" EQ" အေၾကာင္း....

ေဒါက္တာေအာင္မ်ိဳး စာအုုပ္စင္

" EQ" အေၾကာင္း....

က်ေနာ္တုုိ ့ငယ္ငယ္က IQ ဆိုုတဲ့ ေ၀ါဟာရေတာ္ေတာ္ေခတ္စားတာ မွတ္မိေသးတယ္။ IQ ဆိုု တာ Intelligent Quotient ဥာဏ္ရည္ ကိုု တုုိင္းတာတဲ့အညႊန္းကိန္း ေပါ့။ IQ ျမင့္ရင္ ဥာဏ္ေကာင္းတယ္ေပါ့။ စာေတာ္တဲ့သူ၊ေက်ာင္းမွာ ထူးခၽြန္တဲ့သူဆုုိရင္IQ ျမင္ ့တယ္တယ္လုုိ ့ ေျပာၾကတယ္။
လြန္ခဲ ့တဲ ့၁၅ နွစ္၊အနွစ္၂၀ ေလာက္က စျပီး EQ ဆုုိတာ ေခတ္စားလာတယ္။EQဆိုုတာ Emotional Quotient ။လြယ္လြယ္ေျပာရင္ မိမိရဲ ့စိိတ္ခံစားမွဳ ကိုု ထိန္းသိမ္းနိုုင္တဲ့စြမ္းရည္။တနည္းစိတ္ဓါတ္ရင့္က်က္ တည္ျငိမ္မွဳ အညြန္းကိန္းေပါ့။ ဘာေၾကာင္ ့EQ ေခတ္စားလာရသလဲဆုုိေတာ့ ေအာင္ျမင္တဲ ့သူေတြ ရဲ ့ IQ ေရာ၊EQ ေရာကိုု တုုိင္းတာၾကည္ ့တဲ ့အခါ IQ ျမင္ ့တဲ ့သူေတြထက္EQ ျမင့္တဲ့သူေတြဟာ ဘ၀မွာ ပိုုေအာင္ျမင္ တာ ေတြ ့ရလိုု ့ပါ။ ဆုုိလိုုတာက ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္ဖုုိ့ဆုုိရင္ ဥာဏ္ေကာင္းဖိုု ့ထက္ စိတ္ဓါတ္ရင္ ့က်က္ခုုိင္မာမွဳက ပိုု လို ့အေရး ၾကီးတယ္ဆုုိတဲ ့သေဘာေပါ ့။ EQ ေရာ၊IQ ေရာ ေကာင္းရင္ေတာ ့အေကာင္းဆံုးေပါ ့ဗ်ာ။
******************
မိမိကုိယ္ကိုုထိန္းသိမ္းနိုုင္တဲ့စြမ္းရည္ဟာေအာင္ျမင္မႈနဲ ့တုိက္ရိုက္ဆက္စပ္ေနတယ္..ဆုိတာကို သုေတသနေတြ ့ရွိခ်က္အမ်ားအျပားကလဲ သက္ေသျပခဲ့ၾကတယ္။ ထင္ရွားတဲ ့သုေတသနေတြ ့ရွိခ်က္တစ္ခုကေတာ ့လူမွဳေရးသိပၸံပညာရွင္ Walter Mischelရဲ ့သုေတသနပါ။ သူက မိမိကုိယ္ကိုု ထိန္းသိမ္းနိုုင္တဲ့ စြမ္းရည္ ျမင္ ့တာနဲ ့ဘ၀ေအာင္ျမင္မွုဳဟာ ဘယ္လုိဆက္စပ္ မႈ ရွိတယ္ဆုိတာ ေလ့လာခဲ့တယ္။ သူရဲ ့သုေတသနမွာ ကေလးေတြကုိ သူတိုု ့ၾကုုိက္တဲ့မုုန္ ့ေတြ စားဖုုိ ့ ေပးထားတယ္။ ဒါေပမယ္ ့စည္းကမ္းတခုုေတာ ့သတ္မွတ္ထားတယ္။ အခုခ်က္ခ်င္းစားခ်င္ရင္မုန္ ့တစ္ခု ပဲစားရမယ္၊ဒါေပမယ္ ့ေနာက္၁၅ မိနစ္ ေစာင့္နုိင္ရင္ေတာ ့မုန္ ့၂ ခု ရမယ္..ဆုိျပီးေတာ့။ဒီလုုိ စမ္းၾကည့္ ျပီးတဲ့ေနာက္ သူက အဲဒီကေလးေတြထဲကတခ်ိုုဳ ့ကို နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာခဲ ့တယ္။ အဲဒီမွာ ဘာေတြ ့ရသလဲဆိုေတာ ့..၁၅ မိနစ္ေစာင့္ျပီး မုန့္၂ ခု ယူခဲ့တဲ ့ကေလးေတြ(မိမိကိုယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္နုိ္င္စြမ္း ေကာင္းတဲ ့ကေလးေတြ)ဟာ လူၾကီးျဖစ္တဲ့အခါ ပုိ ျပီးက်န္းမာ၊ခ်မ္းသာ၊ေပ်ာ္ရြင္မွဳရွိတာကို ပိုေတြ ့ရတယ္။ ၁၅မိနစ္ မေစာင့္နုိင္တဲ ့ကေလးေတြ(မိမိကိုယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္နုိ္င္မွဳအားနည္းတဲ့ကေလးေတြ)ကေတာ ့ (မိမိကိုယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္နုိ္င္စြမ္းေကာင္းတဲ ့ကေလးေတြ နဲ ့ႏွဳိင္းယွဥ္ရင္IQ ဥာဏ္ရည္ခ်င္း တူတာေတာင္) ပညာေရးမွာလဲ ထူးခၽႊန္မွဳနဲတာ။လစာနည္းတဲ ့အလုပ္အကိုင္ေတြမွာလုပ္ကိုင္ေနရတာ။ေငြစုေဆာင္းနု္ိင္မွဳ နည္းတာ။အ၀လြန္တဲ့ျပသနာ၊အရက္နဲ ့ေဆးစြဲ တဲ ့ျပသနာေတြပိုရွိတာေတြ ့ရတယ္။ရာဇ၀တ္မွဳ က်ဴးလြန္တာကလဲ အဆေပါင္း ၄၀၀ % ပိုတာေတြ ့ရသတဲ့။
အဲဒီေတြ ့ရွိခ်က္ကို နယူးဇီလန္မွာလုပ္တဲ့စိတ္ပညာရွင္ Roy F. Baumeister ရဲ ့ သုေတသန ေတြ ့ရွိခ်က္ကလဲ ေထာက္ခံအတည္ျပဳေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီေတြ ့ရွိခ်က္ေတြကေန.. မိမိ ကုိယ္ကိုုထိန္းသိမ္းနိုုင္တဲ့စြမ္းရည္ ျမင္ ့တာဟာ ေအာင္ျမင္မွဳ အတြက္ အေရးၾကီးတဲ ့အရာပဲ ဆုိတာေကာက္ခ်က္ခ် နုိ္င္ခဲ့ၾကတယ္။
*****************
လြန့္ခဲ့တဲ့တပါတ္က Harvard Business Review စာအုုပ္ထဲက Daniel Goleman ေရးတဲ့ What makes aLeader? (ဘယ္အရာက ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ေစသလဲ) ဆုုိတဲ ့ေဆာင္းပါး ဖတ္ရေတာ ့EQ အေၾကာင္း ေရးထားတာေတာ္ေတာ္သေဘာက်တယ္။ သူက EQ ဆိုုတာ ဘာလဲလုုိ ့ေျပာ ရံုုတင္ မကဘူး။ EQ ျမင့္ေအာင္ ဘယ္လုုိေလ့က်င္ ့နုိင္တယ္ဆုုိ တာ ေျပာျပထားတာ။အက်ဥ္း ခ်ဳပ္ ကိုု ေအာက္မွာ ဖတ္ၾကည့္ပါ...
“အဖြဲ ့အစည္းေတြမွာ သိပ္ေတာ္တဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ ့သာမန္ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုု ကြဲျပားေစတဲ့အရာ က Technical Skill အတတ္ပညာ ကၽြမ္းက်င္မွဳမဟုုတ္ပါဘူး..တဲ့။ တကယ္ေတာ ့EQ လိုု ့ေခၚတဲ ့ မိမိရဲ ့စိိတ္ ခံစားမွဳကိုု ထိန္းသိမ္းနိုုင္တဲ့စြမ္းရည္။တနည္း စိတ္ ရင္ ့က်က္မွဳပါ..တဲ ့။EQ ျမင့္တဲ ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ အုုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အဖြဲ ့အစည္း ဟာ တႏွစ္ကို ေအာင္ျမင္မွဳ ၂၀% ပိုု တုုိးတက္တာ ေတြ ့ရပါတယ္..တဲ့။
EQ/EI (Emotional Quotient/Emotional Intelligence) စိတ္ဓါတ္ရင္ ့က်က္မွဳအညြန္းကိန္းမွာ ပါ တဲ ့ စြမ္းရည္ ေတြ ကေတာ ့..
(၁) Self-Awareness (မိမိကိုုယ္ကုုိ သိတဲ ့စြမ္းရည္) မိမိရဲ ့အားသာခ်က္၊အားနည္းခ်က္ေတြကိုသိတာ။ မိမိရဲ ့ အေျပာအဆုုိ၊ အျပဳအမူေတြက သူတပါး အေပၚ ဘယ္လုုိ သက္ေရာက္မယ္ဆုုိတာ ကိုုသိတာ၊နားလည္တာ။
(၂) Self-Regulation(မိမိကိုုယ္ကိုု ထိန္းသိမ္းနိုုင္တဲ ့စြမ္းရည္) စိတ္ဆိုုးစရာ၊စိတ္ညစ္စရာ၊ေဒါသထြက္စရာ ေတြရွိရင္ မိမိကိုုယ္ ကိုု ထိန္း ခ်ဳပ္ နုုိင္တာ၊ဒါမွမဟုုတ္.အာရံုုေျပာင္းနိုု္င္တာ။
(၃)Motivation(စိတ္အားတက္ၾကြမႈ) စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္မွဳ၊ စိတ္တက္ၾကြ မွဳ ကိုုထိန္းသိမ္းနိုုင္တာ။ ဘယ္လိုု အခက္အခဲနဲ့ၾကံုုၾကံုု စိတ္ဓါတ္မက်ပဲ တက္တက္ၾကြၾကြ ဆက္လုုပ္နိင္တာ။
(၄)Empathy(သူတပါးရဲ ့စိတ္ခံစား ခ်က္ကိုု နားလည္တတ္တဲ ့စြမ္းရည္) သူတပါးကိုကုိယ္ခ်င္းစာစိတ္အျပည္ ့ရွိတာ။
(၅)Social Skill(လူမႈေရးစြမ္းရည္) အျခားသူေတြ နဲ ့ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္တာ၊ ယံုုၾကည္မွဳတည္ေဆာက္ျပီး ကိုုယ္လုုိခ်င္တဲ ့ပန္းတုုိင္ကိုု ဦးေဆာင္နုုိင္တာ ပါ ..တဲ့။
သူဆက္ေျပာတာက..က်ေနာ္ တုုိ ့အားလံုး မွာ အဲဒီ စြမ္းရည္ ၅ ခုု ဟာ ေမြးကတဲကပါလာၾကပါတယ္..တဲ့။အခ်ိဳ ့စြမ္း ရည္ ေတြမွာ အားနည္း ေနတာ၊အခ်ိဳ့ စြမ္း ရည္ ေတြမွာျမင့္ေနတာေတာ့ရွိ တတ္ပါတယ္..တဲ့။ အဲဒီ စြမး္ ရည္ ေတြကိုု ပိုုမိုု အားေကာင္းေအာင္ေလ့က်င့္ လုုိ့လဲ ရပါတယ္..တဲ့။ ေလ့က်င့္တဲ့ နည္းေတြကေတာ ့ကိုုယ္ ့စိတ္ဓါတ္ရင့္က်က္မႈအေျခေနကိုု သတိထားဆန္းစစ္တာ၊ျပီး ဇြဲ ရွိရွိ နဲ ့ေလ့က်င့္တာ။ မိတ္ေဆြေတြ၊ ဆရာေတြဆီကကိုုယ္ ့ရဲ့ စိတ္ရင္ ့က်က္မႈနဲ့ပါတ္သက္လိုု ့ေ၀ဖန္၊ အၾကံေပးမွဳ(feedback) ေတြ ေတာင္းခံတာပါ ပဲ..တဲ့။“
*********************
က်ေနာ္အေနနဲ့ ကိုုယ္ ့ကိုုကိုုယ္ ဆန္းစစ္တဲ ့နည္း ကေတာ့စြမ္းရည္တစ္ခုု မွာ အမွတ္ျပည္ ့က ၁၀၀ ဆုုိရင္ ငါ ဘယ္ေလာက္ရမလဲ စဥ္းစားၾကည္ ့တာ။ နံပါတ္(၁)စြမး္ရည္မွာ အမွတ္ ၄၀ ေလာက္ ပဲ ရနုုိင္တယ္ထင္တယ္။ နံပါတ္(၂) က်ေတာ ့အမွတ္ ၃၀ ေလာက္ပဲရွိမယ္။အမွတ္(၄) စြမ္းရည္ ကေတာ ့မဆုုိးဘူး။ အမွတ္ ၇၀ ထိ ေပးၾကည္ ့ထားတယ္။အမွတ္ (၃)နဲ ့(၅)ကေတာ ့၅၀ ေက်ာ္၊၆၀ ေလာက္ရွိ မလားမသိဘူး။ က်ေနာ္ကေတာ့ ကုိယ့္မွာ အားနည္း ေနတဲ့ ပထမ၂ ခုုself-awareness နဲ ့self-regulation ကိုု ေလ့က်င့္ေနတယ္။ေတာ္ေတာ္ အကိ်ဳး ရွိတယ္ဗ်။ မိတ္ေဆြေတြ၊သူငယ္ခ်င္းေတြလဲ ဘယ္ဟာေတြ ေလ့က်င္ ့ၾကမလဲ။ EQ ေကာင္းေအာင္လို ့။

အားလံုုး ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ျမင္ၾကပါေစ..
ေဒါက္တာေအာင္မ်ိဳး
(၂၅-၉-၂၀၁၃)