" ေအာင္ျမင္ေစတဲ့ အေဆာင္ "

 

ေဒါက္တာေအာင္မ်ိဳး စာအုုပ္စင္

" ေအာင္ျမင္ေစတဲ့ အေဆာင္ "

က်ေနာ္တိုု ့အားလံုုး ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္ခ်င္ၾကမွာပါ။ကိုုယ္လုုပ္တဲ ့အလုုပ္ေပၚမူတည္ျပီး ပညာေရး၊စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး စတဲ ့နယ္ပါယ္အမ်ိဳးမိ်ဳးမွာေပါ ့။ဒါေၾကာင္ ့တစ္ခ်ဳိ ့ဆုုိရင္ ကိုုယ္ယံုုၾကည္ရာအလုုိက္ အေဆာင္ ေလးေတြေဆာင္တတ္ၾကတယ္မဟုုတ္လား။ပတၱျမားတုုိ ့၊ေက်ာက္စိမ္းတုုိ ့ကိုု လက္စြတ္လုုပ္၀တ္တာတိုု ့၊ စာေမးပြဲ ေျဖကာနီး သင့္ေတာ္ရာအေဆာင္ေလးေတြ ေဆာင္တာတိုု ့။ အႏၱာရယ္ကင္းေအာင္ ပရိတ္ၾကိဳးကိုု ေဆာင္တာတိုု ့.. အစရွိသျဖင့္ေပါ ့။ အခုုက်ေနာ္ေျပာျပမဲ့ေအာင္ျမင္ေစတဲ့အေဆာင္ကေတာ ့ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈ အထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့သူေတြ၊ကမၻာေက်ာ္ပုုဂၢိဳလ္ၾကီးေတြအျမဲေဆာင္ထား ၾကတဲ ့အေဆာင္ေပါ ့။ အဲဒီလုုိအေဆာင္မိ်ဳး ရွိတယ္ဆုုိရင္ ေဆာင္မထားခ်င္ၾကဘုူးလားဗ်ာ...
အဲဒီအေဆာင္ဟာ ဘာလဲလုုိ ့မေျပာခင္ က်ေနာ္ဇာတ္လမ္းအခ်ိဳ ့ေျပာျပခ်င္ပါတယ္..
***************************************
တခါက လူငယ္ေလးတစ္ေယာက္ဟာ သူလုုပ္တဲ့ သတင္းစာတိုုက္ကေနအလုုပ္ျဖဳတ္ခံခဲ့ရတယ္။“မင္းမွာ ဘာစိတ္ကူးစိတ္သန္းမွလဲ မရွိဘူး။ကိုုယ္ပိုုင္အေတြးေခၚလဲ မရွိဘူး”.. လုုိ ့သူရဲ့ေဘာ့စ္က ရက္ရက္စက္စက္ ေျပာျပီးေတာ ့ေပါ ့။ေနာက္ပိုုင္းမွာ ဒီလူငယ္ေလးဟာ သူ့ရဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖေရးဆုုိင္ရာစီးပြားေရးလုုပ္ငန္း စဖုုိ ့အတြက္ ဘဏ္ေပါင္း ၅၀ ကိုု ေငြေခ်းဖုုိ ့ၾကိုုးစားခဲ့ျပန္တယ္။အားလံုုးနီးပါးက ျငင္းပါယ္ခဲ့ျပီး ေနာက္ဆံုုးဘဏ္ တစ္ဘဏ္ကပဲ လက္ခံခဲ့လိုု ့သူ့အလုုပ္စနိုုင္ခဲ့တယ္။အဲဒီလူငယ္ကေတာ ့အခုု ကမၻာေက်ာ္ Disney ရုုပ္ရွင္အင္ပါယာၾကီးရဲ ့အရွင္သခင္ Walt Disney ပါပဲ..
တခါတုုန္းကလဲ ေရာ ့ခ္ေတးဂီတ၀ိုုင္းေလးတခုုကိုုေတးသံသြင္းကုုပၼဏီၾကီးတစ္ခုုက”ငါတိုု ့က မင္းတိုု့ရဲ့ တီးခတ္တဲ့ပံုုစံကိုုလဲ မၾကိုုက္ဘူး။ေနာက္ျပီး ဒီလိုုေတးဂီတ ဆိုုတာကလဲ ေခတ္မရွိေတာ့ပါဘူးကြာ” ဆုုိျပီးေတာ ့အသံသြင္းဖုုိ ့ျဖန္ ့ခ်ီဖုုိ့ျငင္းပယ္ခဲ့တယ္။အဲဒီလိုု ျငင္းပယ္ခံခဲ့ရတဲ့ ဂီတအဖြဲ့ကေတာ ့ေနာက္ပိုုင္းမွာ ေတးဂီတေလာကမွာကမၻာေက်ာ္ ခဲ့တဲ ့ Beatles ဂီတ၀ိုုင္းပါ။
သူတိုု ့ကိုု ဒီလိုု ျငင္းပါယ္ခံရတာကေနဘာေၾကာင္ ့ေအာင္ျမင္ခဲ့ရတာလဲဆိုုတာ စိတ္၀င္စားစရာ မေကာင္းဘူးလား။ ဘယ္အရာက ေအာင္ ျမင္မႈကိုုျဖစ္ေစခဲ့တယ္လုုိုု ့ထင္ပါသလဲ။
၁၅ ႏွစ္သားလူငယ္တစ္ေယာက္ဟာ သူရဲ့ အထက္တန္းေက်ာင္းဘတ္စကက္ေဘာ အသင္းက ထုုတ္ပယ္ခံလုုိက္တယ္။စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္နဲ ့အိမ္ျပန္လာျပီး သူ့အခန္းတံခါးကိုုပိိတ္ၿပီး ငိုုေၾကြးမိခဲ ့တယ္။ အဲဒီလူငယ္ေလးဟာ ေနာက္ပိုုင္း အေမရိကန္ နဲ့ကမၻာ ့ဘတ္စ္ကက္ေဘာေလာကမွာ လ်ွမ္းလ်ွမ္း ေတာက္ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားခဲ့တဲ့ Michael Jordan ပါ။ “က်ေနာ္ဟာက်ေနာ့္ဘ၀မွာခဏခဏဆံုုးရွံဳးခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေအာင္ျမင္ခဲ့တာပါ” လိုု ့သူကေျပာခဲ့တယ္။သူကိုုအဲဒီလုိဆံုုးရွံဳးမႈေတြကေန ေအာင္ပြဲဆီကိုု ဘယ္အရာေတြက တြန္းပိုု ့ခဲ့သလဲ။
တေန့မွာ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေလးတစ္ေယာက္ဟာ ရထားျပတင္းေပါက္ကေနၾကည့္ရင္း ၀တၱဳ စာအုုပ္ တစ္အုုပ္ေရးဖုုိ ့ အၾကံရခဲ့တယ္။ဒါေပမယ္ ့ ဒုုကၡေပါင္းစံုုနဲ ့ရင္ဆုုိင္ရေတာ့မေရးျဖစ္ပါဘူး။အေမကလဲ မၾကာေသးခင္ကမွ ဆံုုးသြား၊အိမ္ေထာင္နဲ ့လဲကြဲေန၊စိတ္ဓါတ္က်တဲ့ေရာဂါရျပီး ကိုုယ္ ့ကိုုယ္ကိုုေတာင္ သတ္ေသမလုိျဖစ္ေနရတဲ့အခ်ိန္။ အစိုုးရရဲ့လူမႈဖူလံုုေရး ေထာက္ပံ့ေငြေလးေပၚ ရပ္တည္ရင္းအိမ္ေထာင္ကြဲတဲ့ လူမမယ္ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ ့မိခင္ အေနနဲ ့ ဘယ္လုုိ မွ ၀တၱဴတစ္ပုုဒ္ေရးဖိုု့ မျဖစ္နိုုင္တဲ့အခ်ိန္။ဒါေပမယ္ ့အဲဒီစာအုုပ္ေလးေရးခ်င္လြနုု္းလုုိ ့သမီးေလးအိပ္သြားေအာင္ၾကံစည္ရတယ္။ဒါမွ သူစာေရးလုုိ ့ရမွာကိုုး။ ကေလးတြန္းလွည္းေလး ကိုု တြန္းရင္း သမီးေလးပင္ပန္းျပီးအိပ္သြားေအာင္ေစာင္ ့ရတယ္။ျပီးမွ ေကာ္ဖီဆုုိင္တခုုထဲ၀င္ျပီး သူစိတ္ကူးထားတဲ့၀တၱဳကိုုစေရးခဲ့ရတယ္။သူမမွာ ရွိတဲ ့လက္ႏွိပ္စက္အေဟာင္းေလးနဲ ့ရိုုက္ျပီး အဲဒီစာအုုပ္ကိုု ထုုတ္ေ၀ဖိုု့ထုုတ္ေ၀သူ ၁၅ ေယာက္ကိုု ျပၾကည့္ခဲ့တယ္။ဘယ္သူမွ လက္မခံခဲ ့ဘူး။ေနာက္ဆံုုးမွ စာအုုပ္တုုိက္ငယ္တခုုကထုုတ္ေ၀ဖုုိ ့သေဘာတူခဲ့တာ။အဲဒီ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေလးကေတာ့ ဒီေန ့ကမၻာေက်ာ္ ဟယ္ရီေပၚတာ HarryPotter ၀တၱဳေတြနဲ ့ လ်ွမ္းလ်ွမ္းေတာက္ေအာင္ျမင္ေနျပီး ကုုေဋၾကြယ္သူေ႒း ျဖစ္ခဲ့တဲ ့J.K.Rowling ပါပဲ။
သူတိုု ့ကိုု အစပိုုင္းမွာ ဒုုကၡဆင္းရဲေတြ၊ျငင္းပါယ္မႈေတြကေန ထိပ္တန္းေအာင္ျမင္သူေတြ ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္အရာေတြက တြန္းပိုု ့ခဲ့တယ္လိုု ့ထင္ပါသလဲ..
ျဗိတိသ်ွ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ၀င္စတန္ခ်ာခ်ီေျပာတာကိုုၾကားရရင္ေတာ ့အဲဒီတြန္းပိုု ့ခဲ့တဲ့အရာေတြကိုု ရိပ္မိ ၾကမယ္ထင္ပါတယ္။သူကေျပာတယ္..“ဘယ္ေတာ့မွ၊ဘယ္ေတာ့မွ၊ဘယ္ေတာ့မွ အရွဳံးမေပးပါနဲ ့”တဲ့။ သူလဲ ေက်ာင္းမွာတုုန္းက ၆တန္းမွာလဲက်ခဲ့၊ျပီးေတာ ့ေကာလိပ္၀င္ခြင့္စာေမးပြဲမွာလဲက်။ေနာက္ သူရဲ ့ပထမဆံုုးလႊတ္ေတာ္ အမတ္အျဖစ္ေရြးေကာက္ပြဲ မွာလဲ ရွံဳးနိမ့္ခဲ့မႈေတြကေနဒီလုုိဘ၀အတြက္ အေရးၾကီးတဲ့သင္ခန္းစာရခဲ့တာ ထင္ပါရဲ့။
ကဲ..ဒီေလာက္ဆိုု ေအာင္ျမင္မႈကိုု တြန္းပိုု့တဲ ့အရာ၊ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္ေအာင ္ေဆာင္ရမဲ့ အေဆာင္ ဟာ ဘာလ ဲဆုုိတာေတာ့ရိပ္မိၾကျပီ ထင္ပါရဲ့။
****************************
ဘယ္လုုိအေဆာင္ မ်ိဳးဆုုိတာ တိတိက်က်မသိေသးရင္ ေဒါက္တာ AngelaLee Duckworth မၾကာေသးမီ က TED Talk မွာေျပာခဲ့တဲ ့“Key to Success? Grit”(ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ေသာ့ခ်က္)ဆုုိတဲ့ ေဟာေျပာမႈ ထဲက အေရးၾကီးတဲ့အပုုဒ္ေလးကုုိ ထုုတ္နွဳတ္ေ၀မ်ွေပးခ်င္ပါတယ္။သူမဟာအေမရိကန္၊ ပင္ဆယ္ေဗးနီးယား တကၠသိုု္လ္က စိတ္ပညာပါေမာကၡပါ။ ေအာင္ျမင္မႈနဲ့ဆိုုင္တဲ့ သုုေတသနေတြ၊ Grit ဇြဲသတၱိနဲ့ဆုုိင္တဲ့ သုုေတသနေတြ ကိုု တစိုု္က္မတ္မတ္လုုပ္ေနသူျဖစ္ပါတယ္။
“..က်မဟာ ဘယ္လိုုအရည္အခ်င္းမ်ိဳးေတြ၊ဘယ္လိုုစိတ္ဓါတ္မ်ိဳးေတြကဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈေတြရေစသလဲ ဆုုိတဲ့ ေမးခြန္းအတြက္ လူအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုုအေျခအေနအမ်ိဳးမိ်ဳးမွာ သုုေတသနေတြလုုပ္ခဲ့ပါတယ္။ လုူငယ္လူၾကီး အေျမာက္အမ်ားကိုုခက္ခဲတဲ့ေမးခြန္းေတြေပးျပီး ေလ့လာခဲ့တာပါ။ ၀က္စ္ပိြဳင္ ့စစ္တကၠသိုု္လ္ကဗိုုလ္ေလာင္းေတြကိုု သုုေတသနလုုပ္ခဲ့တယ္။ ေလ့က်င္ ့ေရးေက်ာင္းကသင္တန္းသားေတြ၊ခက္ခဲတဲ ့ေနရာမွာ ေရာက္ေနတဲ ့ေက်ာင္းဆရာေတြ နဲ ့ကုုမၺဏီက ၀န္ထမ္းေတြ..လူေပါင္းအေျမာက္အမ်ားကိုု က်မတိုု ့သုုေတသန လုုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။ (ေနာက္ပိုုင္းမွာခ်ီကာဂိုုက အထက္တန္းေက်ာင္းသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကိုု လဲ သုုေတသန လုုပ္ခဲ့ပါတယ္)ဘယ္လုုိမတူတဲ ့အေျခအေနမွာ ျဖစ္ျဖစ၊္ေအာင္ျမင္မႈကိုု ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းတရား ကေတာ့တစ္ခုုထဲဆိုုတာက္ုုိ.. က်မတိုု ့သုုေတသနေတြကေန ေတြ ့ရွိခဲ့ၾကတယ္။အဲဒါက SocialIntelligence မဟုုတ္ဘူး။အဲဒါက ရုုပ္ရည္ေခ်ာေမာတာ၊ က်န္းမာေရးေကာင္းတာ မဟုုတ္ဘူး။အဲဒါက IQ မဟုုတ္ဘူး။ အဲဒီ အရည္အခ်င္းက Grit ပါ။
Grit ဆိုုတာ ကုုိယ္ ့ဘ၀ရဲ ့ရည္မွန္းခ်က္ေတြအတြက္ဘယ္ေလာက္ပဲအခက္အခဲေတြ ရွိပါေစ..ဇြဲရွိရွိ၊ စိတ္အားထက္ထက္သန္သန္ုုလုုပ္တာ မ်ိဳး ကိုုေျပာတာပါ။ အခက္အခဲေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိရွိ အံႀကိတ္ခံရင္း၊ဒုကၡေတြကိုု ခါးစည္းခံရင္းကိုုယ္ရည္မွန္းခ်က္ ကိုု ေရာက္ကိုုေရာက္ရမယ္ ဆိုုတဲ ့စိတ္ဓါတ္။ ေလွခြက္ခ်ည္းက်န္အလံမလွဲ ဘူး ဆိုုတဲ့စိတ္ဓါတ္မ်ိဳးေပါ ့။ ကိုုယ္ရဲ ့့ဘ၀ရည္မွန္းခ်က္ကိုုေမ်ွာ္မွန္းျပီး တရက္ထဲ၊ တပါတ္ထဲ၊ တလထဲမဟုုတ္ပဲ လေပါင္းမ်ားစြာ၊ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ..ဇြဲရွိရွိ၊ စိတ္ပါလက္ပါ လုုပ္တတ္တဲ ့အရည္အခ်င္းမ်ိဳးပါ။တကယ္ေတာ ့ဘ၀ကိုု တာတိုုေျပးပြဲလုုိ ့မျမင္ပဲ မာရသြန္ တခုုလိုုသေဘာထားျပီးၾကိဳးစားတာမ်ိဳးပါပဲ “
(မွတ္ခ်က္။Grit ကိုု စိတ္ပညာမွာေတာ ့ perseverance and passion forlong-term goals လိုု ့ အဓိပၺါယ္ဖြင့္ပါတယ္။ ျမန္မာစာအဖဲြ ့့အဘိဓာန္မွာ သတၲိစိတ္ဓာတ္ႀကံခုိင္ျခင္း လုိ ့ဆုုိျပီး သာလြန္အဘိဓာန္မွာေတာ့ ဇဲြသတၱိ လု္ိ ့အဓိပၺါယ္ဖြင္ ့ထားတာေတြ ့ရပါတယ။္)
*******************************************
ဒီေနရာမွာ က်ေနာ ့အေတြ ့အၾကံုုေလးကိုုေျပာျပ ခ်င္တယ္။ ေရနံေခ်ာင္း မွာ ၈တန္းနွစ္ကလူရည္ခၽႊန္ ရခဲ ့တဲ့အေၾကာင္းေလး ပါ။ က်ေနာ္တိုု့တုုန္း ကလူရည္ခၽႊန္ဆိုုတဲ့ပညာေရးစီမံကိန္းတစ္ခုု ရွိပါတယ္။ ၇တန္း နွစ္ကေန စေျဖရတာေပါ့။ ျမိုု ့နယ္ တခုုမွာ ရွိတဲ့ေက်ာင္းေတြက အတန္း တခုုမွာပထမ ရတဲ့သူကိုု ျမိုု နယ္အဆင့္မွာ ျပိုုင္ၾက။ အဲဒီအထဲကမွ တျမိုု ့နယ္အတြက္ အတန္းတတန္းမွာ တစ္ေယာက္ ကိုုေရြးျပီးခရုုိင္အဆင္ ့ကိုု သြားေျဖ၊ အဲဒီ မွာ ပထမရတဲ့သူကိုု လူရည္ခၽႊန္ အျဖစ္ ေရြးတာေပါ ့။ဥပမာ..မေကြးခရိုု္င္မွာ ၇တန္း လူရည္ခၽႊန္ တစ္ေယာက္၊ ၈တန္း လူရည္ခၽႊန္ တစ္ေယာက္..စသျဖင့္ေပါ ့။ ေျဖရတာကေတာ့ ေရးေျဖေတြ ေရာ၊ အားကစားနဲ ့၊ လူေတြ ့နွုဳတ္ေျဖေရာပါ။
တကယ္ေတာ ့က်ေနာ္ ့အေနနဲ့..အစက ရမယ္လုိ့သိပ္ေမွ်ာ္လင္ ့မထားပါဘူး။ ေရနံေခ်ာင္းကသာမာန္ ေက်ာင္းသားေလး တစ္ေယာက္၊အိမ္အလုပ္ေတြကိုုလဲကူရ။အေမေစ်းေရာင္းတာကိုုလဲကူရ။ စာၾကည္ ့ခ်ိန္ ဆုိတာ သူမ်ားလို သတ္သတ္မွတ္မွတ္ေပးနုိင္တာ မဟုတ္။ ဒါေပမယ္ ့.က်ေနာ့စိတ္ထဲမွာတခုေတာ ့ရွိတယ္။လူရည္ခၽႊန္ ရရ၊မရရ ငါလုပ္ရမွာကိုု အေကာင္းဆံုးလုပ္မယ္လို ့။ဒါနဲ ့၇တန္းမွာ စေျဖရတယ္။ မရပါဘူး။ ၈တန္းနွစ္ မွာလဲ ဒီစိတ္ဓါတ္နဲ ့ပဲ ၀င္ေျဖလုိက္တာပဲ။
အဲဒီမွာ ေအာင္ျမင္ဖုုိ ့စတာပါ ပဲ။အရင္စနစ္က အားကစား ၆ မိ်ဳး ျပိုုင္ရတာ၂ မ်ိဳး မွာ မေအာင္လဲ အျခား အမွတ္ေတြေကာင္းလုုိ့..အမွတ္စုုစုုေပါင္းမွာပထမရရင္ လူရည္ခၽႊန္ အေရြးခံရတယ္။ အဲဒီနွစ္ၾကေတာ ့..အားကစား၆ မိ်ဳးလံုုး ေအာင္မွ အေရြးခံရမယ္ျဖစ္လာေရာ။ က်ေနာ္ကေတာ ့အားလံုုးမွာ (ေရးေျဖေရာ၊ အားကစားေရာ၊နွဳတ္ေျဖေရာမွာပါ) မွ်မ်ွတတေအာင္တယ္ထင္ပါတယ္ ။(တခ်ိုဳ့ကေတာ ့ေရးေျဖ၊အားကစား၊နွဳတ္ေျဖတိုု ့မွာ တခုုခုုုု မွာ အလြန္ထူးခၽႊန္ေပမယ္ ့ အားကစား တခုုတခုုေတာ ့မေအာင္ဘူးထင္ပါရဲ ့) က်ေနာ္ လူရည္ခၽႊန္ အျဖစ္အေရြးခံရေရာဗ်ာ..က်ေနာ့္ေရွ ့မွာ ေရနံေခ်ာင္းက လူရည္ခၽႊန္ရတာက ရွားရွားပါးပါးဆုုိေတာ့ တစ္ေက်ာင္းလံုုးေပ်ာ္၊တျမိုု ့လံုုးေပ်ာ္ ေပါ ့ဗ်ာ။ ဒီေအာင္ျမင္မွဳကပဲ က်ေနာ္ဆက္ေလွ်ာက္ရတဲ ့ ပညာေရးခရီးမွာေအာင္ျမင္မွဳ ေတြကိုု ျဖစ္ေစခဲ့တာပါ။ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ ့တကယ္လုုိ့သာ ကိုုယ္ ့ဘ၀ မွာ အခက္အခဲေတြရွိလုုိ ့အားေလ်ွာ ့စိတ္ပ်က္ျပီး ကိိုုယ္ရည္မွန္းခ်က္ကိုုဇြဲရွိရွိ ဆက္မလုုပ္ျဖစ္ရင္ အခုုလုုိ ပညာေရးခရီးမွာ ေအာင္ျမင္မႈေတြရနိင္မွာ မဟုုတ္ဘူးလုုိ့။
***********************************
ဒါေၾကာင္ ့ က်ေနာ္လူငယ္ေတြကိုုေျပာခ်င္တာကဘယ္လုုိအခက္အခဲရွိရွိလက္မေလွ်ာ ့ပါနဲ ့။ဇြဲရွိရွိ နဲ ့ၾကိုုးစားၾကပါ။ဘ၀ကိုု မာရသြန္တခုုလုုိသေဘာထားျပီး ကုုိယ့္ဘ၀ရဲ ့ရည္မွန္းခ်က္ေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္ပဲဆံုုးရွံဳးမႈေတြ၊ အခက္အခဲေတြ ရွိပါေစ..ဇြဲရွိရွိ၊ စိတ္အားထက္ထက္သန္သန္ုု နဲ ့ၾကိုုးစားၾကပါ။ဒီအေဆာင္ဟာ ထိပ္တန္းက ေအာင္ျမင္သူေတြအားလံုုး ေဆာင္ထားၾကတဲ့ ေအာင္ျမင္ေစတဲ ့ အေဆာင္ပါပဲလုုိ့။

အားလံုုးေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ျမင္ၾကပါေစ..
ေဒါက္တာေအာင္မ်ိဳး
(၆-၆-၂၀၁၄)