ေအာင္ျမင္တဲ့ကေလး ျပဳစုေမြးရေအာင္
_________________________
ခ်ီးမြမ္းေပးပါ
ကေလးဆိုတာ အားေပးဖို႔လိုတယ္။ ေလးဘက္သြားတဲ့အရြယ္၊ မတ္တပ္ရပ္တဲ့အရြယ္ ေဘာလံုးပဲပစ္ပစ္၊ ေျမေပၚမွာ စက္ဝိုင္းေလးတစ္ဝိုင္းပဲ ေရးေရး “ေတာ္လိုက္တာ” ဆိုတဲ့ စကားေလးဟာ သူတို႔အတြက္ အားေဆး ေလးပဲ။ သူတို႔ကို အားေပးၾကည့္လိုက္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး၊ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ထင္တာေတြဟာ အလိုလို ၿပီးသြား တာေတြ႔ရလိမ့္မယ္။
ကေလးကို ခ်ီးမြမ္းတာလည္း မဆိုင္ပဲ ခ်ီးမြမ္းတာေတြ မျဖစ္ေအာင္ လူႀကီးက ဂ႐ုစိုက္ရတယ္။ ခၽြတ္ထားတဲ့ အဝတ္ကို ျခင္းထဲ သြားထည့္တာမ်ိဳးကို “ေတာ္လိုက္တာ” လို႔ ခ်ီးက်ဴးမယ္ အစား “ေက်းဇူးပဲ” ဆိုတဲ့ စကားလံုး ေလာက္သံုးရင္ရၿပီ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒါက မိခင္ကို အကူအညီေပးတဲ့သေဘာဆိုတာ နားလည္ ေစခ်င္လို႔ပါ။ ကေလးက ပံုဆြဲတာေတာ္တယ္။ ပံုကလည္း အရမ္းေကာင္းေနတယ္။ “ေတာ္လိုက္တာ” လို႔ ေျပာ သင့္သလို “သားေရ ပန္းေရာင္အစား အနီေရာင္ေလး ျခယ္ၾကည့္ပါလား” လို႔လည္း ေျပာေပးၾကည့္သင့္တယ္။
မကယ္တင္ပါနဲ႔
ဒီစကားက ရက္စက္ရာေရာက္တယ္။ ကေလးဆိုတာ မိဘက အကာအကြယ္ ေပးရမွာ မွန္ေပမယ့္ ေနရာတကာ လိုက္ၿပီးေတာ့ “မသြားနဲ႔” “မလုပ္နဲ႔” “မစားနဲ႔” “မကိုင္နဲ႔” ဆိုၿပီးေတာ့ လိုက္တားျမစ္ေနဖို႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သာမန္ေလာက္ လဲက်တာကို ကိုယ္က သည္းသည္းလႈပ္ျပေနဖို႔မဟုတ္ဘ
ကေလးကို ဆံုး႐ႈံးတတ္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားေတြကို အေတြ႔အႀကံဳရေအာင္ လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္။ ဝမ္းနည္းမႈေတြ၊ စိုးရိမ္မႈေတြ၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တာ ကေလး သဘာဝပဲ။ ဝမ္းနည္းလို႔ ေၾကာက္လို႔ ငိုလည္း ငိုပါေစ။ အႏၱရာယ္ဆိုတာ လူႀကီးက လိုက္လုပ္ေပးေနလို႔ ေဘးကင္းေနတာထက္ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ ေရွာင္ဖယ္သြားနိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ေနရာတကာ မိဘက လိုက္လုပ္မေပးဘူးဆိုတဲ့ အသိက သူတို႔ဘာသာသူတို႔ အားထုတ္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳးကို ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။
ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ပါေစ
ကေလးေတြကို သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္မႈေလးေတြနဲ႔ ေတြးဆၿပီး တီထြင္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အခြင့္အေရး ေပးသင့္ တယ္။ ကေလးဆိုတာ ေျပးခ်င္တယ္။ ခုန္ခ်င္တယ္။ အဲဒါကို မေျပးနဲ႔၊ မခုန္နဲ႔ လုပ္လိုက္ရင္ သူတို႔ စိတ္႐ႈပ္ တတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဘးျဖစ္မွာ လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္ သူတို႔ကို ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေပးရမယ္။ ဥပမာ သံုးႏွစ္ သား သားငယ္ကို ေန႔လည္စာေကၽြးမယ္ဆိုပါေတာ့။
ေရတဝက္ႀကီးမ်ားေတာင္ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးကို ခံယူတတ္ပါေစ
ကေလးဆိုတာမ်ိဳးက ႐ႈံးရင္စိတ္ပ်က္တတ္တယ္။ သူတို႔ကို ဆံုး႐ႈံးမႈတစ္ခုခုဆိုတာ ရွိႏိုင္တယ္။ အေကာင္းျမင္ ေပးဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကို ေလ့က်င့္ေပးနိုင္တယ္။ ခဲတံက ထက္ပိုင္းက်ိဳးသြားလို႔ ငိုလာတဲ့ကေလးကို “သမီးေလး ႏွစ္ပိုင္းက်ိဳးသြားေတာ့ ႏွစ္ေခ်ာင္းျဖစ္သြားတာေပါ့”
သူတို႔စိတ္ဝင္စားတာ နားလည္ေပးပါ
ကေလးဆိုတာ စိတ္ကစားတတ္တယ္။ သူစိတ္ထဲမွာ ျမင္ျမင္သမွ်ကိုလည္း စိတ္ဝင္စားနိုင္တယ္။ ပန္းခ်ီဆြဲဖို႔ စိတ္ဝင္စားေနတဲ့ကေလးကို ေဘာလံုးအတင္း မကန္ခိုင္းပါနဲ႔။ သူတို႔ဘာကို စိတ္အားအထက္သန္ဆံုးလည္း ဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္အကဲခတ္ၿပီး ေျမေတာင္ေျမႇာက္ေပးထားနိုင္
ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ လမ္းေၾကာင္းေပးပါ
ကေလးဆိုတာ သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တာေတြ လုပ္ခ်င္တာေတြကို လူႀကီးေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းရမယ္ဆိုတဲ့ အသိမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ဥပမာ ကေလးက အတူကစားေနတဲ့ ကစားေဖာ္တစ္ေယာက္က သူ႔ ကားေလးကို ယူသြားတယ္လို႔ လာေျပာမယ္။ ဒါကို အတင္းျပန္လုခိုင္းမလား၊ လူႀကီးက ရန္လိုက္ေတြၿပီး ဆြဲလု လာမလား စဥ္းစားရမယ္။ လူႀကီးက သြားျပန္လုခဲ့လို႔ ခိုင္းတာထက္ ေကာင္းတဲ့ အေျဖကို ရွာျပႏိုင္ရမယ္။ လုသြားတဲ့ ကေလးကို ေနာက္ထပ္တစ္႐ုပ္ေပးၿပီး စည္း႐ံုးမလား၊ သူတို႔ကို အတူတူျပန္ေခၚၿပီး ေနာက္ထပ္ကား တစ္စီး ထပ္ေပးၿပီး ကစားခိုင္းမလား။ တစ္ခုခုကို လူႀကီးက ေတြးေပးရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သူ႔ကို တစ္ေယာက္ တည္းကစားႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ဖန္တီးေပးႏိုင္ရမယ္။
သူတစ္ပါးကို ကူညီေစလို
ကေလးကို အိမ္မွာကတည္းက မိဘကုိ ကူညီတာမ်ိဳးေလးေတြနဲ႔ ေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္ေပးသင့္တ
သူတို႔နဲ႔ အခ်ိန္မ်ားမ်ား ေနႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေပးပါ
ကေလးဆိုတာ မိဘက ခင္တြယ္စရာ မွီတြယ္စရာ မေကာင္းရင္ သူငယ္ခ်င္းအေပါင္းအသင္းအေပၚ
စိတ္ကူးေတြ ယဥ္စမ္းပါေစ
ကေလးဆိုတာ စိတ္ကူးေတြ ယဥ္ၿပီးေတာ့ ႀကီးျပင္းလာၾကရတယ္။ ဆရာဝန္ႀကီး ျဖစ္ရမယ္၊ စစ္ဗိုလ္ႀကီးျဖစ္ ရမယ္၊ အင္ဂ်င္နီယာႀကီးျဖစ္ရမယ္လို
Credit : Maukkha
(Ref : Secrets of Confident Kids, Alina Tugend)
_________________________
ခ်ီးမြမ္းေပးပါ
ကေလးဆိုတာ အားေပးဖို႔လိုတယ္။ ေလးဘက္သြားတဲ့အရြယ္၊ မတ္တပ္ရပ္တဲ့အရြယ္ ေဘာလံုးပဲပစ္ပစ္၊ ေျမေပၚမွာ စက္ဝိုင္းေလးတစ္ဝိုင္းပဲ ေရးေရး “ေတာ္လိုက္တာ” ဆိုတဲ့ စကားေလးဟာ သူတို႔အတြက္ အားေဆး ေလးပဲ။ သူတို႔ကို အားေပးၾကည့္လိုက္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး၊ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ထင္တာေတြဟာ အလိုလို ၿပီးသြား တာေတြ႔ရလိမ့္မယ္။
ကေလးကို ခ်ီးမြမ္းတာလည္း မဆိုင္ပဲ ခ်ီးမြမ္းတာေတြ မျဖစ္ေအာင္ လူႀကီးက ဂ႐ုစိုက္ရတယ္။ ခၽြတ္ထားတဲ့ အဝတ္ကို ျခင္းထဲ သြားထည့္တာမ်ိဳးကို “ေတာ္လိုက္တာ” လို႔ ခ်ီးက်ဴးမယ္ အစား “ေက်းဇူးပဲ” ဆိုတဲ့ စကားလံုး ေလာက္သံုးရင္ရၿပီ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒါက မိခင္ကို အကူအညီေပးတဲ့သေဘာဆိုတာ နားလည္ ေစခ်င္လို႔ပါ။ ကေလးက ပံုဆြဲတာေတာ္တယ္။ ပံုကလည္း အရမ္းေကာင္းေနတယ္။ “ေတာ္လိုက္တာ” လို႔ ေျပာ သင့္သလို “သားေရ ပန္းေရာင္အစား အနီေရာင္ေလး ျခယ္ၾကည့္ပါလား” လို႔လည္း ေျပာေပးၾကည့္သင့္တယ္။
မကယ္တင္ပါနဲ႔
ဒီစကားက ရက္စက္ရာေရာက္တယ္။ ကေလးဆိုတာ မိဘက အကာအကြယ္ ေပးရမွာ မွန္ေပမယ့္ ေနရာတကာ လိုက္ၿပီးေတာ့ “မသြားနဲ႔” “မလုပ္နဲ႔” “မစားနဲ႔” “မကိုင္နဲ႔” ဆိုၿပီးေတာ့ လိုက္တားျမစ္ေနဖို႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သာမန္ေလာက္ လဲက်တာကို ကိုယ္က သည္းသည္းလႈပ္ျပေနဖို႔မဟုတ္ဘ
ကေလးကို ဆံုး႐ႈံးတတ္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားေတြကို အေတြ႔အႀကံဳရေအာင္ လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္။ ဝမ္းနည္းမႈေတြ၊ စိုးရိမ္မႈေတြ၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တာ ကေလး သဘာဝပဲ။ ဝမ္းနည္းလို႔ ေၾကာက္လို႔ ငိုလည္း ငိုပါေစ။ အႏၱရာယ္ဆိုတာ လူႀကီးက လိုက္လုပ္ေပးေနလို႔ ေဘးကင္းေနတာထက္ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ ေရွာင္ဖယ္သြားနိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ေနရာတကာ မိဘက လိုက္လုပ္မေပးဘူးဆိုတဲ့ အသိက သူတို႔ဘာသာသူတို႔ အားထုတ္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳးကို ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။
ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ပါေစ
ကေလးေတြကို သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ ဆံုးျဖတ္မႈေလးေတြနဲ႔ ေတြးဆၿပီး တီထြင္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အခြင့္အေရး ေပးသင့္ တယ္။ ကေလးဆိုတာ ေျပးခ်င္တယ္။ ခုန္ခ်င္တယ္။ အဲဒါကို မေျပးနဲ႔၊ မခုန္နဲ႔ လုပ္လိုက္ရင္ သူတို႔ စိတ္႐ႈပ္ တတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဘးျဖစ္မွာ လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္ သူတို႔ကို ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေပးရမယ္။ ဥပမာ သံုးႏွစ္ သား သားငယ္ကို ေန႔လည္စာေကၽြးမယ္ဆိုပါေတာ့။
ေရတဝက္ႀကီးမ်ားေတာင္ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးကို ခံယူတတ္ပါေစ
ကေလးဆိုတာမ်ိဳးက ႐ႈံးရင္စိတ္ပ်က္တတ္တယ္။ သူတို႔ကို ဆံုး႐ႈံးမႈတစ္ခုခုဆိုတာ ရွိႏိုင္တယ္။ အေကာင္းျမင္ ေပးဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကို ေလ့က်င့္ေပးနိုင္တယ္။ ခဲတံက ထက္ပိုင္းက်ိဳးသြားလို႔ ငိုလာတဲ့ကေလးကို “သမီးေလး ႏွစ္ပိုင္းက်ိဳးသြားေတာ့ ႏွစ္ေခ်ာင္းျဖစ္သြားတာေပါ့”
သူတို႔စိတ္ဝင္စားတာ နားလည္ေပးပါ
ကေလးဆိုတာ စိတ္ကစားတတ္တယ္။ သူစိတ္ထဲမွာ ျမင္ျမင္သမွ်ကိုလည္း စိတ္ဝင္စားနိုင္တယ္။ ပန္းခ်ီဆြဲဖို႔ စိတ္ဝင္စားေနတဲ့ကေလးကို ေဘာလံုးအတင္း မကန္ခိုင္းပါနဲ႔။ သူတို႔ဘာကို စိတ္အားအထက္သန္ဆံုးလည္း ဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္အကဲခတ္ၿပီး ေျမေတာင္ေျမႇာက္ေပးထားနိုင္
ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ လမ္းေၾကာင္းေပးပါ
ကေလးဆိုတာ သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တာေတြ လုပ္ခ်င္တာေတြကို လူႀကီးေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းရမယ္ဆိုတဲ့ အသိမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ဥပမာ ကေလးက အတူကစားေနတဲ့ ကစားေဖာ္တစ္ေယာက္က သူ႔ ကားေလးကို ယူသြားတယ္လို႔ လာေျပာမယ္။ ဒါကို အတင္းျပန္လုခိုင္းမလား၊ လူႀကီးက ရန္လိုက္ေတြၿပီး ဆြဲလု လာမလား စဥ္းစားရမယ္။ လူႀကီးက သြားျပန္လုခဲ့လို႔ ခိုင္းတာထက္ ေကာင္းတဲ့ အေျဖကို ရွာျပႏိုင္ရမယ္။ လုသြားတဲ့ ကေလးကို ေနာက္ထပ္တစ္႐ုပ္ေပးၿပီး စည္း႐ံုးမလား၊ သူတို႔ကို အတူတူျပန္ေခၚၿပီး ေနာက္ထပ္ကား တစ္စီး ထပ္ေပးၿပီး ကစားခိုင္းမလား။ တစ္ခုခုကို လူႀကီးက ေတြးေပးရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သူ႔ကို တစ္ေယာက္ တည္းကစားႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ဖန္တီးေပးႏိုင္ရမယ္။
သူတစ္ပါးကို ကူညီေစလို
ကေလးကို အိမ္မွာကတည္းက မိဘကုိ ကူညီတာမ်ိဳးေလးေတြနဲ႔ ေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္ေပးသင့္တ
သူတို႔နဲ႔ အခ်ိန္မ်ားမ်ား ေနႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေပးပါ
ကေလးဆိုတာ မိဘက ခင္တြယ္စရာ မွီတြယ္စရာ မေကာင္းရင္ သူငယ္ခ်င္းအေပါင္းအသင္းအေပၚ
စိတ္ကူးေတြ ယဥ္စမ္းပါေစ
ကေလးဆိုတာ စိတ္ကူးေတြ ယဥ္ၿပီးေတာ့ ႀကီးျပင္းလာၾကရတယ္။ ဆရာဝန္ႀကီး ျဖစ္ရမယ္၊ စစ္ဗိုလ္ႀကီးျဖစ္ ရမယ္၊ အင္ဂ်င္နီယာႀကီးျဖစ္ရမယ္လို
Credit : Maukkha
(Ref : Secrets of Confident Kids, Alina Tugend)
No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။