ေျမရွားသတၱဳ(Rare Earth) ႏွင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံ

TechSpace Journal added 8 new photos.

ေျမရွားသတၱဳ(Rare Earth) ႏွင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံ
===============================

ေျမရွားသတၱဳဆိုသည္မွာ…
-----------------------------

ေျမရႇားသတၲဳမ်ားသည္ ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲမဟုတ္ေသာ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အေရးပါၿပီး ၄င္းတို႔အား စီးပြားေရးႏႇင့္လူမႈေရးဆိုင္ရာ နယ္ပယ္အသီးသီးတြင္ က်ယ္ျပန့္စြာ အသံုးျပဳလ်က္ ရွိၾကပါသည္။

ေျမရႇားသတၲဳမ်ားတြင္ ျဒပ္စင္ ၁၇ မ်ိဳးပါ၀င္ၿပီး ၄င္းတို့မႇာ- 

Lanthanum(La),Cerium(Ce),Praseodymium(Pr),Neodymium(Nd),Promethium(Pm),Samarium(Sm),Europium(Eu),Gadolinium(Gd),Terbuium(Tb),Dysprosium(Dy),Holminum(Ho),Ebium(Er),Thulium(Tm),Ytterbium(Yb) ႏွင့္ Lutecium(Lu)တို့ျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ပါဇယားတြင္ Rare Earth ၿဒပ္စစ္ ၁၇ မ်ိဳး၏ အသံုးျပဳႏိုင္ေသာ နယ္ပယ္မ်ားကို ပံုတြင္ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ေျမရႇားသတၲဳတို့၏အက္တမ္အေလးခ်ိန္ ႏႇင့္႐ူပ၊ဓာတုဆိုင္ရာဂုဏ္သတၲိမ်ားေၾကာင့္ အေပ့ါစား၊ အလယ္အလတ္ႏႇင့္ အေလးစားသတၲဳဟူ၍ သံုးမ်ိဳးခဲြျခားႏိုင္ပါသည္။ ေဖာ္ျပၿပီးခဲ့ေသာ ျဒပ္စင္မ်ားအနက္ ပထမ ငါးမ်ိဳးမႇာ အေပ့ါစားျဖစ္ၿပီး က်န္ျဒပ္စင္မ်ားမႇာ အလယ္အလတ္၊သို့မဟုတ္ အေလးစားမ်ား ျဖစ္ပါသည္။
၄င္းတို့၏ ထူးျခားေသာ ႐ူပ၊ဓာတုဂုဏ္သတၲိမ်ားေၾကာင့္ ေျမရႇားသတၲဳမ်ားသည္ ေခတ္မႇီစက္မႈလုပ္ငန္းတြင္ မရႇိမျဖစ္ အသံုး၀င္လာခဲ့ၿပီး စြမ္းအင္အသစ္မ်ား ရႇာေဖြေရး၊ ပစၥည္းအသစ္မ်ားထုတ္လုပ္ေရး၊ စြမ္းအင္ထိန္းသိမ္းေရးႏႇင့္ ပတ္၀န္းက်င္ကာကြယ္ေရး၊ ေလေၾကာင္း၊ အာကာသႏႇင့္ အီလက္ထေရာနစ္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ က်ယ္ျပန့္စြာ အသံုးျပဳလာခဲ့ပါသည္။
ေျမရွားသတၱဳကိုေအာက္ပါအတိုင္းအက်ဥ္းခ်ံဳးေခၚဆိုႏိုင္ၿပီး ၄င္းတို႔မွာ -

RE=rare earth
REM=rare-earth metals
REE=rare-earth elements
REO=rare-earth oxides
REY=rare-earth elements and yttrium
LREE=light rare elements(Sc,La,Ce,Pr,Nd,Pm,Sm,Eu and Gd; also known as cerium group)
HREE=heavy rare earth elements(Y,Tb,Dy,Ho,Er,Tm,Yb and Lu; also known as the yttrium group)

တုိ႕ျဖစ္ပါသည္

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ေျမရႇားသတၲဳအရင္းအျမစ္မ်ား ေပၚမ်ားေသာႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၅၀ ခုႏႇစ္မႇစ၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္လုပ္ေရးစက္မႈလုပ္ငန္းသည္ ထူးျခားတိုးတက္မႈ မ်ားရႇိလာခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရႇိရ ပါသည္။ ႏႇစ္အတန္ၾကာႀကိဳးပမ္း အားထုတ္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ လုပ္သူ၊ သံုးစဲြသူ၊ တင္ပို့သူျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။

ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ယူသံုးစဲြျခင္းေၾကာင့္ လူသားမ်ားအား အက်ိဳးရႇိေစသကဲ့သို႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေပၚ ႐ိုက္ခက္သည့္ျပႆနာမ်ားလဲ ႀကံဳေတြ႕လာရပါသည္။ ေျမရႇားသတၲဳမ်ား ထုတ္ယူသံုးစဲြရာတြင္ ခ်င့္ခ်ိန္သံုးစဲြ ႏိုင္ေရးႏႇင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အား ထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ေပးေရးသည္ ကမၻာႀကီးအတြက္ ေယဘုယ်စိန္ေခၚမႈ တစ္ရပ္ျဖစ္လာရပါသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ေျမရႇားသတၲဳထုတ္လုပ္ျခင္းအေျခအေန
----------------------------------------------------------

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ ေျမရႇားသတၲဳအရင္းအျမစ္မ်ား ေပါမ်ားေသာႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး တစ္ကမၻာလံုး၏ ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ခန့္ရႇိပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳမ်ားအား ေအာက္ပါအခ်က္ အလက္မ်ားအရ သိရႇိႏိုင္ပါသည္။ ေျမရႇားသတၲဳအရင္းအျမစ္အမ်ိဳးအစားမ်ားမႇာ ကဲြျပားျခားနားမႈမ်ား ရႇိပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ Bastnaesit/Manozite/Fergusbaite အပါအ၀င္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ေျမရႇားသတၲဳမ်ား ရႇိပါသည္။ ၄င္းတို့ထဲတြင္ အိုင္ယြန္းအသြင္ရႇိေသာ Iron-absorption အလယ္အလတ္ႏႇင့္ အေလးစားေျမရႇား သတၲဳသိုက္မ်ားသည္ ကမၻာေပၚတြင္ အေရးႀကီးေသာအခန္းက႑မႇ ပါ၀င္ေန ပါသည္။

ေပ့ါပါးေသာ ေျမရႇားသတၲဳမ်ား၏ ေရဒီယိုသတိၲႂကြမႈေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အတြက္ ႀကီးမားေသာ ျပႆနာတစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာရပါသည္။ ေပါ့ပါးေသာေျမရႇားသတၲဳသိုက္ အမ်ားစုကို တူးေဖာ္ႏိုင္ ေသာ္လည္း သိုရီယမ္ ႏႇင့္အျခားေရဒီယိုသတၲိသတၲဳႂကြျဒပ္စင္မ်ားအား ကိုင္တြယ္ရန္ ခက္ခဲေသာေၾကာင့္ ၄င္းတို့အား တူးေဖာ္စဥ္၊ အရည္က်ိဳစဥ္ႏႇင့္ ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္းျပဳလုပ္စဥ္တို့တြင္ လူႏႇင့္သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္မထိ ခိုက္ေစရန္ သတိႀကီးမားစြာထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။

၁၉၇၀ ေနာက္ပိုင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏႇင့္ ပြင့္လင္းလာေသာ မူ၀ါဒမ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳစက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားသည္ လ်င္ျမန္စြာ တိုးတက္လာခဲ့ပါသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ေျမရႇားသတၲဳတူးေဖာ္ျခင္းအား အဓိကအားျဖင့္ေနရာ ၃ ခုတြင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ အေပ့ါစားေျမရႇားသတၲဳထုတ္ လုပ္ေရးလုပ္ငန္းအား မြန္ဂိုလီးယား အတြင္းပိုင္း ဘာအိုတူေဒသႏႇင့္ စီခြၽန္ေဒသ၏ လိုင္ရႇမ္းတို့တြင္လည္းေကာင္း၊ အလယ္အလတ္ႏႇင့္ အေလးစားေျမရႇားသတၲဳ ထုတ္လုပ္ျခင္းအား စ်ာန္႐ုီျပည္နယ္၏ ဂန္ဇူးေဒသ ပတ္၀န္းက်င္အား ဗဟိုျပဳ၍ ေတာင္ပိုင္းျပည္နယ္ ၅ ခုတြင္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရႇိပါသည္။
တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ေျမရႇားသတၲဳထြက္ကုန္ပစၥည္းအမ်ိဳးေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၁ ခုႏႇစ္တြင္ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ကုန္ပစၥည္းတန္ခ်ိန္ေပါင္း ၉၆၉၀၀ တန္ ထုတ္လုပ္ ေပးခဲ့ကာ ၄င္းထုတ္လုပ္မႈသည္ တစ္ကမၻာလံုးထုတ္လုပ္မႈ၏ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းရႇိပါသည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏႇစ္မ်ားအတြင္းတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳစက္မႈလုပ္ငန္း ႀကီးမားလာခဲ့ၿပီး ေစ်းကြက္မႇာလည္း တစ္ျဖည္းျဖည္း က်ယ္ျပန့္လာခဲ့ ပါသည္။ ႏိုင္ငံပိုင္ ၊ ပုဂၢလိကပိုင္၊ ႏိုင္ငံျခားသား ပိုင္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ား အတူယႇဥ္တဲြလုပ္ကိုင္ၾကၿပီး ေျမရႇားသတၲဳေစ်းကြက္ႀကီးတစ္ခု လံုး၏ တန္ဖိုးမႇာလည္း တ႐ုတ္ယြမ္ေငြ ၁၀၀ ဘီလီယံခန့္ရႇိ လာပါသည္။
တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳစက္မႈလုပ္ငန္း အလ်င္အျမန္ တိုးတက္လာမႈသည္ ျပည္တြင္း လိုအပ္ခ်က္ကို ျပည့္မႇီေစ႐ံုသာမက တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ကိုပါ ျဖည့္ဆီးေပးႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖဲြ႕၏ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို လိုက္နာျခင္း၊ မွ်တေသာကုန္သြယ္မႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရးကို အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ျမင့္တင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း စသည္တို့အား တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ႏႇစ္အတန္ၾကာေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ တစ္ကမၻာလံုး ေျမရႇားသတၲဳတည္ရႇိမႈ၏ ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းခန့္ ပိုင္ဆိုင္ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ေျမရႇားသတၲဳကုန္ၾကမ္းလိုအပ္ခ်က္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ကမၻာတ၀ႇမ္းသို့ ေထာက္ပံ့ေပးၿပီး ၄င္းေျမရႇားသတၲဳမ်ားကို ကုန္ၾကမ္းအျဖစ္အသံုးျပဳကာ သံလုိက္မ်ား၊ အလင္းေပးကိရိယာမ်ား၊ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္သိုေလႇာင္ေရးကိရိယာမ်ားႏွင့္ အေရာင္တင္ပစၥည္းမ်ားကဲ့သို့ ကုန္ေခ်ာမ်ားအျဖစ္ ထုတ္လုပ္ရာတြင္ တစ္ကမၻာလံုးထုတ္လုပ္မႈ၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရႇိပါသည္။
ဖြံ့ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ား၏ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာ သံုးစက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ NiMH ဘက္ထရီမ်ား၊ ေသးငယ္ေသာလ်ပ္စစ္ ေမာ္တာမ်ား၊ စြမ္းအင္ေခြၽတာမီးသီးမ်ားကဲ့သို့ ပစၥည္းမ်ားႏႇင့္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားစြာကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳမ်ားမႇ ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့ပါသည္။သို႕ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ေျမရႇားသတၲဳစက္မႈ လုပ္ငန္းသည္ လ်င္ျမန္စြာတိုးတက္လာခဲ့ ေသာ္လည္း ျပႆနာ မ်ားစြာႏႇင့္ ရင္ဆိုင္ေနရပါသည္။

ေျမရႇားသတၲဳအရင္းအျမစ္မ်ားအား အလြန္အကြၽံထုတ္ယူသံုးစဲြျခင္း
----------------------------------------------------------------------

ေျမရွားသတၱဳမ်ားသည္ ႏႇစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ေအာင္ အလြန္အကြၽံတူးေဖာ္ၿပီးေနာက္ အရန္တည္ရႇိမႈႏႇင့္ ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္မႈ အေျခအေနသည္ က်ဆင္းလာခ့ဲပါသည္။ အဓိကတူးေဖာ္သည့္ မိုင္းတြင္းေနရာမ်ားတြင္ ေျမရႇားသတၲဳအရင္းအျမစ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းလာခဲ့ၿပီး မူလအရင္းအျမစ္ ေနရာအမ်ားစုတြင္ ကုန္ခမ္းသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဘာအိုတူးေဒသတြင္ ေျမရႇားသတၲဳမူလပမာဏ၏ သံုးပံုတစ္ပံုခန့္သာ က်န္ရႇိေတာ့ၿပီး ေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္လည္း လြန္ခဲ့ေသာႏႇစ္ ၂၀ ခန့္က အခ်ိဳး ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန့္ သာပါ၀င္ခဲ့ေသာ အိုင္ယြန္းသဏၭာန္ရႇိေသာ (Ion-absorbtion) ေျမရႇားသတၲဳသည္ ယခုအခါတြင္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန့္ သာက်န္ရႇိေတာ့ပါသည္။

ထို႔ျပင္ တရားမ၀င္မိုင္းတူးေဖာ္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားေၾကာင့္ ေဒသအတြင္းရႇိအရင္းအျမစ္မ်ား ကုန္ခမ္းသြားေစပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္း အိုင္ယြန္းအသြင္သဏၭာန္ရႇိ ေျမရႇားသတၲဳမုိင္းမ်ားတြင္ အရင္းအျမစ္၏ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန့္ ကိုသာ ထုတ္ယူသံုးစြဲ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ၿပီး ဘာအိုတူေဒသတြင္မူ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန့္သာ ထုတ္ယူသံုးစဲြႏိုင္ပါသည္။

ေျမရွားသတၱဳထုတ္လုပ္ျခင္းသည္သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အားျပင္းထန္စြာထိခိုက္ေစျခင္း
======================================================

အဆင့္မမီေသာေျမရႇားသတၲဳတူးေဖာ္၊ သန့္စင္၊ ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းနည္းစနစ္မ်ားသည္ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေျမဆီလႊာ၊ ေလထုညစ္ညမ္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစျခင္းႏႇင့္ အက္စစ္ယိုစိမ့္မႈမ်ားအား ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အသီးအႏႇံထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကိုပါ ေလ်ာ့က်ေစပါသည္။ ယခင္ကေခတ္မမီေတာ့သည့္ ျဒပ္သတၲဳမ်ားအား ေရတြင္ေပ်ာ္၀င္ေစၿပီး စစ္ထုတ္သည့္နည္းစဥ္ Tank Leaching and Heap Leaching နည္းစနစ္မ်ားကို အလယ္အလတ္ႏႇင့္ အေသးစားအိုင္ယြန္းအသြင္သဏၭာန္ရႇိေသာ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ယူေရးတြင္ အသုံးျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေျမရႇားသတၲဳေအာက္ဆိုဒ္ ၁ တန္ ထုတ္ယူတိုင္းတြင္ အညစ္အေၾကးတန္ခ်ိန္ေပါင္း ၂၀၀၀ ခန့္ထြက္ေပၚလာခဲ့ရပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ပိုမိုအဆင့္ျမင့္ေသာ (In-sithu Leaching) နည္းစနစ္အား အသံုးျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အမိုနီယမ္ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္မ်ား၊ သတၲဳေလးမ်ား ၊ အျခားအညစ္အေၾကးမ်ားစြာ ထြက္ေပၚလာ ေသာေၾကာင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပ်က္ဆီးျခင္း၊ ေရမ်က္ႏႇာျပင္ညစ္ညမ္းျခင္း၊ ေျမေအာက္ေရႏႇင့္ လယ္ယာေျမပ်က္စီးျခင္းတို့ ျဖစ္ေပၚလာရပါသည္။ အေပါ့စားေျမရႇား သတၲဳမိုင္းတြင္းမ်ားတြင္ သတၲဳအရည္က်ိဳျခင္းႏႇင့္ ခဲြျခမ္းျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားေၾကာင့္ အႏၲရယ္ရႇိႏိုင္ေသာ ဓာတ္ေငြ႕မ်ား၊ အမိုနီယမ္ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ ပါ၀င္မႈႏႈန္း မ်ားျပားေသာ စြန့္ပစ္ေရမ်ားႏႇင့္ ေရဒီယို သတိၲႂကြေစေသာ ပစၥည္းမ်ားထြက္ေပၚလာရပါသည္။ ထို႔ျပင္ အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ား၌ ေျမရႇားသတၲဳမိုင္းတြင္း မ်ား အလြန္အကြၽံတူးေဖာ္လုပ္ကိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ေျမၿပိဳျခင္း၊ ျပင္းထန္သည့္ မေတာ္တဆမ ႈမ်ားေၾကာင့္ လူတို့၏ က်န္းမာေရးႏႇင့္ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရမႈကိုအႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေစသည့္အျပင္ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ကိုလည္း ထိခိုက္ပ်က္စီးေစပါသည္။ သို႔ျဖစ္ပါေသာေၾကာင့္ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္လုပ္ေရး ေနရာမ်ား၌ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရႇိပါသည္။

ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရႇိေသာစက္မႈလုပ္ငန္း
------------------------------------

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္လုပ္ေရးစက္မႈလုပ္ငန္းသည္ အျခားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏႇင့္ ႏိႈင္းယႇဥ္လ်င္ ေသးငယ္ေသာ အဆင့္တြင္သာရႇိေနပါသည္။ ဤစက္မႈလုပ္ငန္း၌ ကိုယ္ပိုင္စည္းမ်ဥ္း ျပဌာန္းျခင္းမ်ား အားနည္းၿပီး မေကာင္းေသာ ယႇဥ္ၿပိဳင္မႈမ်ားသည္လည္း အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ တည္ရႇိေနပါသည္။

ပစၥည္း၏အသံုး၀င္မႈတန္ဖိုးႏႇင့္ေပးရေသာေစ်းႏႈန္းတို့အၾကားႀကီးမားေသာကြာျခားမႈ
-------------------------------------------------------------------------------------

ေျမရႇားသတၲဳမ်ား၏ ရႇားပါးမႈႏႇင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို အထိအခိုက္ခံၿပီး ထုတ္ယူခဲ့ရျခင္းဟူေသာ အခ်က္မ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈလ်က္ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၏ တန္ဖိုးမႇာ နိမ့္က်လ်က္ရႇိေၾကာင္း ေတြ႕ရႇိရပါသည္။ ၂၀၁၀ ခုႏႇစ္၏ ဒုတိယႏႇစ္၀က္ကာလကတည္းက ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ေရႊ၊ ေၾကးနီ၊ သံတို့ႏႇင့္ ႏိႈင္းယႇဥ္ပါက ¤င္း၏ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈသည္ နိမ့္က်လ်က္ရႇိေနပါသည္။ ၂၀၀၀ ခုႏႇစ္မႇ ၂၀၁၀ ခုႏႇစ္အထိ ေျမရႇားသတၲဳထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈသည္ ၂.၅ ဆသာရႇိခဲ့ၿပီး ေရႊ၊ ေၾကးနီ၊ သံတို့၏ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈမႇာ ၄ .၄၊ ၄ .၁ ႏႇင့္ ၄ .၈ ဆအထိ ရႇိခဲ့ပါသည္။

ေျမရွားသတၱဳမ်ားအားေမႇာင္ခိုေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားျခင္း
---------------------------------------------------------------

ျပည္တြင္းႏႇင့္ႏိုင္ငံတကာ လိုအပ္ခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ျပည္ပ ေစ်းကြက္မ်ားသို့ ေျမရႇားသတၲဳပစၥည္းမ်ား ေမႇာင္ခိုေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားျခင္းအား တ႐ုတ္အစိုးရမႇ အဓိကရာဇ၀တ္မႈအျဖစ္ သက္မႇတ္ႏႇိမ္ႏႇင္းေနေသာ္လည္း ယင္းကိစၥသည္ ျပႆနာတစ္ရပ္ အျဖစ္တည္ရႇိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမႇ စာရင္းဇယားမရႇိ ေမႇာင္ခိုတင္ပို့မႈမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၀၆ ခုႏႇစ္မႇ ၂၀၀၈ ခုႏႇစ္ထိ ၃ ႏႇစ္ၾကာ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာတြင္ တ႐ုတ္ကာစတန္မ်ား၏ စာရင္းႏႇင့္ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ား၏ စာရင္းမႇာ ကြာဟမႈရႇိေနေၾကာင္းေတြ့ရႇိရပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမႇ ေျမရႇားသတၲဳမ်ား ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားသုိ့ တင္ပို့ရာတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ စာရင္းမ်ားထက္ ၂၀၀၆ ခုႏႇစ္တြင္ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၀၇ ခုႏႇစ္တြင္ ၅၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၀၈ ခုႏႇစ္တြင္ ၉၆ ရာခိုင္ႏႈန္းပိုမိုတင္သြင္းခဲ့ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ား၏ စာရင္းမ်ားက ေဖာ္ျပေနပါသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏႇစ္တြင္ ႏိုင္ငံျခားကာစတန္မ်ား၏ စာရင္းသည္ တ႐ုတ္ကာစတန္မ်ား၏ စာရင္းထက္ ၁ .၂ ဆ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း ေတြ႕ရႇိရပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ေျမရႇားသတၲဳစက္မႈလုပ္ငန္းတိုးတက္ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အဓိကျပႆနာ မ်ားကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ၂၀၁၂ ခုႏႇစ္ ဧၿပီလတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေျမရႇားသတၲဳ စက္မႈလုပ္ငန္းအဖဲြ႕ႀကီးကို တရား၀င္တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။ ၄င္းအဖဲြ႕အေနျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္စည္းကမ္း ဥပေဒမ်ား တိုးျမင့္ျပဌာန္းျခင္း ႏိုင္ငံတကာႏႇင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းကိစၥတို့တြင္ အေရးႀကီးသည့္ အခန္းက႑မႇ ပါ၀င္လာမည္ဟု ေမ်ာ္လင့္ရပါသည္။

တရုတ္ႏိုင္ငံမွ ေျမရႇားသတၲဳအရင္းအျမစ္မ်ားအား ခ်င့္ခ်င့္ခ်ိန္ခ်ိန္သံုးစဲြျခင္းႏႇင့္ ထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းျခင္း
----------------------------------------------------------------------------------

ေျမရွားသတၱဳမ်ားသည္ ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲသဘာ၀အရင္းအျမစ္ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ေျမရႇားသတၲဳမ်ားအား စနစ္တက်ထုတ္ယူသံုးစဲြရန္ႏႇင့္ ထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရန္ လိုအပ္ေပသည္။ ၁၉၉၁ ခုႏႇစ္တြင္ အိုင္ယြန္းအသြင္ ျဖစ္ေနေသာ ေျမရႇားသတၲဳ မ်ားအားထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ထုတ္ယူသံုးစဲြျခင္းကို ျပဌာန္းခဲ့ၿပီး စီမံကိန္းခ်မႇတ္ကာ သတၲဳတူးေဖာ္ျခင္း၊ အရည္က်ိဳျခင္း၊ သန့္စင္ျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ တင္ပို့ျခင္းစသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္အားလံုးကို အစိုးရမႇ ထိန္းခ်ဳပ္ေဆာင္ရြက္ပါသည္။
၂၀၀၈ ခုႏႇစ္တြင္အစိုးရမႇ (၂၀၀၈ မႇ ၂၀၁၅ ) သတၲဳတြင္းထြက္အရင္းအျမစ္မ်ားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတာ္အစီအမံကို ျပဌာန္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ၄င္းသည္ အစီအစဥ္အတိုင္းထိန္းခ်ဳပ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ စနစ္တက်ကန့္သတ္ထုတ္ယူသံုးစဲြျခင္း၊ ထုတ္လုပ္ခြင့္ရရန္ တင္းက်ပ္ျခင္း၊ က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန္႕ အသံုးခ်ျခင္းႏႇင့္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ထုတ္ယူသံုးစဲြရမည္ဟု အစိုးရမႇသတ္္မႇတ္ထားေသာ သီးျခားသတၲဳအရင္းအျမစ္မ်ား ကိုသာထုတ္ယူျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ား အား အေလ့အက်င့္ျပဳလုပ္ လုိက္နာေဆာင္ရြက္သြား ေစပါသည္။
၂၀၀၉ ခုႏႇစ္တြင္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ထုတ္ယူသံုးစဲြရမည္ဟု အစုိးရက သတ္မႇတ္ထားေသာ သီးျခားတြင္းထြက္သတၲဳတြင္းထြက္မ်ားအား ရႇာေဖြျခင္း၊ တူးေဖာ္ျခင္းတို့ႏႇင့္ ပတ္သက္၍ မႇတ္ပံုတင္ေပးျခင္း စစ္ေဆးျခင္း၊ အတည္ျပဳျခင္း စသည့္လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမ်ားကို အစိုးရမႇ ျပန္လည္ရယူပါသည္။

၂၀၁၁ ခုႏႇစ္တြင္ ေျမရႇားသတၲဳတြင္းထြက္မ်ားအေပၚ ေကာက္ခံေသာအခြန္ႏႈန္းထား တို့ကိုညႇိႏိႈင္းေပးခဲ့ပါသည္။ Bastnaesite ႏႇင့္ Monazite အပါအ၀င္ အေပ့ါစားေျမရႇားသတၲဳမ်ားအတြက္ ညႇိႏိႈင္းသတ္မႇတ္ထားေသာ အခြန္ေစ်းႏႈန္းအသစ္မႇာ ၁ တန္လ်င္ တ႐ုတ္ယြမ္ေငြ ၆၀ ျဖစ္ၿပီး Xenotime မ်ားအပါအ၀င္ အလယ္အလတ္ႏႇင့္ အေလးစားေျမရႇားသတၲဳမ်ားအတြက္ အခြန္ေစ်းႏႈန္းအသစ္မႇာမူ ၁ တန္လ်င္ ယြမ္ ၃၀ ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ မညႇိႏိႈင္းရေသးေသာ ယခင္ေစ်းႏႈန္းမ်ားထက္ ၁ တန္လ်င္ ၀.၄ ယြမ္မႇ ၂ ယြမ္အထိ ပိုမိုေပးေဆာင္ရပါသည္။

ေျမရႇားသတၲဳအရန္ သိုေလႇာင္ထားရႇိမႈကို အရင္းအျမစ္အတိုင္း ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ထုတ္ကုန္ပစၥည္းေျပာင္းလဲ ထုတ္လုပ္၍ေသာ္လည္းေကာင္း သိုေလႇာင္ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္မည့္ မဟာဗ်ဴဟာတစ္ရပ္ကို အစိုးရမႇ ခ်မႇတ္ျပဌာန္းခဲ့ပါသည္။ ၄င္းအစီအစဥ္တြင္ ပထမမိုင္းတြင္းေနရာ ၁၁ ခုအား အစိုးရအစီအမံမ်ားအတိုင္း ေဆာင္ရြက္၍ အေရးႀကီးမိုင္းတြင္းေနရာမ်ားကို အထူးအစီအမံမ်ား ခ်မႇတ္ ေဆာင္ရြက္ပါမည္။ မိုင္းတြင္းလုပ္ပိုင္ခြင့္ႏႇင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ခဲြေစသတ္မႇတ္ျခင္းတို့အား အစိုးရမႇ တင္းက်ပ္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ထားခဲ့ပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ အေရးႀကီးေျမရႇားသတၲဳ ထုတ္လုပ္ျခင္းေနရာမ်ား ႀကီးႀကပ္ကြပ္ကဲမႈကို ျမင့္တင္ေဆာင္ရြက္ၿပီး ဥပေဒကိုခ်ိဳးေဖာက္ေသာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္ေစေသာ၊ အရင္းအျမစ္ ေနရာမ်ားသို့ အညစ္ အေၾကးမ်ားကိုစြန့္ပစ္ေသာ၊ လံုျခံဳစိတ္ခ်မႈရႇိစြာ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္ အစီအမံမ်ားထားရႇိျခင္း မျပဳေသာ ေျမရႇားသတၲဳလုပ္ငန္းမ်ားကို စစ္ေဆးအေရးယူလ်က္ ရႇိပါသည္။
ပညာေပးေရးနည္းလမ္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာတြင္ တရားမ၀င္ ေျမရႇားသတၲဳတူး ေဖာ္ထုတ္လုပ္ေနေသာ လုပ္ငန္းေပါင္း ၆၀၀ ေက်ာ္ကို စစ္ေဆးေတြ႕ရႇိရ၍ လမ္းေၾကာင္းမႇန္သို့ေရာက္ေအာင္ ျပဳျပင္ေပးႏိုင္ခဲ့ၿပီး သတၲဳတူးေဖာ္ေရးမိုင္းတြင္း ၁၃ တြင္းႏႇင့္ သတၲဳအရည္က်ိဳခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္းလုပ္ငန္း ၇၆ ခုအား ထုတ္လုပ္မႈရပ္ဆိုင္းပစ္ခဲ့ရပါသည္။ ဤနည္းအားျဖင့္ တရားမ၀င္တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ပါသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ေျမရႇားသတၲဳျဒပ္စင္မ်ား ထုတ္ယူသံုးစဲြမႈကို ထိန္းညႇိေဆာင္ရြက္ေရး၊ ေပါမ်ားစြာရရႇိႏိုင္ေသာ Lanthanum ႏႇင့္ Cerium ကဲ့သို့ေပါ့ပါးေသာ ေျမရႇားသတၲဳမ်ားအား အသံုးခ်ႏိုင္မႈကို သုေတသနျပဳလုပ္ရန္ တြန္းအားေပးျခင္း၊ Europium ႏႇင့္ Terbium တို့ကဲ့သို့ေသာ အလြန္ရႇားပါးသည့္ ေျမရႇားသတၲဳမ်ားေနရာတြင္ အစားထိုး အသံုးျပဳႏိုင္ေသာ နည္းပညာတိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးလာေစေရးစသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအား ျမင့္တင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရႇိပါသည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ Niobium,Tantalum,Thorium,Strontium,Potassium ႏႇင့္ Fluorite တို့ပါ၀င္ေသာ ေျမရႇားသတၲဳသိုက္ မ်ားအားျပန္လည္သန့္စင္အသံုးျပဳသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ဟု သိရွိရပါသည္။

ျပန္ဆိုသူ-WorldWide(BMSTU)