"ကိုယ္ေရးကိုယ္တာေငြေရးေၾကး ေရး စည္းမ်ဥ္းအခ်ို့"
~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~* ~*
(ကိုယ္ေရးကိုယ္တာေငြေရးေၾကး ေရး
(Personal Finance) အေၾကာင္းကို ျမန္မာျပည္မွာ ေရးသားေဖာ္ျပတာ
သိပ္မေတြ့ရဘူး။ အျခားနိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Personal Finance အေၾကာင္းကို
စာနယ္ဇင္းေတြမွာ အေတာ္ေလးေရးသားေဖာ္ျပၾကပါတယ ္။ ေငြေရးေၾကးေရးဆိုတာ လူ့ဘဝမွာ အေတာ္ၾကီးအေရးပါတဲ့အတြက္ personal finance ကိုပိုင္မွ လူ့ဘဝဟာ အဆင္ေျပမယ္လို့ ဆိုနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိတ္ေဆြတို့အတြက္ အသံုးတည့္နိုင္မယ့္ Personal Finance စည္းမ်ဥ္းတခ်ို့ကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။)
(၁) ဝင္ေငြထက္ ထြက္ေငြနည္းပါေစ
ကိုယ္ေရးကိုတာေငြေရးေၾကးေရး မွာ
ဒါက အေျခခံအက်ဆံုး စည္းမ်ဥ္းပါ။ ဒီစည္းမ်ဥ္းကို မလိုက္နာနိုင္လို့
ဒုကၡေရာက္ရသူေတြ မနည္းပါ။ ဝင္ေငြထက္ သံုးေငြကမ်ားလို့
လစာေဒၚလာေသာင္းခ်ီရသည့္တိုင ္
ေၾကြးထူျပီး လူမြဲစာရင္းခံလိုက္ရသူေတြ ရိွေနပါတယ္။ ဝင္ေငြထက္
ထြက္ေငြနည္းေအာင္ ေနတယ္ဆိုတာ အေလ့အက်င့္နဲ့ ဆိုင္ပါတယ္။ လစာ ေဒၚလာ ၂,၀၀၀
ရတဲ့အခ်ိန္မွာ တျပားမွမစုမိသူဟာ လစာေဒၚလာ ၂၀,၀၀၀ ရတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း တျပားမွ
မစုမိဖို့မ်ားပါတယ္။
တကယ္က ဝင္ေငြဘယ္ေလာက္ရိွသလဲဆိုတာထ က္ ဘယ္ေလာက္စုမိသလဲဆိုတာက အမ်ားၾကီးပိုအေရးၾကီးပါတယ္။ စုသင့္သေလာက္ကို လစဥ္စုတဲ့ အက်င့္လုပ္ထားရပါမယ္။ ဝင္ေငြ ဘယ္ေလာက္နည္းနည္း ၅%, ၁၀% ေလာက္ေတာ့ လူတိုင္းစုုနိုင္သင့္ပါတယ္။
ပထမအခ်က္က စုေဆာင္းမိဖို့ပါ။ ဒုတိယအခ်က္က စုေဆာင္းမိတာကို
ေရရွည္တိုးပြားေအာင္ ရင္းနီွးျမုပ္နံွဖို့ပါ။ ဒါမွ ေငြေရးေၾကးေရးအရ
လြတ္လပ္မႈနဲ့ လံုျခံုမႈကို ရပါမယ္။ ဝင္ေငြမရိွေတာ့တဲ့အခ်ိန္၊
နာမက်န္းျဖစ္ခ်ိန္၊ ပင္စင္ယူခ်ိန္ေတြမွာ မေၾကာင့္မက် ေနနိုင္ပါမယ္။
(၂) ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်းလို့ ဘယ္ေတာ့မွ မတြက္ပါနဲ့
"ရိွ, ပူရေသး၊ ကုန္မွ ေအး" ဆိုတာ အလြန္လႊဲမွားတဲ့ အေတြးပါ။ အခုခ်ိန္မွာ အသံုးမွား၊ အသံုးလြန္တာေတြကို ေနာင္အနာဂတ္မွ အဖတ္ျပန္ဆယ္မယ္လို့ သေဘာထားရင္ ေနာင္တအၾကီးၾကီးရနိုင္စရာရိ ွပါတယ္။
ေနာင္အနာဂတ္မွာ ဝင္ေငြတိုးလာမယ္လို့ ဘယ္သူမွ ေသခ်ာေပါက္မေျပာနိုင္ပါ။
ဝင္ေငြတိုးလာသည့္တိုင္ ကုန္က်စရာေတြ မ်ားလာမွာ ရိွပါေသးတယ္။ အိမ္ဝယ္ရမွာ၊
သားသမီးကို တကၠသိုလ္ပို့ရမွာ၊ က်န္းမာေရးစရိတ္သံုးရမွာ စတာေတြပါ။
(၃) အတိုးျမင့္အေၾကြးေတြကို အျမန္ဆံုးဆပ္ပါ
အေၾကြးေတြရိွရင္ အတိုးနႈန္းအျမင့္ဆံုး အေၾကြး (ဥပမာ၊ ခရက္ဒစ္ကတ္အေၾကြးကို) အရင္ဆံုးစဆပ္ပါ။
(၄) အေရးေပၚရန္ပံုေငြ အဆင္သင့္ျပင္ထားပါ
လက္ထဲမွာ (သို့မဟုတ္) ဘဏ္ထဲမွာ ေျခာက္လစာေလာက္အသံုးစရိတ္ အဆင္သင့္ရိွထားသင့္ပါတယ္။ ဘဝမွာ ၾကံု့လာတဲ့အခက္အခဲ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေငြက ရွင္းေပးနိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ၊ ရုတ္တရက္ ေဆးရံုတက္ဖို့လိုလာတဲ့အခါ၊ အလုပ္ျပုတ္သြားတဲ့အခါမ်ိုးမ ွာ အေရးေပၚရံပံုေငြ အဆင္သင့္ရိွေနမွ စိတ္လံုျခံုစြာ ရင္ဆိုင္ေက်ာ္လႊားနိုင္ပါမယ ္။
(၅) လစဥ္အသံုးစရိတ္ ေရးဆြဲပါ
လစဥ္အသံုးစရိတ္ေတြကို စာရင္းလုပ္ပါ။ အစားအေသာက္အတြက္က ဘယ္ေလာက္၊ ေဖ်ာ္ေျဖေရးအတြက္က ဘယ္ေလာက္၊ ေရမီးဖုန္းအတြက္က ဘယ္ေလာက္၊ သြားလာစရိတ္က ဘယ္ေလာက္ကုန္တယ္ဆိုတာ ဆန္းစစ္ပါ။ ဘာက တကယ္ကုန္သင့္လို့ ကုန္တာ၊ ဘာက မကုန္သင့္ဘဲကုန္တာ၊ ဘာက မသံုးလည္း ရတယ္ဆိုတာေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္လာပါလိမ့္မယ္။ တကယ္မလိုအပ္ဘဲ သံုးမိေနတာေတြကို ေလွ်ာ့ပါ။ ေရွာင္ပါ။
(၆) ကားဝယ္တဲ့အခါ ျပုျပင္ထိမ္းသိမ္းစရိတ္နည္း မႈနဲ့ ဆီးစားသက္သာမႈကို အဓိကထားပါ
ဆင္ဖိုးထက္ ခြ်န္းဖိုးၾကီးတတ္ပါတယ္။ ကားျပုျပင္ထိမ္းသိမ္းစရိတ္န ဲ့ ဆီဖိုးက ေရရွည္မွာ ကားဖိုးထက္ အဆမတန္ၾကီးသြားနိုင္တာကို သတိျပုရပါမယ္။
(၇) အကုန္အက်မမ်ားတဲ့ ဝါသနာေတြကို ေမြးျမူပါ
ဥပမာအားျဖင့္ ေဂါက္ရိုက္တာဟာ အကုန္အက်မ်ားတဲ့ ဝါသနာတခုျဖစ္ပါတယ္။ ေဂါက္သီး၊ ေဂါက္တံ၊ ေဂါက္ကြင္းခ စသျဖင့္ အျမဲတမ္းကုန္က်စရိတ္ ရိွပါတယ္။ စာဖတ္၊ သီခ်င္းနားေထာင္၊ ဂစ္တာတီး၊ လမ္းေလွ်ာက္ စတာေတြကေတာ့ အကုန္အက်မမ်ားတဲ့ ဝါသနာေတြလို့ ဆိုရပါမယ္။
(၈) သူမ်ား ကိုယ့္ကိုဘယ္လိုထင္မလဲဆိုတာ မစိုးရိမ္ပါနဲ့
ကားဝယ္တဲ့အခါ၊ အဝတ္အစားဝယ္တဲ့အခါ၊ ဟန္းဖုန္းဝယ္တဲ့အခါ သူမ်ားအထင္ၾကီးေအာင္ မဝယ္ပါနဲ့။ အဲဒါေတြကို ဘယ္သူမွ တကယ္အထင္မၾကီးပါဘူး။ ခင္ဗ်ား ဘယ္လိုလူစားလဲ၊ ဘယ္ေလာက္စိတ္ေကာင္းနွလံုးေက ာင္းရိွသလဲ၊ ဘယ္ေလာက္စိတ္ကူးစိတ္သန္း ေကာင္းသလဲ။ ဘယ္ေလာက္ေပါင္းလို့သင္းလို့ ေကာင္းသလဲဆိုတာကိုပဲ လူေတြက စိတ္ဝင္စားတာပါ။ မဆိုင္တာေတြအတြက္ ေငြတျပားမွ အပိုအကုန္မခံပါနဲ့။
(၉) ဘယ္ေတာ့မွ ထီမထိုးနဲ့
ဘယ္ထီပဲျဖစ္ျဖစ္ ထီေရာင္းတာဟာ အျမတ္ရဖို့ေရာင္းတာပါ။ ထီေရာင္းရေငြ ၁၀၀ ရိွရင္ ဆုေၾကးေငြက ၆၀ ေလာက္ပဲ ရိွပါတယ္။ ထီတခါထိုးတိုင္း ၄၀% ရံႈးတဲ့သေဘာပါ။ နွစ္လံုးထီ၊ သံုးလံုးထီေတြ ထိုးလို့ သူေဌးျဖစ္သြားသူ မရိွပါ။ ေငြရံႈး၊ အလုပ္ပ်က္၊ အိမ္ေထာင္ပ်က္၊ ေထာင္က်သြားသူေတြကေတာ့ မနည္းပါဘူး။ ကာစီနိုနဲ့ အျခားေလာင္းကစားေတြကိုလည္း ေဝးေဝးကသာ ေရွာင္ပါ။
(၁၀) အရက္၊ ေဆးလိပ္၊ ဆိုဒါ၊ ေကာ္ဖီ ေလွ်ာ့ပါ
ဒီေကာင္ေတြဟာ အာဟာရတန္ဖိုးလည္း မရိွ၊ က်န္းမာေရးကိုလည္း ထိခိုက္၊ ေငြကုန္ေၾကးက်လည္းမ်ားျပီး စြဲလမ္းေစတတ္တဲ့အတြက္ ေရွာင္နိုင္ရင္ ေရွာင္ပါ။ မေရွာင္နိုင္ရင္ ေလွ်ာ့ပါ။
Ref: 60 Simple Rules of Personal Finance by Trent Hamm, thesimpledollar.com
#WnA_BizFin
~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*~*
(ကိုယ္ေရးကိုယ္တာေငြေရးေၾကး
(၁) ဝင္ေငြထက္ ထြက္ေငြနည္းပါေစ
ကိုယ္ေရးကိုတာေငြေရးေၾကးေရး
တကယ္က ဝင္ေငြဘယ္ေလာက္ရိွသလဲဆိုတာထ
(၂) ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်းလို့ ဘယ္ေတာ့မွ မတြက္ပါနဲ့
"ရိွ, ပူရေသး၊ ကုန္မွ ေအး" ဆိုတာ အလြန္လႊဲမွားတဲ့ အေတြးပါ။ အခုခ်ိန္မွာ အသံုးမွား၊ အသံုးလြန္တာေတြကို ေနာင္အနာဂတ္မွ အဖတ္ျပန္ဆယ္မယ္လို့ သေဘာထားရင္ ေနာင္တအၾကီးၾကီးရနိုင္စရာရိ
(၃) အတိုးျမင့္အေၾကြးေတြကို အျမန္ဆံုးဆပ္ပါ
အေၾကြးေတြရိွရင္ အတိုးနႈန္းအျမင့္ဆံုး အေၾကြး (ဥပမာ၊ ခရက္ဒစ္ကတ္အေၾကြးကို) အရင္ဆံုးစဆပ္ပါ။
(၄) အေရးေပၚရန္ပံုေငြ အဆင္သင့္ျပင္ထားပါ
လက္ထဲမွာ (သို့မဟုတ္) ဘဏ္ထဲမွာ ေျခာက္လစာေလာက္အသံုးစရိတ္ အဆင္သင့္ရိွထားသင့္ပါတယ္။ ဘဝမွာ ၾကံု့လာတဲ့အခက္အခဲ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေငြက ရွင္းေပးနိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ၊ ရုတ္တရက္ ေဆးရံုတက္ဖို့လိုလာတဲ့အခါ၊ အလုပ္ျပုတ္သြားတဲ့အခါမ်ိုးမ
(၅) လစဥ္အသံုးစရိတ္ ေရးဆြဲပါ
လစဥ္အသံုးစရိတ္ေတြကို စာရင္းလုပ္ပါ။ အစားအေသာက္အတြက္က ဘယ္ေလာက္၊ ေဖ်ာ္ေျဖေရးအတြက္က ဘယ္ေလာက္၊ ေရမီးဖုန္းအတြက္က ဘယ္ေလာက္၊ သြားလာစရိတ္က ဘယ္ေလာက္ကုန္တယ္ဆိုတာ ဆန္းစစ္ပါ။ ဘာက တကယ္ကုန္သင့္လို့ ကုန္တာ၊ ဘာက မကုန္သင့္ဘဲကုန္တာ၊ ဘာက မသံုးလည္း ရတယ္ဆိုတာေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္လာပါလိမ့္မယ္။ တကယ္မလိုအပ္ဘဲ သံုးမိေနတာေတြကို ေလွ်ာ့ပါ။ ေရွာင္ပါ။
(၆) ကားဝယ္တဲ့အခါ ျပုျပင္ထိမ္းသိမ္းစရိတ္နည္း
ဆင္ဖိုးထက္ ခြ်န္းဖိုးၾကီးတတ္ပါတယ္။ ကားျပုျပင္ထိမ္းသိမ္းစရိတ္န
(၇) အကုန္အက်မမ်ားတဲ့ ဝါသနာေတြကို ေမြးျမူပါ
ဥပမာအားျဖင့္ ေဂါက္ရိုက္တာဟာ အကုန္အက်မ်ားတဲ့ ဝါသနာတခုျဖစ္ပါတယ္။ ေဂါက္သီး၊ ေဂါက္တံ၊ ေဂါက္ကြင္းခ စသျဖင့္ အျမဲတမ္းကုန္က်စရိတ္ ရိွပါတယ္။ စာဖတ္၊ သီခ်င္းနားေထာင္၊ ဂစ္တာတီး၊ လမ္းေလွ်ာက္ စတာေတြကေတာ့ အကုန္အက်မမ်ားတဲ့ ဝါသနာေတြလို့ ဆိုရပါမယ္။
(၈) သူမ်ား ကိုယ့္ကိုဘယ္လိုထင္မလဲဆိုတာ
ကားဝယ္တဲ့အခါ၊ အဝတ္အစားဝယ္တဲ့အခါ၊ ဟန္းဖုန္းဝယ္တဲ့အခါ သူမ်ားအထင္ၾကီးေအာင္ မဝယ္ပါနဲ့။ အဲဒါေတြကို ဘယ္သူမွ တကယ္အထင္မၾကီးပါဘူး။ ခင္ဗ်ား ဘယ္လိုလူစားလဲ၊ ဘယ္ေလာက္စိတ္ေကာင္းနွလံုးေက
(၉) ဘယ္ေတာ့မွ ထီမထိုးနဲ့
ဘယ္ထီပဲျဖစ္ျဖစ္ ထီေရာင္းတာဟာ အျမတ္ရဖို့ေရာင္းတာပါ။ ထီေရာင္းရေငြ ၁၀၀ ရိွရင္ ဆုေၾကးေငြက ၆၀ ေလာက္ပဲ ရိွပါတယ္။ ထီတခါထိုးတိုင္း ၄၀% ရံႈးတဲ့သေဘာပါ။ နွစ္လံုးထီ၊ သံုးလံုးထီေတြ ထိုးလို့ သူေဌးျဖစ္သြားသူ မရိွပါ။ ေငြရံႈး၊ အလုပ္ပ်က္၊ အိမ္ေထာင္ပ်က္၊ ေထာင္က်သြားသူေတြကေတာ့ မနည္းပါဘူး။ ကာစီနိုနဲ့ အျခားေလာင္းကစားေတြကိုလည္း ေဝးေဝးကသာ ေရွာင္ပါ။
(၁၀) အရက္၊ ေဆးလိပ္၊ ဆိုဒါ၊ ေကာ္ဖီ ေလွ်ာ့ပါ
ဒီေကာင္ေတြဟာ အာဟာရတန္ဖိုးလည္း မရိွ၊ က်န္းမာေရးကိုလည္း ထိခိုက္၊ ေငြကုန္ေၾကးက်လည္းမ်ားျပီး စြဲလမ္းေစတတ္တဲ့အတြက္ ေရွာင္နိုင္ရင္ ေရွာင္ပါ။ မေရွာင္နိုင္ရင္ ေလွ်ာ့ပါ။
Ref: 60 Simple Rules of Personal Finance by Trent Hamm, thesimpledollar.com
#WnA_BizFin

No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။