"KG ေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း"

 ေက်ာက္သင္ပုန္း

 

"KG ေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း"
======================

Kindergarten ဆိုတာ ကေလးဥယ်ာဥ္ လို႕အဓိပၸာယ္
ရျပီး ဂ်ာမန္ ဘာသာစကားကေန ဆင္းသက္လာတယ္လို႔
ဆိုပါတယ္။

Kinder က child (ကေလး) လို႔ အဓိပၸာယ္ရျပီး
garten ကေတာ့ garden (ဥယ်ာဥ္) ကိုဆုိလိုတာျဖစ္
ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ kindergarten သင္တဲ့ ဆရာေတြ
ကို kindergarteners လို႔ေခၚဆိုၾကပါတယ္။

ဂ်ာမန္ပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Friedrich Froebel က
ပထမဦးဆံုး Kindergarten ကို ဂ်ာမဏီနိုင္ငံ Blan-
kenburg ျမိဳ႕မွာ ၁၈၃၇ ခုနွစ္က စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။

သူဟာ ျပင္သစ္ေတြးေခၚပညာရွင္ Jean-Jacques
Rousseau ႏွင့္ ဆီြဇာလန္ပညာရွင္ Johann Hein-
rich Pestalozzi တို႔ရဲ႕ အယူအဆ အေပၚအေျခခံျပီး
၁၈၃၀၊ ၁၈၄၀ ခုႏွစ္မ်ားကတည္းက KG ကို စတင္အ
ေကာင္ထည္ေဖာ္ဖို႕ စိတ္ကူးထားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြဟာ တက္ၾကြျဖတ္လတ္စြာ သင္ယူနိုင္သူေတြ
ျဖစ္ၾကတယ္ဆိုတဲ့ သူ႕အျမင္ဟာ တင္းက်ပ္တဲ့ထိန္းခ်ဳပ္မႈ
ေအာက္မွာသာရွိသင့္တယ္ဆိုတဲ့ အဲ့ဒီအခ်ိန္က လူအမ်ား
စု အျမင္နဲ႕မတူဘဲ တမူထူးျခားခဲ့ပါတယ္။ ေတးဂီတေတြ
နဲ႔အတူ ေဆာ့ကစားရင္းဆူညံေနတဲ့ စာသင္ခန္းကိုအခ်ိန္
ျဖဳန္းေနတယ္လို႕ျမင္ၾကပါတယ္။

Froebel ကေတာ့ သိမႈဆိုင္ရာႏွင့္လူမွဳေပါင္းသင္းဆက္
ဆံေရး စြမ္းရည္ေတြျဖစ္တဲ့ Cognitive & social
skills ေတြကို ကေလးေတြရဲ႕ သင္ယူလုိစိတ္ကို ႏႈိးဆြ
ေပးျခင္းျခင္းျဖင့္ သင္ၾကားေပးႏိုင္တယ္လို႔ယံုၾကည္ထား
ပါတယ္။

ဒီလိုစြမ္းရည္ေတြတိုးတက္လာေအာင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကား
ေပးဖို႔ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးေတြကအသင့္ေတာ္ဆံုးလို႔လည္း
သူက ယံုၾကည္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား
သာေခၚယူတဲ့ သင္တန္းေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း စတင္ဖြင့္
လွစ္ခဲ့ပါတယ္။

Froebel ရဲ႕အေတြးအေခၚကဆန္းသစ္ေနခဲ့တာေၾကာင့္
ဆိုရွယ္လစ္ေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈကို စိုးရိမ္ေနတဲ့အစိုး
ရဟာ KG ေက်ာင္းအားလံုးကို ၁၈၅၁ ခုနွစ္မွာ ပိတ္လိုက္
ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ က်န္တဲ့ေဒသေတြမွာ သူ႕ရဲ႕အေတြးအေခၚယူဆ
ခ်က္ေတြက ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနခဲ့ဲျပီး ၁၉ ရာစုအေႏွာင္းပိုင္းကာလမွာ
ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အလယ္အလတ္တန္းစား က
ေလးေတြအတြက္ KG ေတြ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

၁၉၀၀ ခုႏွစ္ကစျပီး ပထမကမာၻစစ္မတိုင္မီ ကာလေတြမွာ
အဂၤလန္ႏွင့္ျပင္သစ္မွာ ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့ကေလးေတြအတြက္
အခမဲ႔ သင္ၾကားေပးတဲ့ KG ေတြရွိေနပါျပီ။

ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံကလည္း (၃-၅) ႏွစ္ကေလးငယ္မ်ားအတြက္
KG ကို၂၀ ရာစုမတိုင္ခင္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ႔ပါတယ္။

Margarethe Schurz ဟာ အေမရိကန္ Wiscon-
sin ျပည္နယ္ Watertown ျမိဳ႕မွာ Kindergarten
ကို ၁၈၅၆ ခုနွစ္က ပထမဦးဆံုး ဖြင့္လွစ္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ျမိဳ႕ၾကီးေတြမွာ အလွဴရွင္ေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔
private kindergarten ေတြကို စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၾက
ပါတယ္။

၁၈၇၃ ခုႏွစ္မွာပထမဆံုး Public Kindergarten ကို
Missouri ျပည္နယ္ Saint Louis ျမိဳ႕မွာ စတင္ဖြင့္
လွစ္ခဲ့ပါတယ္။

Mississippi ျပည္နယ္ဟာ Public Kindergar-
ten ကိုဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့တဲ႔ အေမရိကက ေနာက္ဆံုးျပည္နယ္
ျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

၁၉၈၆ ခုႏွစ္ကဖြင့္လွစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ယခုအခါမွာေတာ့ အ
ေမရိက ျပည္နယ္တိုင္းမွာ KG ေတြရွိေနျပီျဖစ္ပါတယ္။

*KG ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ Hong Kong, Egypt,
Bangladesh, ေတြက သံုးတာေတြ႕ရျပီး China မွာ
lower kindergarten (LKG), upper kinder-
garten (UKG) လို႕အသံုးျပဳၾကပါတယ္။

=================================================

Ling Kee Htang's post shared via Thanphyo Naing

Ref:

1. Froebel, F. (1967). Outline of a plan for founding and developing a kindergarten.

2. Passe, A. S. (2010). Is Everybody Ready For Kindergarten: A Tool Kit For Preparing Children And Families

မွတစ္ဆင့္

#ေမာင္ထြန္း(ပညာေရး)