သတင္းေထာက္ဆုိတာ ဘာလဲ

Tun Wai's photo.

ကင္မရာတလုံး၊ အသံဖမ္းစက္တခု၊ စာရြက္နဲ႔မင္တန္ တေခ်ာင္း ကုိင္ျပီး ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ သတင္းေထာက္ခန္႔လုိ႔ ရေနေတာ့ သတင္းေထာက္ တေယာက္ဆုိတာ ဘာလဲ ဆုိတာ ေရးခ်င္လာပါတယ္။

ဆရာ၀န္တေယာက္က ေဆးမွားကုရင္ ဆရာ၀န္လက္မွတ္ ဆုံးသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ေရွ႕ေနတေယာက္က အမႈကုိ လွည့္ဖ်ားတင္ျပခဲ့ရင္ ေရွ႕ေန လုိင္စင္ဆုံးရုံကမ တရားခံလုံးလုံး ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတင္းသမားတေယာက္ရဲ႕ လုပ္ရပ္ကုိ ဘာနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသလဲ။

သတင္းသမားဆုိတာ လုိင္စင္ယူဖုိ႔ မလုိပါဘူး။ စာေမးပြဲလည္း ေျဖစရာမလုိပါဘူး။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေအာက္မွာ ဒီလုိ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ မရွိပါဘူး။ ဒီေတာ့ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ သတင္းသမားလုိ႔ နာမယ္ခံမယ္ဆုိရင္ ဒါေလးေတြေတာ့ သိေစခ်င္ပါတယ္။

သတင္းသမားတေယာက္ရဲ႕ က်င့္၀တ္ဟာ မိမိဖာသာ သတ္မွတ္ျပီး ဒီက်င့္၀တ္ကုိ မိမိဖာသာ ေစာင့္ထိန္းရတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။

သတင္းသမားတေယာက္ကုိ ကုမၸဏီက ငွားရမ္းထားတယ္ ဆုိရင္ သူဟာ အဲဒီ ကုမၸဏီ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ခ်ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြကို လုိက္နာရျပီး အလြတ္သတင္းေထာက္ ဆုိရင္ေတာ့ မိမိတဦးခ်င္းရဲ႕ သတင္းအတြက္ မိမိဖာသာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းအတုိင္း လုိက္နာေဆာင္ရြက္ပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ဒီေလာကထဲ၀င္ျပီဆုိရင္၊ မိမိကုိယ္ မိမိ သတင္းသမား
ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ကုိယ္က ဘယ္လုိ သတင္းသမားမ်ဳိး ျဖစ္ခ်င္တာလဲ ဆုိတာ ကုိယ့္ဖာသာ ဆုံးျဖတ္၊ ကုိယ့္မူကုိယ္ ခ်မွတ္ရပါတယ္။

လူအေတာ္မ်ားမ်ားက သတင္းတုိက္က က်င့္၀တ္ကုိ သတင္းက်င့္၀တ္လုိ႔ လက္ခံ လုိက္နာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီက်င့္၀တ္က ကုမၸဏီ သတင္းတုိက္ရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ဦးစားေပးလာတဲ့အခါ၊ မိမိကုိယ္တုိင္က လက္ခံထားတဲ့ လူ႔က်င့္၀တ္၊ သတင္းက်င့္၀တ္နဲ႔ မကုိက္ညီတဲ့အခါမွာ ၀ိေရာဓိေတြ
ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလြတ္သတင္းေထာက္ဆုိတာေတြ
ျဖစ္လာတာပါ။

သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ကုိင္တြယ္ျပီး သတင္းလုိက္ေနခ်ိန္မွာ ဒီလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔အတူ တာ၀န္ၾကီးၾကီး ရွိလာပါတယ္။

အမ်ားလက္ခံထားတဲ့ အေျခခံက်တဲ့ သတင္းသမားက်င့္၀တ္ တခ်ဳိ႕ကုိ ေခတ္အဆက္ဆက္ ေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ သတင္းသမားေတြ ခ်မွတ္ခဲ့တာမုိ႔ ဒီထဲကပဲ အက်ဥ္းရုံး ေျပာပါမယ္။

သတင္းသမားက်င့္၀တ္အရ -

- အေၾကာင္းခ်င္းရာတခုကုိ အျဖစ္မွန္ကုိရွာျပီး ျပည့္ျပည့္စုံစုံ တင္ျပပါ။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ကုိယ္က သိေအာင္ မျပတ္ေလ့လာ စုံစမ္းေနပါ။ ရုိးသားစြာ၊ မွ်တစြာ၊ ရဲရင့္စြာ သတင္းကုိ စုံစမ္းေထာက္လွန္း တင္ျပပါ။
ေျပာေရးဆုိခြင့္ မရရွိသူေတြရဲ႕ ကုိယ္စား သူတုိ႔ ေျပာခ်င္တာကုိ တင္ျပပါ။ အာဏာရွိသူေတြ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူေတြကုိ တာ၀န္ယူမႈပါ ရွိေအာင္ လုပ္ပါ။

- ေထာင့္ေပါင္းစုံကေန အေၾကာင္းခ်င္းရာတခုကုိ ေလ့လာရာမွာ အာဏာရွိသူေတြရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈ ကင္းလြတ္ပါေစ။ မိမိအေပၚ ယုံၾကည္ႏုိင္မႈကို ထိခုိက္ေစႏုိင္မယ့္၊ မိမိရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္မယ့္ လုပ္ရပ္ေတြ၊ အသင္းအပင္း အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကင္းလြတ္ေအာင္ေနပါ။

- သူတပါးအေပၚ ထိခုိက္မႈကုိ နဲႏုိင္သမွ် နဲေအာင္ လုပ္ပါ။ မိမိတင္ျပတဲ့ သတင္းေၾကာင့္ ထိခုိက္ နစ္နာသြားမယ့္သူေတြ အေပၚ စာနာမႈရွိပါ။ မိမိရဲ႕ သတင္းဇစ္ျမစ္၊ မိမိ စုံစမ္းတဲ့ လူ၊ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႕ မိမိရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ေတြကုိ ေလးစားပါ။ အျပီးတုိင္ ေခ်မႈန္းပစ္မယ္ဆိုတဲ့ အာဃာတမ်ဳိး မထားပဲ လုပ္ေဆာင္ရမယ္။ မိမိ ကိုယ္ မိမိ မည္သူမည္၀ါ ဆုိျပီး မဟုတ္မမွန္ေျပာဆုိျပီး သတင္းရယူတာမ်ဳိး မလုပ္ရ။ လိမ္ညာေျပာဆုိျခင္းမျပဳရ။

-မိမိ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္း၊ အုပ္စုအေၾကာင္း သတင္းတင္ျပျခင္း မျပဳရ။ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း၊ ဆႏၵျပျခင္းမ်ဳိးမွာ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ျခင္း မျပဳရ။ အစုိးရျဖစ္ေစ၊ အစုိးရ တစိတ္တပုိင္း ျဖစ္ေစ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း၊ ေကာ္မတီ တခုခုတြင္ ပါ၀င္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ျခင္း မျပဳရ။

- မိမိႏွင့္ ေသြးသားေတာ္စပ္သူ၊ အမ်ဳိးေတာ္စပ္သူ၊ မိမိႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရး အရေသာ္၄င္း၊ ေငြေၾကးအရေသာ္၄င္း နီးစပ္သူမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး သတင္းတင္ျပျခင္း မျပဳရ။ မိမိ၏ သတင္းေထာက္ ျဖစ္ျခင္းကုိ အသုံးခ်ျပီး စီးပြားေရး၊ ေငြေၾကးဆုိင္ရာအက်ဳိးအျမတ္ ရယူျခင္း မျပဳရ။ အခမဲ့ေပးေသာ အရာမ်ားကုိ မယူရ။

ဒါေတြကေတာ့ ျခံဳငုံျပီး ေရးျပလုိက္တာပါ။ ေနာက္မွပဲ အက်ယ္ ေရးပါအုန္းမယ္။
အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ သတင္းသမားေတြကုိယ္တုိင္ေရာ၊ ပရိသတ္ေတြကပါ - သတင္းတပုဒ္ကုိ ဖတ္တဲ့အခါ၊ နားေထာင္တဲ့အခါ၊ ေထာက္လွမ္းတဲ့အခါေတြမွာ ဒီအေျခခံ စံေတြနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ ညီ-မညီ အကဲျဖတ္ၾကည့္ၾကပါလုိ႔ ပဲ ---။

သတင္းသမားဆုိတာ (၂)

ေရးရင္းနဲ႕ပဲ ေရးစရာေတြ ရွိလာေတာ့ ေရးခ်င္ျပန္တယ္။ လုိသူယူ မလုိသူ မ်က္ႏွာလႊဲထားလုိက္ၾကေပေတာ့။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိ သတင္းေထာက္တခ်ဳိ႕ ကန္ေတာ့ေနတဲ့ပုံ မိတ္ေဆြတေယာက္ဆီက ရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သတင္းေထာက္ တေယာက္ရဲ႕ မွတ္ေက်ာက္ကုိ ပုိ
ျပီး တင္ေပးခ်င္လာပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ပုိ႔စ္မွာ သတင္းသမားအေျခခံ က်င့္၀တ္အေနနဲ႔ ေရးခဲ့ရာမွာ - မိမိအေပၚ ယုံၾကည္ႏုိင္မႈကို ထိခုိက္ေစႏုိင္မယ့္၊ မိမိရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္မယ့္ လုပ္ရပ္ေတြ၊ အသင္းအပင္း အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကင္းလြတ္ေအာင္ေနဖုိ႔ ဆုိတဲ့အခ်က္နဲ႕ ဒီလုိ ကန္ေတာ့တဲ့ ကိစၥ ညွိမယ္ထင္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာလည္း သမၼတရယ္ ဘယ္သူရယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါက သတင္းသမားရဲ႕ ဂုဏ္သမာဓိ အေရးပါ။ (သံဃာကုိ ကန္ေတာ့တာက တမ်ဳိးပါ။ ဒီကိစၥကုိေတာ့ ေနာက္ၾကံဳမွပဲ ေဆြးေႏြးပါမယ္)။ သတင္းသမားဆုိတာ ယုံၾကည္ထုိက္သူ ျဖစ္ဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ကင္မရာတလုံး။ စာတရြက္ မင္တန္တေခ်ာင္းနဲ႔ အသံဖမ္းစက္တလုံးနဲ႔ သတင္းေထာက္လုပ္လုိ႔ ရေပမဲ့ ဒီလုိ လုပ္တုိင္းလည္း ယုံၾကည္ထုိက္တဲ့ သတင္းေထာက္ မျဖစ္ပါဘူး။ ဥပမာ အစုိးရသတင္းဌာနအတြက္ လုပ္တဲ့သူကုိ ဘယ္သူကမွ တကယ့္သတင္းေထာက္လုိ႔ မျမင္သလုိ ေလးလည္း မေလးစားပါဘူး။ လူကုိ မဆုိလုိပါ။ သူ႔ရဲ႕ အလုပ္ကုိ ဆုိလုိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ သူဟာ အစုိးရကုိ ကုိယ္စားျပဳေနရလုိ႔ ပါပဲ။ အလားတူပဲ ႏုိင္ငံေရး ပါတီၾကီးေတြ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းၾကီးေတြကုိ ကုိယ္စားျပဳတဲ့ သတင္းဌာနဟာ အဲဒီသူေတြကုိပဲ ကုိယ္စားျပဳတဲ့အတြက္ သူတုိ႔ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ မလြတ္လပ္ပါဘူး။ ဒါဟာ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းေလာကမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြျဖစ္ျပီးေတာ့ ျမန္မာတခုထဲကုိ ရည္ရြယ္ေျပာဆုိေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ သတင္းသမားဟာ နာမယ္တလုံး အေရးၾကီးပါတယ္။ နာမယ္ၾကီးတုိင္း နာမယ္ေကာင္းတာ မဟုတ္သလုိ နာမယ္ေကာင္းတုိင္း ေနရာေကာင္းမရႏုိင္တာလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ သတင္းေထာက္ေကာင္း သတင္းသမားေကာင္း ျဖစ္ခ်င္ရင္ မိမိဖာသာ စည္းမ်ဥး္ စည္းကမ္းထားျပီး ကုိယ့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ကုိယ္ ေနရ ျပဳမူရ ဆင္ျခင္ရပါမယ္။ သိကၡာရွိဖုိ႔လုိပါတယ္။ သမာဓိရွိဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အရည္အခ်င္းရွိဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ရုိးသားမႈ၊ ေျဖာင့္မတ္မႈ၊ ဇြဲရွိမႈ၊ အမွန္တရားကုိ လုိလားမႈ - ဒါေတြရွိဖုိ႔ လုိပါတယ္။ တကယ့္ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းသမားေကာင္း ျဖစ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြက အေရးၾကီးပါတယ္။ နာမယ္ခံ သတင္းသမား လုပ္ခ်င္ရင္လည္း ထုိသူေတြရဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္သာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာေတြရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈအရ ၾကီးသူကုိ ရုိေသေလးစားတာ ေကာင္းတဲ့ ဓေလ့ပါ။ ဒါေပမဲ့ သတင္းသမားေတြ အေနနဲ႔ အားနာလုိ႔ မရပါဘူး။ လူျမင္ေကာင္းေအာင္ ေရာျပီးလုိက္လုပ္လုိ႔ မရပါဘူး။ သူမ်ားေယာင္လုိ႔ လုိက္ေယာင္တာ မျဖစ္ရပါဘူး။ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္က မခုိင္မာ မျပတ္သားပဲနဲ႕ ကုိယ္ေထာက္လွမ္းမဲ့ သတင္းက ဘယ္လုိ ခုိင္မာ ျပတ္သားႏုိင္မလဲဆိုတာ စဥ္းစားရပါလိမ့္မယ္။ ဒီလုိ အားနာစိတ္ေတြနဲ႔ ကုိယ္ျမင္တာ ယုံၾကည္တာကုိ မတင္ျပႏုိင္ရင္ ကုိယ့္သတင္းဟာ တန္ဖိုးမရွိပါဘူး။ ကုိယ့္ပရိသတ္ကုိလည္း သစၥာေဖာက္ရာက်ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အျမစ္တြယ္လာခဲ့တဲ့ self censorship ဆုိတဲ့ ကုိယ္တုိင္ျဖတ္ေတာက္ ထိမ္းခ်ဳပ္ေရး အစဥ္အလာထဲ ကေန ရုန္းထြက္ႏုိင္ဖုိ႔ ၾကိဳးစားရပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္ကေတာ့ လုိေနႏုိင္ပါတယ္။

သတင္းကိစၥနဲ႔ ေတြ႔တာမဟုတ္ၾကဘူးဆုိရင္၊ အနားမွာ တျခားသူေတြ မရွိဘူးဆုိရင္ ကုိယ့္မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းကုိ နင္နင္ငါငါ ေခၚႏုိင္ေျပာႏုိင္ေပမဲ့ သတင္းယူမယ့္ အေနအထားကုိ ေရာက္လာရင္ အဘ လည္း မေခၚသင့္သလုိ အမ လည္း မေခၚသင့္ေတာ့ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ ကုိယ္က အဲဒီအခ်ိန္မွာ ပရိသတ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳျပီး ေမးေနလုိ႔ပါ။ ကုိယ့္ပရိသတ္မွာ အရြယ္စုံ အဆင့္စုံ လူမ်ဳိးစုံပါေနတဲ့အတြက္ သူတုိ႔ကုိ ကုိယ္စားျပဳျပီး ေမးရမွာပါ။

သတင္းေထာက္ဟာ ၾကားခံပဲ ျဖစ္ရပါမယ္။ ကုိယ္က ကုိအ၀ွါ မအ၀ွါ ဆုိတာ အေရးမၾကီးေတာ့ဘဲ ကုိယ္ေမးတဲ့ ေမးခြန္း၊ ကုိယ့္ရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈ၊ ကုိယ္ရဲ႕ ဒီကိစၥရပ္အေပၚ ေလ့လာ သိၾကြမ္းနားလည္မႈ၊ ကုိယ့္ေစတနာ၊ ကုိယ့္ရဲ႕ သတင္းေထာက္ ပညာ - ဒါေတြကသာ အေရးပါ ပါတယ္။

အခုနက ကိစၥကုိ ျပန္ေကာက္ရရင္ သမၼတကုိ ကန္ေတာ့ေနတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြဟာ သမၼတကုိ တကယ္တန္း ေမးခြန္းေမးတဲ့အခါမွာ
ေလးစားလြန္းတဲ့အတြက္ တကယ္တန္းျပည္သူေတြက သိခ်င္တဲ့ သိသင့္တဲ့ ေမးခြန္းေတြကို ကုိယ္စားျပဳျပီး ေမးဖုိ႔၊ သမၼတရဲ႕ အေျဖကုိ မေက်နပ္ရင္ အားမရရင္ ျပန္ေမးဖုိ႔ဆိုတဲ့ အေနအထား ရွိနုိင္ပါအုန္းမလား။ သူတုိ႔ကုိေရာ ဘယ္သူက လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းေထာက္လုိ႔ လက္ခံႏုိင္မလဲ။

ဒီေနရာမွာ အဲဒီသတင္းေထာက္ရဲ႕ မွတ္ေက်ာက္တရစ္ကုိ ေတြ႔ေနရပါျပီ။
ျမန္မာျပည္မွာ သတင္းေထာက္ပညာနဲ႔ အေတြ႔အၾကံဳ လစ္ဟင္းေနခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာခဲ့ပါျပီ။ မေန႔တေန႔ကမွ ျပန္ျပီး အစျပဳလာတဲ့ သတင္းေလာကမွာ ဒီလုိ အမွားေတြကေတာ့ ေတြ႔ေနရအုန္းမွာပါပဲ။

သတင္းသမားကုိ ေက်ာင္းကေန ေမြးထုတ္ေပးလုိက္လုိ႔ မရပါဘူး။
ေက်ာင္းက သင္ခန္းစာကုိ လက္ေတြ႔က်င့္သုံးရင္း အမွားေတြ တေလွၾကီးထဲကေန သင္ယူရင္း၊ သင္ဆရာ ျမင္ဆရာေတြဆီကေန ဆည္းပူးရင္းနဲ႔ မိမိကုိယ္မိမိ ပ်ဳိးေထာင္ယူရတာပါ။ ဒီအမွားတခုကုိ နမူနာယူျဖစ္ပါေစလုိ႔ပဲ ဆႏၵျပဳပါတယ္။ သတင္းသမားတေယာက္ဟာ ကုိယ္က ဘယ္သူ႕ကုိ ကုိယ္စားျပဳသလဲဆုိတဲ့ ေမးခြန္းကုိပဲ အျပန္ျပန္ အလွန္လွန္ ျပန္ေမးေနဖုိ႔ လုိမယ္လုိ႔ ယူဆေၾကာင္းပါ။ (M)

(Burma-Newselite)

http://tunwai-states.blogspot.jp/2012/11/blog-post_5526.html

• Share