ျမန္မာႏွင့္ဘာသာစကားအခက္အခဲ

 

Inspire Myanmar

ျမန္မာႏွင့္ဘာသာစကားအခက္အခဲ

ျမန္မာကိုျပန္လည္ တည္ေဆာက္သူေတြ ႀကံဳရသည့္ ဘာသာစကားအခက္အခဲ
ထားထားျမင့္

သည္အခ်ိန္က ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ဒီမိုကေရစီ၏ အ႐ုဏ္ဦး ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ျမန္မာစကားမွာသည္စကားစုအတြက္ ျမန္မာလိုကိုယ္ပိုင္စကားအသံုးရွိခဲ့သည္ဆိုပါက ယခုလိုသာေျပာရေပမည္။

စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းမ်ားက ကမၻာႀကီးကို တံခါးဖြင့္ေပးလိုက္ခ်ိန္မွာ ဘာသာစကား အားနည္းမျပည့္စံုမႈက တားဆီးပိတ္ဆို႔ထားသလို ျဖစ္ေနပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ရာစုႏွစ္ ဝက္ေက်ာ္ၾကာ အျပင္ကမၻာႏွင့္ အဆက္ျပတ္ခဲ့ၿပီး တရားမဝင္ ဖက္စ္ပို႔သည့္စက္ကို ပိုင္ဆုိင္႐ံုမွ် ျဖင့္ လူေတြကို ေထာင္ခ်ျခင္းထိ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံျဖစ္၏။ တစ္ ကမၻာလံုးက သတင္းနည္းပညာ ေခတ္ကုိသြားေနေသာ အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာကပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝမႈမ်ား အတြက္ တင္းက်ပ္ေသာဆင္ဆာအဖြဲ႕၊ ကမၻာ့မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ဆက္ သြယ္ႏုိင္ရန္ အကန္႔အသတ္ ရွိျခင္း၊ အင္တာနက္ဆက္သြယ္ေရး ေႏွးေကြးလြန္းျခင္းက ျမန္မာစာဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို အားနည္းေစခဲ့ပါသည္။ မရွိမျဖစ္သံုး ေနာက္ဆံုးေပၚႏုိင္ငံေရးႏွင့္ နည္းပညာေဝါဟာရမ်ား ကို ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ဖလွယ္ျပန္ ဆုိမႈမရွိျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။

ယေန႔ ျမန္မာက အေျပာင္း အလဲကာလကိုေရာက္လာသည့္ အခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံျခား ေဝါဟာရ စကားလံုးအေတာ္မ်ားမ်ား ျမန္မာျပည္တြင္းကို အလံုးအရင္းေရာက္လာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုစကားလံုးမ်ား၏ အဓိပၸာယ္ကို ဘာသာျပန္ဆိုမႈ မရွိဘဲ သံုးစြဲေနၾကပါသည္။

Democracy ဆိုေသာ အဂၤလိပ္စကားလံုးသည္ ျမန္မာဘာသာစကားသုိ႔ ဆယ္စုႏွစ္မ်ား အေက်ာ္ကတည္းက ေရာက္ရွိခဲ့ပါသည္။ သည္စကားလံုးကို ျမန္မာေတြက ဒီမိုကေရစီဟုသာ အသံထြက္ပါသည္။ ျမန္မာ အေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္သည္ စကားလံုးကႏုိင္ငံျခားဘာသာ စကားလံုးျဖစ္ၿပီးအတိုေကာက္ အႏွစ္ခ်ဳပ္ထားသည္ဟု ထင္ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ racismႏွင့္ federal (သို႔မဟုတ္) globalization လို အသံုးမ်ားေသာစကား လံုးမ်ားအတြက္လည္း ျမန္မာဘာ သာမွာ ပင္ကိုစကားအသံုးမရွိပါ။

‘‘ျမန္မာဘာသာက အဂၤလိပ္ ဘာသာထက္စာရင္ ႏုိင္ငံေရးေဝါ ဟာရစကားလံုးအရမ္းအားနည္း ပါတယ္။ အရာအားလံုးက တုိင္း ျပည္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအနာဂတ္ျဖစ္ေန တဲ့ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဒါက အႏၲရာယ္ လည္းရွိသလို ကန္႔သတ္မႈေတြ လည္း ျဖစ္လာေစတယ္’’ဟု သမိုင္းပညာရွင္ေဒါက္တာ သန္႔ျမင့္ဦးကေျပာသည္။ သူက သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ အႀကံေပးလည္း ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္ပမွကြၽမ္းက်င္သူမ်ား က ျမန္မာအစိုးရကို ကြန္ပ်ဴတာ ကိုယ္ေရးဆုိင္ရာလံုၿခံဳမႈဥပေဒကို ျပ႒ာန္းရန္တုိက္တြန္းသည့္အခါ ျမန္မာဘသာျပန္သူမ်ားက ေခါင္းကုတ္ၾကသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆုိေသာ္ ျမန္မာဘာသာတြင္ privacy ဆုိသည့္ စကားလံုးကို အတိအက်ၫႊန္းဆိုသည့္ ဘာသာ ျပန္စကားလံုးမရွိသည့္အတြက္ ျဖစ္၏။ ျမန္မာမွာ သည္စကားလံုး ႏွင့္ နီးနီးစပ္စပ္ဆင္တူယိုးမွားပင္ မရွိ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ႐ိုး ရာဓေလ့ထံုးစံအရ လူေတြက အမ်ားႏွင့္အတူေန အတူအိပ္ေရာေႏွာေနတတ္ၾကသည့္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းမ်ိဳးျဖစ္ရာ ကိုယ္ေရးဆုိင္ရာသီးသန္႔လံုၿခံဳမႈဆုိသည္က နည္းနည္းသာရွိသည္။

ႏုိင္ငံျခားအႀကံေပးေတြႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားက လူမႈေရး၊ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား ထံုးတမ္း အစဥ္အလာသေဘာတရားမ်ား ကို သင္ၾကားပို႔ခ်သည့္အခါ စကားျပန္မ်ား အခက္အခဲျဖစ္ရေလ သည္။ ျမန္မာဘာသာစကားတြင္ အဖြဲ႕အစည္း ဆိုတာအတြက္စကားလံုးရွိေသာ္လည္း institution ဆုိတာႏွင့္ ကိုက္ညီမည့္ စကားလံုးတစ္လံုးမွမရွိဟု ျပည္တြင္းဘာသာစကား ပညာရွင္မ်ားကဆုိပါသည္။

ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီေခတ္တြင္ အဂၤလိပ္စကားမ်ားက ျမန္မာ စကား၌ ေမြးစားသံုးစြဲျခင္းခံရ သည္။ ဥပမာ ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ ဘီယာလိုစကားလံုးမ်ားျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အႏွစ္ ၅၀ ၾကာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈကို ပ်က္စီးေစသည့္ ေမြးစားစကားလံုးမ်ားကို သံုးစြဲျခင္းကို ကန္႔သတ္ခဲ့သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ဆုိသည္။

၂၀၁၁ တြင္ စစ္တပ္က အာ ဏာကို လႊဲေျပာင္းေပးသည့္အခါ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားက တုိင္းျပည္ ထဲသ႔ို အလံုးအရင္းဝင္လာၾကပါ သည္။ သမၼတႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားသား မ်ား၏ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ တုိင္းျပည္၏ ထိပ္တန္းစကားျပန္မ်ား စကားျပန္ လုပ္ေပးသည့္အခါ အနားတြင္ရွိေနခဲ့သည့္ ဦးသန္႔ျမင့္ဦးက စကားျပန္မ်ားသည္ ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးမႈ၏ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ကို ဘာသာမျပန္ႏိုင္ၾကဟု ဆုိပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ၿဗိတိသွ် သံအမတ္ေဟာင္း ဗစ္ကီဘိုမန္းက ဦးသန္႔ျမင့္ဦးေျပာသည့္ ၁၀ရာခိုင္ႏႈန္းဆိုတာ ေပါ့ေပါ့ေလ်ာ့ ေလ်ာ့ႏွင့္ အေကာင္းျမင္ေျပာထား တာျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

‘‘ကြၽန္မကေတာ့ ၃၀ ကေန ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ကို ဘာ သာမျပန္ႏုိင္ဘူးလို႔ ဆိုခ်င္တယ္’’

မစၥစ္ဘိုမန္းက Myanmar Center for Responsible Busi-ness ဆုိသည့္အဖြဲ႕အစည္းက ဒါ႐ိုက္တာျဖစ္၏။ သူႏွင့္လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္မ်ားက သူတို႔အဖြဲ႕၏ အမည္ကို ျမန္မာလိုေခၚဖို႔ ဘာသာျပန္ဆုိၾကရာ အခ်ိန္နာရီ အေတာ္ကုန္ခဲ့ပါသည္။

ထို႔ေနာက္ အဂၤလိပ္စကား ကို အင္တာနက္ျဖင့္ ဘာသာျပန္ သည့္အခါ ပံုပန္းမက်သည့္ အလို အေလ်ာက္ဘာသာျပန္ေပးသည့္ အဂၤလိပ္စကားကဲ့သုိ႔ ပံုစံမ်ိဳးႏွင့္ တူသည့္ ျမန္မာနာမည္တစ္ခုကို သာ သူတုိ႔ရရွိခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာစကား၏ ပံုစံတည္ ေဆာက္မႈက တ႐ုတ္တိဗက္ဘာ သာစကားအုပ္စုကျဖစ္ၿပီး အဂၤ လိပ္ဘာသာစကားႏွင့္ အသြင္ကြဲ ပါသည္။ ျမန္မာလိုေရးသားရာ တြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာလိုေနရာ ျခား၍ ေရးသားျခင္းမရွိဘဲ အေျခခံအားျဖင့္ စကားလံုးကလည္း အဂၤလိပ္ဘာသာထက္စာလွ်င္ ပို၍ေဖာင္းပြပါသည္။

ထိပ္တန္းျမန္မာစကားဘာ သာပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ လန္ဒန္တကၠသိုလ္မွ ပညာရွင္ ဂြန္အိုကယ္လ္က ျမန္မာစကား တစ္ခုတည္းသာ ဘာသာျပန္ဖို႔ ခက္ခဲတာမဟုတ္ဟု ဆုိပါသည္။

‘‘အလြယ္ေျပာရရင္ ဘာသာ စကားႏွစ္ခုၾကားမွာ စကားလံုး ေတြက အခ်င္းခ်င္းအဓိပၸာယ္တူ တာ ကိုက္တာမရွိတာပါ။ ျမန္မာ က ပြင့္လင္းေျပာင္းလဲလာခ်ိန္မွာ အဂၤလိပ္စာလံုးအသစ္ေတြ အမ်ားႀကီးေရာက္လာတယ္။ တျဖည္း ျဖည္းနဲ႔ ပံုစံဝင္လာလိမ့္မယ္။ ဒါကေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အခ်ိန္ယူ ၿပီးမွျဖစ္လာမယ့္အရာမ်ိဳးပါ’’

ယခုအခ်ိန္ထိ သည္ဘာသာ စကားအခက္အခဲကိုေျဖရွင္းဖို႔အလြန္ႀကီးမားေနမွန္း၊ အဓိပၸာယ္ကို ရွိႏွင့္ၿပီးေသာ ျမန္မာစကားလံုးႏွင့္ အတိအက်မရွင္းျပနားမလည္ႏုိင္ မွန္း ဘယ္သူကမွ တင္ျပအႀကံျပဳ ျခင္းမရွိေသးပါ။ အျခားဘာသာ က ေမြးစားစကားလံုးျဖစ္သည့္ ဒီမိုကေရစီလိုအရာမ်ိဳးကို ျမန္မာစကားထဲမွာ နားလည္လက္ခံစြာ ယူသံုးေနၿပီး တုိင္းျပည္က အဓိကအတိုက္အခံပါတီ၏ အမည္အျဖစ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ဟုပင္ အသံုးျပဳေနပါသည္။

သို႔ေသာ္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ရွိတာက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရက္ ရက္စက္စက္ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေတြ ခံခဲ့ရအၿပီးမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက တုိင္းသူ ျပည္သား ၅၁ သန္းကသည္စကားလံုးေတြကို ဘယ္လိုေကာင္းေကာင္းနားလည္သလဲ ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါသည္။

‘‘ဒီမိုကေရစီတုိ႔၊ အင္စတီ က်ဴးရွင္းတုိ႔၊ ဖရီးဒမ္းတို႔ ဒါေတြ အားလံုးေပါ့ေလ။ ျမန္မာေတြက ေတာ့ ဖရီးဒမ္းအစစ္ဆိုတာဘာ၊ အဲဒါကို ဘာလုပ္ရမယ္ဆုိတာေတြကို သိမယ္လို႔ေတာ့ မထင္ဘူး။ သူတုိ႔အတြက္ လြတ္လပ္မႈဆုိတာ ည လယ္သန္းေခါင္ေလာက္ ဘယ္သူကမွ အိမ္တံခါးမေခါက္သေရြ႕လြတ္လပ္တာပဲေလ’’ဟု 7DayDailyအယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေသာင္းစုၿငိမ္းကဆုိပါသည္။

တစ္ခါတစ္ရံ စကားလံုးေတြ၊စကားစုေတြက ဘာသာျပန္ဖုိ႔ မခက္ခဲတာေတာင္မွ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးစနစ္ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ တလြဲအဓိပၸာယ္ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါသည္။

ဥပမာ "rule of law"ဆုိသည္ ကား အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဗယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လက္ သံုးစကားျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ သူက သူေျပာသည့္ ထိုစကား၏ အဓိပၸာယ္ဆုိလိုရင္းကို တုိင္းျပည္ အႏွံ႔ မိန္႔ခြန္းေျပာသည့္အခါ ရွင္း ျပဖို႔ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာမ်ား၏ နားထဲတြင္ "rule of law" ဆုိလွ်င္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ လက္သံုးစကားျဖစ္သည့္ သူတို႔ ထုတ္ျပန္ေသာ ဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရမည့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဆုိသည့္ သေဘာမ်ိဳး ၾကားျမင္သက္ေရာက္ေနပါသည္။‘‘အဲဒါက တကယ္ေတာ့ လူ ေတြကိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ့ စကား မဟုတ္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ က ဥပေဒကိုစိုးမိုးဖို႔ဆုိတာ တရား ဥပေဒနဲ႔ စဥ္းစားတာမဟုတ္ဘူး ေလ။ လူေတြကို ၿငိမ္ပိေနေအာင္ လုပ္ထားတာ။ ကြၽန္ေတာ္ေတာ့ လူအေတာ္မ်ားမ်ားက ဒါကဘာ ဆုိလိုတယ္ဆိုတာ ေသေသခ်ာ ခ်ာနားမလည္ဘူးလို႔ ထင္တာပဲ’’ ဟုစာေရးဆရာေဖျမင့္က ေျပာသည္။

ေနာက္ထပ္ ဘာသာျပန္ရာ တြင္ အလားတူျပႆနာတစ္ခုက တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ား ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရာ၌ ျဖစ္၏။ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားက ဖက္ဒရယ္စနစ္ ကို ေတာင္းဆုိၾကသည္။ ဖက္ဒရယ္ဆုိတာက အေနာက္ႏုိင္ငံ မ်ားဆီက ယူသံုးေသာစကားလံုးျဖစ္ၿပီး ျမန္မာလို အဓိပၸာယ္ အက်ဥ္းသာရွိေနေသးသည္။ စစ္ေခါင္း ေဆာင္ေတြအတြက္ ထိုစကားလံုးက ျပည္မမွသီးျခားခြဲထြက္ျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ယူဆေနၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္သလိုျဖစ္ေနသည္ဟု ဦးသန္႔ျမင့္ဦးက ဆုိသည္။

ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ေျခတစ္လွမ္းက အာဏာရွင္စနစ္ မွာရွိေနကာ ေျခတစ္လွမ္းက အ ေနာက္တုိင္းကို အားက်သည့္ ဒီမိုကေရစီလမ္းေပၚသုိ႔ ကူးေနသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကိုး႐ိုးကားရား မဆီမေလ်ာ္ေတြ ျဖစ္ေစသည္။ မၾကာေသးမီက အစိုးရပိုင္ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာတြင္ တစ္ဖက္က ႐ိုးသားႀကိဳးစားေသာ လယ္သမားႀကီးမ်ားကိုဂုဏ္ျပဳထားသည့္ ေဆာင္းပါးႏွင့္ တစ္ဖက္က အေမရိကန္႐ုပ္သံ အစီအစဥ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ Keeping Up With the Karda-shian အေၾကာင္း ခ်ီးမြမ္းသည့္ ေဆာင္းပါးကအတူ တြဲပါလာတာကို ေတြ႕ရသည္။

ေခတ္မီနည္းပညာႏုိင္ငံျခား က အယူအဆေတြႏွင့္ ထိေတြ႕ လာရေသာ ျမန္္မာလူငယ္မ်ားက ေတာ့ မ်ိဳးဆက္ေတြအၾကား စကားလံုးကြာဟမႈကို ဖန္တီးၿပီး ႀကီးျပင္းလာရသလိုျဖစ္ပါသည္။

အန္းဒ႐ိြဳက္ တယ္လီဖုန္း ေတြအတြက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ဖန္တီးရသူပညာရွင္ develo-per ေဒၚအိျမတ္ႏိုးခင္က သူ႔အလုပ္သည္ သူ႔မိသားစုဝင္အခ်ိဳ႕တြက္ နားမလည္ႏိုင္စရာ ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။

‘‘ကြၽန္မအလုပ္အေၾကာင္း ကို အေမနဲ႔ သူ႔သူငယ္ခ်င္းေတြကို ေျပာျပတဲ့အခါ ျမန္မာလို ကြၽန္မ က မရွင္းျပတတ္ဘူး။ Developer ေတြအတြက္ ျမန္မာလိုစကားလံုး မရွိဘူး။ အဲဒီအခါ ကြၽန္မက ပ႐ို ဂရမ္မာဆိုတဲ့ အဂၤလိပ္စကားလံုး ကိုသံုးေျပာတယ္။ သူတို႔ကပ႐ိုဂရမ္မာဆုိတာကိုလည္းနားမလည္တဲ့အခါက်ရင္ေတာ့ အဲဒါက ဖုန္းအထဲမွာရွိၿပီး အလုပ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာလို႔ေျပာရတယ္။ အဲဒီက်ေတာ့သူတုိ႔ကေျပာၾကတယ္။ ေၾသာ္...ကြန္ပ်ဴတာလုပ္တဲ့ စာကိုးတဲ့’’

သည္တစ္ခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ ေတြက ကြန္ပ်ဴတာဆုိသည္စကား လုံုးကို အဂၤလိပ္လိုပဲ ေျပာၾကားရ ပါသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ ကြန္ပ်ဴတာ (သို႔မဟုတ္) ဖုန္းလို အရာေတြအတြက္ ျမန္မာစကား လံုးမရွိသည့္အတြက္ျဖစ္ပါသည္။

(နယူးေယာက္တုိင္းမ္ သတင္းစာပါ ေဆာင္းပါးရွင္ ေသာမတ္ဖူလာ၏ Those who would remakeMyanmar that worlds fail them ေဆာင္းပါးကို ထားထားျမင့္ ဘာသာ ျပန္ဆုိသည္။)