာမ်ား လြယ္ကူစြာ ဖတ္ရႈ႕ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ရွင္အရဟံ ႏွင့္ သီဟိုဌ္ ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ နည္းေပးလမ္းျပ ကူညီမႈျဖင့္ ျမန္မာအကၡရာ စာလံုးမ်ားျဖစ္ေပၚလာေအာင္ တီထြင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာစာဟာေရွးယခင္က ေက်ာက္စာမ်ားအရ ဆိုရင္ ေလးေထာင့္ပံုစံေရးသားခဲ့တယ္ လို႕ လဲ ဆိုၾကပါတယ္။ ရာဇကုမာ ေက်ာက္စာ ကို ေအာက္မွာၾကည့္ပါ။ မြန္ ျမန္မာအကၡရာ သမုိင္း ေျပာင္းလဲပံု ကိုလဲ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္ ။
ေနာက္ပိုင္း ေပစာမ်ားေရးတဲ့ ေခတ္ေရာက္ေတာ့ ေပစာေပၚမွာ ေလးေထာင့္စာလံုးနဲ႔ ေရးတဲ့ အခါ ေပစာမ်ား ကြဲထြက္တာေၾကာင့္ အ၀န္း အ၀ိုင္း ပံုေရးဆြဲရင္း ျမန္မာစာဟာ ခရာ၀န္း ပံုစံေျပာင္းလဲလာတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ကလဲ ေန၀န္းလ၀န္းပံု ကိုၾကည့္ၿပီးတီထြင္ လာတာေၾကာင့္ ျမန္မာအကၡရာ ေတြဟာ အ၀န္း အ၀ိုင္းပံု ျဖစ္ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာစာလံုးေတြကို အဖို အမ ဆိုၿပီးခြဲျခားထားၿပီး ပ ဆင့္ ( ပတ္ဆင့္) စာလံုးေတြမွာ အဖိုစာလံုးေပၚအဖို စာလံုးမဆင့္ရတာ မထပ္ရတာ၊ အမ စာလံုးအေပၚမွာ အမစာလံုး မဆင့္ရတာမထပ္ရတာ ေတြလဲရွိပါတယ္။
( ဘယ္လို စာလံုးေတြ မွ ထပ္လို႔ရလဲ ၊ ဆင့္လို႔ ရသလဲ ကေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္သာစဥ္းစားၾက ပါေတာ့ )
ျမန္မာစာလံုး စနစ္တက် ေရးဆြဲပံု
A letter from BURMA စာအုပ္ မွ ျမန္မာအကၡရာ အသံထြက္ပံု
ျမန္မာ အကၡရာ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲလာပံုအား အကၡရာ ႏိႈင္းယွဥ္ျပပံု
ပထမဆံုး ျမန္မာအကၡရာ သင္ပုန္းႀကီးက်မ္း ကိုေတာ့ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၅-၄၉ (AD-13) ရာစုအလယ္ မွာ ဦးက်ည္ေပြ႔ ( ေခၚ ) ရွင္ဒိသာပါေမာက္ က ေရးသားျပဳစုခဲ့ပါတယ္။ ၁၇၇၄ ခုႏွစ္ မွာေတာ့ သံလ်င္ၿမိဳ႔ မွ ဗရင္ဂ်ီ ဖုန္းေတာ္ႀကီး ပါကိုတိုး(Percoto) က ဗရင္ဂ်ီ က်မ္းစာမႈမ်ားကို ေရာမ ၿမိဳ႕သို႔ ကူယူသြားခဲ့ရာ ေရာမၿမိဳ႕ က ဗရင္ဂ်ီ သာသနာျပဳ အဖြဲ႕ ကျမန္မာအကၡရာမ်ားကို ေတြ႔ရွိကာ သေဘာက်ခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာအကၡရာကို မူတည္ၿပီး ဂိတ္စပီလီ ( Guiseppe Expilly ) ဆိုသူ က ခဲစာလံုး တီထြင္ၿပီး အဲဒီ ခဲစာလံုးေတြနဲ႔ ပထမဆံုးေသာျမန္မာ သင္ပုန္းႀကီး စာအုပ္ကို ရိုက္ႏွိပ္ခဲ့ပါတယ္။
၁၇၇၆ ခုႏွစ္ မွာရိုက္ႏွိပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ သင္ပုန္းႀကီး စာအုပ္မွာ မွားယြင္းတာေတြရွိတဲ့ အတြက္ ၁၇၈၇ မွာ ဘုန္းေတာ္ၾကီး မင္ေတအာဇာ ( Mantey Azza ) ဒုတိယအႀကိမ္ျမန္မာ သင္ပုန္းႀကီး စာအုပ္ကို ရိုက္ႏွိပ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။
ကိုးကား
ျမန္မာအကၡရာေရးသားနည္းစနစ္ ( ဦးျမတ္ေက်ာ္ )
ေပစာႏွင့္ ေပစာထုတ္ႀကိဳးေပၚမွ ဆုေတာင္းမ်ား ( ေရႊဘို မိမိႀကီး )
မြန္ျမန္မာ အကၡရာ သမိုင္း ( ဦးသာျမတ္)
ျမန္မာအဘိဓာန္ ( ျမန္မာစာ အဖြဲ႕ )
--------------------------
ျမန္မာ အကၡရာ
မြန္တို႔ထံမွ ဆင္းသက္သည့္ ျမန္မာတို႔ ေရးသားသတ္မွတ္အပ္ေသာ အကၡရာအေရအတြက္မွာ ေရွးရဟန္းရွင္လူပညာရွိတို႔ အလိုအားျဖင့္ ၄၁-လံုးရွိ၏။ ေခတ္သစ္ျမန္မာသဒၵါတို႔အလိုအ
အကၡရာ ၄၁-လံုးတို႔ု႔မွာ -
အ အာ ဣ ဤ ဥ ဦ ဧ ၾသ
က ခ ဂ ဃ င စ ဆ ဇ စ် ည ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ တ ထ ဒ ဓ န ပ ဖ ဗ ဘ မ ယ ရ လ ၀ သ
ဟ ဠ အ
***ျမန္မာအကၡရာ ျဖစ္ေပၚလာပံု***
ျမန္မာ အကၡရာ ႏွင့္ ျမန္မာစာ အေရးအသားေပၚေပါက္ျဖစ္ထြန္းလ
ရာဇကုမာ ေက်ာက္စာမွ် သိပ္မထင္ရွားေသာ က်န္စစ္သားမင္း၏ ျမကန္ မြန္ေက်ာက္စာမွာ ေရကန္အမည္ ကို မဟာနိဗၺာန္ လက္ဆုယ္ခိရိယ္ ( မူရင္းကိုက ဒီအတိုင္း ) လို႔ေတြ႔ရသည္မွာ အေစာဆံုး ျမန္မာ အကၡရာလို႔ ေျပာလို႔ရပါသည္။ ဒီထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ေစာသည့္ ေက်ာက္စာေတြမွာလဲ ျမန္မာ အကၡရာေတြကို ေတြ႔ရသည့္အတြက္ ျမန္မာစာသည္ AD -11 ရာစုတြင္ ေပၚေပါက္သည္ဟု အခိုင္အမာေျပာႏိုင္ပါသည္။ ပ်ဴစာ ထြန္းကားမႈ ၊ မြန္ၿမိဳ႔ျပ ႏိုင္ငံမ်ား ထြန္းကားျခင္းတို႕သည္လဲ ပုဂံႏိုင္ငံထြန္းကားမႈႏွင့္
ျမန္မာစာကို တီထြင္ခဲ့သူေတြဟာ သကၠတ အေရးအသား၊ ပါဠိ အေရးအသား ၊ ပ်ဴ အေရးအသား တို႔ကေန ျမန္မာအကၡရာ ႏွင့္ အေရးအသားအတြက္ လိုတာကို ယူၿပီး မလိုတာကုိ ပယ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဋ ၊ ဌ ၊ ဍ တို႕ကိုေတာ့ ျမန္မာစာ အတြက္ အသံုးမ၀င္ ေစေသာ္လည္း ပါဠိ စာေပ သင္ၾကားဖို႕ အခက္အခဲ မရွိေစရန္ ထိုစာလံုးမ်ား ကိုေတာ့ ထိမ္းထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျမန္မာစာ ၊ ျမန္မာအကၡရာ စာလံုးေတြဟာ ျဗာဟီၼ အေရးအသား ကိုျမစ္ဖ်ားခံၿပီး မြန္ အကၡရာ ႏွင့္ ပံုစံတူကာ ပါဠိ ၊ သကၠတ စာလံုးတို႕ႏွင့္ ႏွီးႏြယ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႕ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
( ၁၂ ရာစု ေနာက္ပိုင္းမွာ မြန္စာတိမ္ေကာ သြားၿပီး ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္းမွာေတ
ပိဋကတ္ေတာ္စာမ်ားကို ျမန္မာမ်ား လြယ္ကူစြာ ဖတ္ရႈ႕ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ရွင္အရဟံ ႏွင့္ သီဟိုဌ္ ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ နည္းေပးလမ္းျပ ကူညီမႈျဖင့္ ျမန္မာအကၡရာ စာလံုးမ်ားျဖစ္ေပၚလာေအာင္ တီထြင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာစာဟာေရွးယခင္က ေက်ာက္စာမ်ားအရ ဆိုရင္ ေလးေထာင့္ပံုစံေရးသားခဲ့တယ္
ေနာက္ပိုင္း ေပစာမ်ားေရးတဲ့ ေခတ္ေရာက္ေတာ့ ေပစာေပၚမွာ ေလးေထာင့္စာလံုးနဲ႔ ေရးတဲ့ အခါ ေပစာမ်ား ကြဲထြက္တာေၾကာင့္ အ၀န္း အ၀ိုင္း ပံုေရးဆြဲရင္း ျမန္မာစာဟာ ခရာ၀န္း ပံုစံေျပာင္းလဲလာတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ကလဲ ေန၀န္းလ၀န္းပံု ကိုၾကည့္ၿပီးတီထြင္ လာတာေၾကာင့္ ျမန္မာအကၡရာ ေတြဟာ အ၀န္း အ၀ိုင္းပံု ျဖစ္ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာစာလံုးေတြကို အဖို အမ ဆိုၿပီးခြဲျခားထားၿပီး ပ ဆင့္ ( ပတ္ဆင့္) စာလံုးေတြမွာ အဖိုစာလံုးေပၚအဖို စာလံုးမဆင့္ရတာ မထပ္ရတာ၊ အမ စာလံုးအေပၚမွာ အမစာလံုး မဆင့္ရတာမထပ္ရတာ ေတြလဲရွိပါတယ္။
( ဘယ္လို စာလံုးေတြ မွ ထပ္လို႔ရလဲ ၊ ဆင့္လို႔ ရသလဲ ကေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္သာစဥ္းစားၾက
ျမန္မာစာလံုး စနစ္တက် ေရးဆြဲပံု
A letter from BURMA စာအုပ္ မွ ျမန္မာအကၡရာ အသံထြက္ပံု
ျမန္မာ အကၡရာ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲလာပံုအား အကၡရာ ႏိႈင္းယွဥ္ျပပံု
ပထမဆံုး ျမန္မာအကၡရာ သင္ပုန္းႀကီးက်မ္း ကိုေတာ့ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၅-၄၉ (AD-13) ရာစုအလယ္ မွာ ဦးက်ည္ေပြ႔ ( ေခၚ ) ရွင္ဒိသာပါေမာက္ က ေရးသားျပဳစုခဲ့ပါတယ္။ ၁၇၇၄ ခုႏွစ္ မွာေတာ့ သံလ်င္ၿမိဳ႔ မွ ဗရင္ဂ်ီ ဖုန္းေတာ္ႀကီး ပါကိုတိုး(Percoto) က ဗရင္ဂ်ီ က်မ္းစာမႈမ်ားကို ေရာမ ၿမိဳ႕သို႔ ကူယူသြားခဲ့ရာ ေရာမၿမိဳ႕ က ဗရင္ဂ်ီ သာသနာျပဳ အဖြဲ႕ ကျမန္မာအကၡရာမ်ားကို ေတြ႔ရွိကာ သေဘာက်ခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာအကၡရာကို မူတည္ၿပီး ဂိတ္စပီလီ ( Guiseppe Expilly ) ဆိုသူ က ခဲစာလံုး တီထြင္ၿပီး အဲဒီ ခဲစာလံုးေတြနဲ႔ ပထမဆံုးေသာျမန္မာ သင္ပုန္းႀကီး စာအုပ္ကို ရိုက္ႏွိပ္ခဲ့ပါတယ္။
၁၇၇၆ ခုႏွစ္ မွာရိုက္ႏွိပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ သင္ပုန္းႀကီး စာအုပ္မွာ မွားယြင္းတာေတြရွိတဲ့ အတြက္ ၁၇၈၇ မွာ ဘုန္းေတာ္ၾကီး မင္ေတအာဇာ ( Mantey Azza ) ဒုတိယအႀကိမ္ျမန္မာ သင္ပုန္းႀကီး စာအုပ္ကို ရိုက္ႏွိပ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။
ကိုးကား
ျမန္မာအကၡရာေရးသားနည္းစနစ္ ( ဦးျမတ္ေက်ာ္ )
ေပစာႏွင့္ ေပစာထုတ္ႀကိဳးေပၚမွ ဆုေတာင္းမ်ား ( ေရႊဘို မိမိႀကီး )
မြန္ျမန္မာ အကၡရာ သမိုင္း ( ဦးသာျမတ္)
ျမန္မာအဘိဓာန္ ( ျမန္မာစာ အဖြဲ႕ )

No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။