Social Media အႏွစ္ခ်ဳပ္ဖတ္စာ
Social Media အ ေၾကာင္းကို အပိုင္းလိုက္ခြဲၿပီး အရင္ကလည္း မ်ားစြာေရးသားေဝမွ်ခဲ့ပါတယ္ ။ ခုတစ္ခါလည္း Social Media ေအာက္ ကပဲ စဥ္းစားၿပီး Social Media အေၾကာင္းကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေရးသားတာ
ထက္ အႏွစ္ခ်ဳပ္ၿပီး ေပါင္းစည္းေရး သားေဖာ္ျပလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ Social
Media အႏွစ္ခ်ဳပ္ေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာ Social Media ဆိုတာ ဘာေတြလဲ၊Social
Media ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲလာပံု၊ Social Media ရဲ႕ အားသာခ်က္ေကာင္းကြက္ေတြ၊ Social Media ရဲ႕ ႐ိုက္ခတ္မႈေတြ စတဲ့ အေၾကာင္း အရာေတြကို ၿခံဳငံု ေရးသားလိုပါတယ္။
အင္တာနက္ဟာ လူသားေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘဝေတြ၊ လႈပ္ ရွားမႈေတြကို လံုးဝေျပာင္းလဲလုိက္ ၿပီး လူသားေတြရဲ႕ လူမႈဘဝမွာ တစ္ ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အ လွန္ တုံ႔ျပန္ ဆက္ဆံမႈေတြ ဆက္ ဆံေရးေတြကို ပံုသဏၭာန္ေျပာင္း လဲေစခဲ့ပါတယ္။ Social Media ကို အသံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္ လူသားေတြ ဟာ ဗီဒီယိုနဲ႔ ဓာတ္ပံုေတြကို အျပန္ အလွန္လဲလွယ္ၾကည့္႐ႈႏိုင္သလိ ု
သတင္းေတြ၊ ေနာက္ဆံုးရ အခ်က္ အလက္ေတြကိုလည္း အျပန္အ
လွန္ေဝမွ်ဖတ္ရႈႏိုင္လာၿပီး ဘေလာ့ ေတြကတစ္ဆင့္ ကိုယ္ပိုင္ စာတမ္း ေတြ၊
အျမင္ေတြကို ေရးသားႏုိင္ လာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အြန္လုိင္းစကား ဝိုင္းေတြကလည္း Social Media ရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ လႈပ္ ရွားလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ မွာ Social Media ဆိုတာ က်ယ္ ျပန္႔လာတဲ့အဓိက အေၾကာင္းရင္း ကေတာ့ အားလံုးပါဝင္ႏိုင္လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ဦးခ်င္းကစၿပီး အစုအဖြဲ႕လိုက္၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ အစိုးရေတြ နဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အတြက္ပါ လူေပါင္း မ်ားစြာနဲ႔ တစ္ ၿပိဳင္နက္တည္း ေတြ႕ဆံု ဆက္ သြယ္ႏိုင္တဲ့ Tool တစ္ခု ျဖစ္ေန တာက Social Media ဆိုတာကို ဒီေန႔ လူတိုင္း တစ္ခုမဟုတ္ တစ္ခု သံုးစြဲေနၾကတဲ့ အဓိက အေၾကာင္း ရင္း တစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။
Social Media ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အြန္လိုင္း Tools ေတြကို ေဖာ္ျပရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘေလာ့ဂ္၊ ဝီကီ၊ Social Bookmarking ျပဳ လုပ္ျခင္း၊ Scial Networking ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြ၊ Status-Update Service ေတြ၊ Virtual World Content ေတြနဲ႔ Media Sharing ျပဳလုပ္ တဲ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္မွန္သမွ် ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ခုခ်င္းကို အတိုခ်ဳပ္ ဆိုရမယ္ဆိုရင္ Blog ဆိုတာက Web Log က ဆင္းသက္လာတဲ့ စကားျဖစ္ၿပီး အစဥ္လိုက္ေဖာ္ျပ ထားတဲ့ စာမ်က္ႏွာေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ အြန္လိုင္းဂ်ာနယ္လုိ႔ ေခၚ ႏိုင္တဲ့ Blog ေတြအတြက္ Wordpress တို႔ Tumblr တို႔ Blogger တို႔ကေန အခမဲ့ Hosting ေတြကို ေပးထားပါတယ္။
ဝီကီကေတာ့ အားလံုးသိ ေနၾကတဲ့ စုေပါင္းစပ္ေပါင္း ဗဟု သုတ ဝက္ဘ္ဆိုက္ႀကီးကို ေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝီကီထဲမွာ အ ေၾကာင္း အရာေတြကို မည္သူမဆို ေရးႏိုင္ျပင္ႏိုင္တင္ႏိုင္ၿ ပီး
မည္သူ မဆို လြတ္လပ္စြာ ကူးယူမွီျငမ္း ႏိုင္ပါတယ္။ ဝီကီဝက္ဘ္ဆိုက္ ေတြ
ထဲမွာ နာမည္အႀကီးဆံုး၊ လူ သံုးအမ်ားဆံုးကေတာ့ ဝီကီပိဒိယ လို႔ ေခၚတဲ့
Wikipedia ျဖစ္ပါ တယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဝီကီနည္း ပညာကို သံုးထားတဲ့ အခမဲ့အြန္
လိုင္းစြယ္စံုက်မ္းပါ။
Social Bookmarking ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြကေတာ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္ေတြကို စုစည္းမွတ္သားၿပီး ျပန္လည္ေဝမွ်ဖို႔ အသံုးျပဳၾကတာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဥပမာဝက္ဘ္ဆိုက္ ေတြကေတာ့ StumbleUpon နဲ႔ Digg တို႔ကိုျပဆိုႏိုင္ပါတယ္။
Social Network ဆိုက္ ေတြကေတာ့ အားလံုးသိၿပီးၾကတဲ့ Facebook လို ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ိဳးပါ။ လူေတြတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ဆက္သြယ္ႏိုင္ဖို႔ Web အေျခခံဝန္ေဆာင္မႈေတြကို Social Network လို႔ ေခၚပါတယ္။
Status-Update ဝန္ ေဆာင္မႈဆိုတာက Micro-Blogging ဆားဗစ္ေတြလို႔လည္း သိရွိ ထားၾကတဲ့ အြန္လုိင္းဝန္ေဆာင္မႈ ေတြ ကို ေခၚတာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာျပဆိုစရာ အထင္ကရ Status-Update Service တစ္ခုက ေတာ့ Twitter ျဖစ္ပါတယ္။
Virtual World Content ေတြကေတာ့ ဂိမ္းသမားေတြအ တြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပင္မွာ တကယ္ရွိေနတဲ့သက္ရွိပတ္ဝန္း က်င္လိုမ်ိဳး သက္ဝင္လႈပ္ရွားတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ေတြကို Virtual ပတ္ ဝန္းက်င္တစ္ခုအျဖစ္ ဖန္တီးကာ သံုးစြဲသူေတြအခ်င္းခ်င္း အဲဒီ Virtual Environment ထဲမွာ စီးေမ်ာဆက္သြယ္ႏိုင္တဲ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ Second life လို ဂိမ္းပံုစံမ်ိဳးပါ။
Media-sharing ဆိုက္ ေတြထဲမွာေတာ့ YouTube ကို လူသိအမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ Pinterest နဲ႔ Instagram ေတြကလည္း မီဒီယာ ေဝမွ်တဲ့ဆိုက္ေတြပါပဲ။ သူ ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ဓာတ္ပံုနဲ႔ ဗီဒီယိုေတြကို ေဝမွ်တင္ျပတဲ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္ေတြကို Media-Sharing ဆိုက္မ်ားလို႔ ေခၚျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
အထက္ပါ Social Media ပံုစံေတြဟာ တစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္ မ်ိဳး တူညီတဲ့အပိုင္းေတြလည္း ရွိသ လို မတူညီဘဲ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အပုိင္းေတြ လည္း သူ႔ဒီဂရီအလိုက္ ရွိေနၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ Twitter ဟာ Status-Update Service လည္း ျဖစ္သလို Social Networking Site တစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလိုပဲ Social Network ဆိုက္ျဖစ္တဲ့ Facebook ေပၚမွာလည္း ဓာတ္ပံုတို႔၊ ဗီဒီယို တို႔ အပါအဝင္ တျခားမီဒီယာေတြကို ပါ ေဝမွ်ႏိုင္ျခင္းနဲ႔ Media-Sharing Site တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Pinterest ေပၚမွာလည္း လူေတြဟာ တစ္ ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ Follow ျပဳလုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆိုခဲ့တဲ့ Social Media ေတြဟာ ၁၉၉ဝ ေႏွာင္းပိုင္းက အင္တာနက္ေပၚထြန္းခဲ့ၿပီး အသံုး ျပဳသူေတြအေနနဲ႔ Create ျပဳလုပ္ ျခင္း၊ Upload ျပဳလုပ္ျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ လာႏိုင္ျခင္းနဲ႔အတူ စီးေမ်ာ လာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆံုး Social Networking Site လို႔ သတ္ မွတ္ၾကတဲ့ SixDegrees.Com က ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ေပၚထြက္ခဲ့ၿပီး ၂ဝဝ၂ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Social Network ဆိုက္ေတြ တစ္ခုၿပီး တစ္ ခု ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ အထင္ ရွားဆံုး ေခတ္ဦး Social Networking site ေတြထဲမွာ Friendster တို႔ MySpace တို႔ Hi5 တို႔ ပါဝင္ပါ တယ္။ Friendster ကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဂိမ္းဆုိက္ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ Social Media ျဖစ္ပါတယ္။ Social Networking ဆိုက္ေတြထဲမွာ အားလံုး အမ်ိဳးစံုလင္ေအာင္ပါဝင္တဲ့ Facebook လို ဆုိက္မ်ိဳးအျပင္ မိမိ စိတ္ဝင္စားရာအေၾကာင္းအရာ တစ္ခု အေပၚမူတည္ၿပီး စုစည္းေဝမွ်ၾက တဲ့ အစုအဖြဲ႕ေလးေတြလည္း ေပၚ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ဥပမာျပရ ရင္ MySpace တို႔၊ Instagram တို႔ Last.fm တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
(ဆက္လက္ေရးသားပါမည္)
ကလ်ာအိအိလြင္
ေစ်းကြက္ဂ်ာနယ္မွ
Social Media အ ေၾကာင္းကို အပိုင္းလိုက္ခြဲၿပီး အရင္ကလည္း မ်ားစြာေရးသားေဝမွ်ခဲ့ပါတယ္
အင္တာနက္ဟာ လူသားေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘဝေတြ၊ လႈပ္ ရွားမႈေတြကို လံုးဝေျပာင္းလဲလုိက္ ၿပီး လူသားေတြရဲ႕ လူမႈဘဝမွာ တစ္ ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အ လွန္ တုံ႔ျပန္ ဆက္ဆံမႈေတြ ဆက္ ဆံေရးေတြကို ပံုသဏၭာန္ေျပာင္း လဲေစခဲ့ပါတယ္။ Social Media ကို အသံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္ လူသားေတြ ဟာ ဗီဒီယိုနဲ႔ ဓာတ္ပံုေတြကို အျပန္ အလွန္လဲလွယ္ၾကည့္႐ႈႏိုင္သလိ
ဒါ့အျပင္ အြန္လုိင္းစကား ဝိုင္းေတြကလည္း Social Media ရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ လႈပ္ ရွားလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ မွာ Social Media ဆိုတာ က်ယ္ ျပန္႔လာတဲ့အဓိက အေၾကာင္းရင္း ကေတာ့ အားလံုးပါဝင္ႏိုင္လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ဦးခ်င္းကစၿပီး အစုအဖြဲ႕လိုက္၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ အစိုးရေတြ နဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အတြက္ပါ လူေပါင္း မ်ားစြာနဲ႔ တစ္ ၿပိဳင္နက္တည္း ေတြ႕ဆံု ဆက္ သြယ္ႏိုင္တဲ့ Tool တစ္ခု ျဖစ္ေန တာက Social Media ဆိုတာကို ဒီေန႔ လူတိုင္း တစ္ခုမဟုတ္ တစ္ခု သံုးစြဲေနၾကတဲ့ အဓိက အေၾကာင္း ရင္း တစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။
Social Media ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အြန္လိုင္း Tools ေတြကို ေဖာ္ျပရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘေလာ့ဂ္၊ ဝီကီ၊ Social Bookmarking ျပဳ လုပ္ျခင္း၊ Scial Networking ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြ၊ Status-Update Service ေတြ၊ Virtual World Content ေတြနဲ႔ Media Sharing ျပဳလုပ္ တဲ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္မွန္သမွ် ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ခုခ်င္းကို အတိုခ်ဳပ္ ဆိုရမယ္ဆိုရင္ Blog ဆိုတာက Web Log က ဆင္းသက္လာတဲ့ စကားျဖစ္ၿပီး အစဥ္လိုက္ေဖာ္ျပ ထားတဲ့ စာမ်က္ႏွာေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ အြန္လိုင္းဂ်ာနယ္လုိ႔ ေခၚ ႏိုင္တဲ့ Blog ေတြအတြက္ Wordpress တို႔ Tumblr တို႔ Blogger တို႔ကေန အခမဲ့ Hosting ေတြကို ေပးထားပါတယ္။
ဝီကီကေတာ့ အားလံုးသိ ေနၾကတဲ့ စုေပါင္းစပ္ေပါင္း ဗဟု သုတ ဝက္ဘ္ဆိုက္ႀကီးကို ေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝီကီထဲမွာ အ ေၾကာင္း အရာေတြကို မည္သူမဆို ေရးႏိုင္ျပင္ႏိုင္တင္ႏိုင္ၿ
Social Bookmarking ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြကေတာ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္ေတြကို စုစည္းမွတ္သားၿပီး ျပန္လည္ေဝမွ်ဖို႔ အသံုးျပဳၾကတာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဥပမာဝက္ဘ္ဆိုက္ ေတြကေတာ့ StumbleUpon နဲ႔ Digg တို႔ကိုျပဆိုႏိုင္ပါတယ္။
Social Network ဆိုက္ ေတြကေတာ့ အားလံုးသိၿပီးၾကတဲ့ Facebook လို ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ိဳးပါ။ လူေတြတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ဆက္သြယ္ႏိုင္ဖို႔
Status-Update ဝန္ ေဆာင္မႈဆိုတာက Micro-Blogging ဆားဗစ္ေတြလို႔လည္း သိရွိ ထားၾကတဲ့ အြန္လုိင္းဝန္ေဆာင္မႈ ေတြ ကို ေခၚတာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာျပဆိုစရာ အထင္ကရ Status-Update Service တစ္ခုက ေတာ့ Twitter ျဖစ္ပါတယ္။
Virtual World Content ေတြကေတာ့ ဂိမ္းသမားေတြအ တြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပင္မွာ တကယ္ရွိေနတဲ့သက္ရွိပတ္ဝန္း က်င္လိုမ်ိဳး သက္ဝင္လႈပ္ရွားတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ေတြကို Virtual ပတ္ ဝန္းက်င္တစ္ခုအျဖစ္ ဖန္တီးကာ သံုးစြဲသူေတြအခ်င္းခ်င္း အဲဒီ Virtual Environment ထဲမွာ စီးေမ်ာဆက္သြယ္ႏိုင္တဲ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ Second life လို ဂိမ္းပံုစံမ်ိဳးပါ။
Media-sharing ဆိုက္ ေတြထဲမွာေတာ့ YouTube ကို လူသိအမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ Pinterest နဲ႔ Instagram ေတြကလည္း မီဒီယာ ေဝမွ်တဲ့ဆိုက္ေတြပါပဲ။ သူ ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ဓာတ္ပံုနဲ႔ ဗီဒီယိုေတြကို ေဝမွ်တင္ျပတဲ့ ဝက္ဘ္ ဆိုက္ေတြကို Media-Sharing ဆိုက္မ်ားလို႔ ေခၚျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
အထက္ပါ Social Media ပံုစံေတြဟာ တစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္ မ်ိဳး တူညီတဲ့အပိုင္းေတြလည္း ရွိသ လို မတူညီဘဲ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အပုိင္းေတြ လည္း သူ႔ဒီဂရီအလိုက္ ရွိေနၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ Twitter ဟာ Status-Update Service လည္း ျဖစ္သလို Social Networking Site တစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလိုပဲ Social Network ဆိုက္ျဖစ္တဲ့ Facebook ေပၚမွာလည္း ဓာတ္ပံုတို႔၊ ဗီဒီယို တို႔ အပါအဝင္ တျခားမီဒီယာေတြကို ပါ ေဝမွ်ႏိုင္ျခင္းနဲ႔ Media-Sharing Site တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Pinterest ေပၚမွာလည္း လူေတြဟာ တစ္ ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ Follow ျပဳလုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဆိုခဲ့တဲ့ Social Media ေတြဟာ ၁၉၉ဝ ေႏွာင္းပိုင္းက အင္တာနက္ေပၚထြန္းခဲ့ၿပီး အသံုး ျပဳသူေတြအေနနဲ႔ Create ျပဳလုပ္ ျခင္း၊ Upload ျပဳလုပ္ျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ လာႏိုင္ျခင္းနဲ႔အတူ စီးေမ်ာ လာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆံုး Social Networking Site လို႔ သတ္ မွတ္ၾကတဲ့ SixDegrees.Com က ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ေပၚထြက္ခဲ့ၿပီး ၂ဝဝ၂ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Social Network ဆိုက္ေတြ တစ္ခုၿပီး တစ္ ခု ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ အထင္ ရွားဆံုး ေခတ္ဦး Social Networking site ေတြထဲမွာ Friendster တို႔ MySpace တို႔ Hi5 တို႔ ပါဝင္ပါ တယ္။ Friendster ကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဂိမ္းဆုိက္ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ Social Media ျဖစ္ပါတယ္။ Social Networking ဆိုက္ေတြထဲမွာ အားလံုး အမ်ိဳးစံုလင္ေအာင္ပါဝင္တဲ့ Facebook လို ဆုိက္မ်ိဳးအျပင္ မိမိ စိတ္ဝင္စားရာအေၾကာင္းအရာ တစ္ခု အေပၚမူတည္ၿပီး စုစည္းေဝမွ်ၾက တဲ့ အစုအဖြဲ႕ေလးေတြလည္း ေပၚ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ဥပမာျပရ ရင္ MySpace တို႔၊ Instagram တို႔ Last.fm တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
(ဆက္လက္ေရးသားပါမည္)
ကလ်ာအိအိလြင္
ေစ်းကြက္ဂ်ာနယ္မွ

No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။