"ပီတာဒရပ္ကား ငိုုေၾကြးျခင္း"

 

စီးပြားေရး၏ ပထမ ေျခလွမ္း ။

 

"ပီတာဒရပ္ကား ငိုုေၾကြးျခင္း"
▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄

ပီတာဒရပ္ကား (Peter Drucker) နဲ႔ ေဒါက္တာ ရစ္ခ်တ္အယ္လ္ဒတ္ဖ္ (Richard L. Daft) တုိ႔ ဆိုတာ စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာ (Management) မွာ ဂု႐ုႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။

သူတို႔ေရးသားခဲ့တဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စာအုပ္မ်ားကိုအေမရိကန္၊ အဂၤလန္၊ ဂ်ပန္၊ ျပင္သစ္၊ ၾသစႀတီးလ်၊ အစရွိတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားအျပင္ တစ္ကမၻာ လံုးက တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ားမွာ မွီျငမ္းကိုးကား သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။

လက္ေတြ႕ နယ္ ပယ္မ်ားနဲ႔ နီးစပ္မႈရွိတဲ့အျပင္ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္စြာ အသံုးခ်ႏိုင္ၾကလို႔ ယေန႔တိုင္ စီမံခန္႔ခြဲမႈနယ္ပယ္မွာ ၾသဇာႀကီးမား လ်က္ရွိေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
.

အထူးသျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္မန္ေနဂ်ာမ်ားမွာ ရွိရမယ့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈစြမ္းရည္မ်ား( Management Skills )က ေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ ကိုက္ညီၿပီး လိုက္နာက်င့္သံုးေအာင္ျမင္မႈရွိေၾကာင္း လက္ခံထား ၾကပါတယ္။
.

ေဒါက္တာရစ္ခ်တ္အယ္ဒတ္ဖ္ရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အဆင့္(၃)ဆင့္မွာ ထိပ္ပိုင္းစီမံခန္႔ခြဲသူ (Top Manager)၊ အလယ္အလတ္စီမံခန္႔ခြဲသူ (Middle Manager) နဲ႔ ေအာက္ေျခစီမံခန္႔ခြဲသူ(First-Line Manager)တို႔ျဖစ္ၿပီး

စီမံခန္႔ခြဲမႈစြမ္းရည္ (၃) မ်ဳိးမွာ ေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးႏွင့္ ဆက္စပ္မႈမ်ား အားလံုးကို လႊမ္းၿခံဳႀကိဳျမင္သံုးသပ္ႏိုင္မႈစြမ္းရည္ (Conceptual Skills) ၊ ထိေရာက္ေသာ လူ႔စြမ္းအား စီမံမႈစြမ္းရည္ (Human Skills) နဲ႔ ပညာရပ္ဆိုင္ရာနားလည္တတ္ကြၽမ္းမႈစြမ္းရည္ (Technical Skills) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
.
ထိပ္ပိုင္းစီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားအေနနဲ႔ Conceptual Skills က ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားမ်ား ရွိရမွာျဖစ္ၿပီး Human Skills နဲ႔ Conceptual Skills တို႔မွာ ထိုက္ သင့္တဲ့ တတ္ကြၽမ္းနားလည္မႈ ရွိၾကရပါမယ္။
.
အလယ္အလတ္စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားကေတာ ့Human Skills က ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားမ်ား ရွိရမွာျဖစ္ၿပီး Conceptual Skills နဲ႔
ႊTechnical Skills တို႔မွာေတာ့ သင့္ေလ်ာ္စြာသိရွိနား လည္ၾကရပါမယ္။
.
ေအာက္ေျခစီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားက Technical Skills က ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားမ်ား နား လည္တတ္ကြၽမ္းရမွာျဖစ္ၿပီး Human Skills နဲ႔ Conceptual Skills ကေတာ့ အသင့္အတင့္ သိရွိနားလည္ဖို႔ လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

.
.
တကယ္ေတာ့လည္း စီမံခန္႔ခြဲမႈစြမ္းရည္(၃)မ်ဳိးဟာ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု အျပန္အလွန္ခ်ိတ္ဆက္ေနၾက တာပါ။ သက္ဆိုင္ရာဘာသာရပ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုရဲ႕ ပညာရပ္ဆိုင္ရာစြမ္းရည္ကို နားလည္တတ္ ကြၽမ္းမႈ မရွိခဲ့ရင္ေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးရဲ႕ တိုးတက္မႈ၊ ဆုတ္ယုတ္မႈ အေျခအေနမ်ားကို 'မွန္ကန္စြာ ၿခံဳငံုသံုးသပ္႐ႈျမင္ႏိုင္ဖို႔' မလြယ္ကူလွပါဘူး။
.
မိမိ ျဖတ္ သန္းခဲ့တဲ့ ေနာက္ေၾကာင္း( Background) နဲ႔ အ သက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းမႈပညာ (Professional)က လက္ရွိလုပ္ငန္းနဲ႔ မကိုက္ညီခဲ့ရင္ေတာ့ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့နည္းတတ္ပါတယ္။ မိမိေအာက္ လက္ငယ္သားမ်ားရဲ႕ အထင္ႀကီး ခံရဖို႔အတြက္ တတ္ သေယာင္ေယာင္ ေနတတ္ၾကပါတယ္။ 'အမိန္႕၊ အာဏာကို အေျခခံတဲ့ အေၾကာက္တရားနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ပံုစံ' ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။
.
ဒါေၾကာင့္လည္း နားလည္တတ္ကြၽမ္းတဲ့ မိမိလက္ေအာက္မ်ားထံက အ ႀကံဥာဏ္ေကာင္းေတြ၊ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈေတြ၊ စိတ္အားထက္သန္စြာ ေဆာင္ရြက္မႈ လုပ္အားေတြ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အထက္/ေအာက္ ဆက္ဆံေရး မေျပလည္မႈနဲ႔ စည္းလံုးညီၫြတ္မႈ မရွိတာ ေတြ ကလည္း အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ရလဒ္ဆိုးေတြကို ျဖစ္ ေပၚေစပါေတာ့တယ္။
.
.
ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အစိုးရဌာန အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာလည္း အလားတူပံုစံမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ေပၚ ေနျခင္း ရွိ၊မရွိ စိစစ္ၾကဖို႔ လိုအပ္ေနပါၿပီ။
.
ကြၽန္ေတာ္ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ဝန္ထမ္းလုပ္သက္ႏွစ္ (၂ဝ) ေက်ာ္အတြင္းမွာ အစိုးရဌာနအဖြဲ႕အစည္းအားလံုးနီးပါးရဲ႕ ထိပ္ပိုင္း စီမံခန္႔ခြဲမႈေနရာအမ်ားစုကို အရပ္သားအရာရွိမ်ား တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ မရရွိခဲ့ၾကပါဘူး။
'မိုးက်ေရႊကိုယ္ အရာရွိႀကီးမ်ား' ကိုသာ တာဝန္ေပးအပ္ေဆာင္ ရြက္ေစခဲ့ပါတယ္။
.
ဌာနအႀကီးအကဲက မိုးက်ေရႊကိုယ္ ဆိုေတာ့လည္း အလယ္အလတ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈေနရာမ်ား အျပင္ ေအာက္ေျခစီမံခန္႔ခြဲမႈ ေနရာမ်ားကိုပါ မိုးက် ေရႊကိုယ္ေလးမ်ားက ဝင္ေရာက္တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။

သင္တန္းအပတ္စဥ္ဖူးသူေတြ၊ အတူ တကြ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူေတြ၊ ဆရာတပည့္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသူေတြ၊ အဘ/အစ္ကိုႀကီး/ညီေလးအေခၚ အေဝၚေတြနဲ႔ အေတာ္ အလုပ္ျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဌာန အားလံုးနီးပါးရဲ႕ ထက္၊ လယ္၊ ေအာက္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားကို မိုးက်ေရႊကိုယ္မ်ားက တာ ဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
.

ထိပ္ပိုင္းစီမံခန္႔ခြဲသူမ်ား အေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လုပ္ငန္း သေဘာသဘာဝကို ခ်က္ခ်င္းနား မလည္ႏိုင္တဲ့အျပင ္Technical Skillsနဲ႔ ံHuman Skills တို႔မွာအားနည္းမႈ ရွိေလေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးကို လႊမ္းၿခံဳႀကိဳျမင္သံုးသပ္ႏိုင္တဲ့ Conceptual Skills မွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိလာပါတယ္။
.
ဒီေတာ့လည္းအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ တိုးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းႏိုင္မႈ မရွိျခင္း၊ တိက်မွန္ကန္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား မခ်မွတ္ႏိုင္ျခင္း ၊ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္စီမံကိန္းမ်ား မေရးဆြဲႏိုင္ျခင္းနဲ႔ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း တို႔ေၾကာင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ေလ်ာ့နည္းနိမ့္က်လာတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ကို တျဖည္းျဖည္း ေရာက္ၾကရပါ ေတာ့တယ္။
.
.

လြန္ခဲ့တဲ့ကာလမ်ားမွာေတာ့ ထိပ္ပိုင္း စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ား အေနနဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ႕ ထိ ေရာက္အသံုးဝင္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာမ်ားကို ပီျပင္စြာ မခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့တာ ေတြ႕ရ ပါတယ္။ မိမိမကြၽမ္းက်င္တဲ့ နယ္ပယ္ရဲ႕ထိပ္ပိုင္းတာဝန္ႀကီးေတြကို ယူထားၾကရ ေတာ့လည္း လုပ္ငန္းသေဘာသဘာဝကို ေလ့လာဖို႔ အခ်ိန္(၂)ႏွစ္/(၃)ႏွစ္ခန္႔ ယူတတ္ၾကပါတယ္။ အသင့္အတင့္နားလည္လာျပန္ေတာ့လည္း အၿငိမ္းစား ယူဖို ႔အခ်ိန္နီးကပ္လာတာေၾကာင့္ ေရလိုက္ငါးလိုက္ေန ၿပီး သာသာယာယာနဲ႔ အဆံုးသတ္သြားၾကတာပါ။ ေရွ႕လူႀကီးက အနားယူသြားေတာ့လည္း ေနာက္ထပ္ မိုးက်ေရႊကိုယ္တစ္ဦး ေရာက္လာခဲ့ၿပီး အရင္လို ထူးမျခားနားသာ ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ တပည့္ မိုးက် ေရႊကိုယ္မ်ားကလည္း ဆရာအားကိုးနဲ႔ လက္ဝါး ေစာင္း ထက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
.
ဌာနမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ သေႏၶဝန္ထမ္းမ်ားမွာ ေတာ့ မိုးက်ေရႊကိုယ္မ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ရရင္ အခြင့္ အေရးတူ မရရွိခဲ့ၾကပါဘူး။ ရာထူးတိုးပိတ္ဆို႕ျခင္း၊ မိမိ၏စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ မရျခင္း၊ အေရးတယူအသိမွတ္ျပဳမႈ မခံရျခင္း၊ အေၾကာက္တရားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံရျခင္း စသည္ျဖင့္ ခံစားခဲ့ ၾကရတယ္လို႔ဆိုၾကပါတယ္။
.
ဒါ့အျပင္ မိုးက်ေရႊကိုယ္ မ်ားရဲ႕ လုပ္ငန္းမကြၽမ္းက်င္မႈႏွင့္ တလြဲစီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ား အေပၚသေႏၶဝန္ထမ္းမ်ားရဲ႕ မယံုၾကည္မႈေတြေၾကာင့္ ဆက္ဆံေရး မေျပလည္မႈေတြ ေပၚေပါက္လာေစခဲ့ ၾကပါတယ္။
.
အခ်ဳပ္ဆိုရရင္ေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ တိက် မွန္ကန္လက္ေတြ႕က်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ခ်မွတ္ ႏိုင္မႈမရွိျခင္း၊ မတူကြဲျပားေသာအုပ္စုမ်ားႏွင့္ ကြၽမ္းက်င္ မႈမ်ားကို ေပါင္းစည္းႏိုင္မႈမရွိျခင္း၊ အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း အထက္ေအာက္ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့နည္းျခင္း၊ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈပံုစံကို အားျပဳ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈစြမ္းရည္မ်ား မျပည့္စံုျခင္း၊ ဆရာတပည့္ ေမြးျခင္း၊ တံစိုးလက္ေဆာင္ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားျခင္းႏွင့္ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကိုေရွ႕တန္းတင္ျခင္း တို႔ကအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို အဘက္ဘက္က ခြၽတ္ၿခံဳက် လာေစခဲ့ေၾကာင္း သံုးသပ္မိပါတယ္။
.
.

မိုးက်ေရႊကိုယ္အားလံုးကိုဝါးလံုးရွည္နဲ႔ရမ္းၿပီး အျပစ္တင္တဲ့သေဘာ ကြၽန္မ ဆိုလိုတာ(လံုးဝ)မဟုတ္ပါဘူး။ လုပ္ငန္းမကြၽမ္းက်င္ လွေပမဲ့ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္နဲ႔ စိတ္ေနစိတ္ထားအလြန္ ေကာင္းမြန္တဲ့ မိုးက်ေရႊကိုယ္မ်ားစြာနဲ႔လည္း လက္တြဲ ခဲ့ဖူးပါတယ္။
.
.

အမွန္မွာေတာ့ ကြၽန္မတို႔အားလံုးဟာ 'စနစ္ရဲ႕သားေကာင္မ်ား' ျဖစ္ေနခဲ့ၾကရတာကို နားလည္ ႏိုင္ၾကဖို႔ ဆိုလိုတာပါ။ 'ထားရာေန၊ ေစရာသြား၊ ရတာယူ၊ ခိုင္းတာလုပ္၊ ခံမေျပာနဲ႔' ဆိုတဲ့ စနစ္ႀကီးရဲ႕ ေအာက္မွာ မိမိအတၱမ်ား ရွင္သန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကြၽန္မတို႔အားလံုး ႐ုန္းကန္ခဲ့ၾကရတယ္လို႔ ခံယူရပါမယ္ ။
.
.

အမ်ားျပည္သူယံုၾကည္ကိုးစားတဲ့ဌာန၊ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ၾကဖို႔အတြက္ လိုအပ္ ခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္ၾကရမွာပါ။ အေရးတႀကီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္တဲ့အခ်က္ ကေတာ့ လူစြမ္းအားအရင္းအျမစ္ စနစ္တက်ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ေရး(Human Resoyrce Plan)ပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ယံုၾကည္မိပါတယ္။ ကိုက္ညီတဲ့ တတ္ကြၽမ္းသူမ်ား ကို ထိုက္တန္တဲ့တာဝန္ေပးအပ္ဖို႔ အခ်ိန္တန္ၿပီလို႔ ထင္ ျမင္မိပါတယ္။ ယခုေရတြင္းတူး ယခုေရၾကည္ ေသာက္လို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီကေန႔စတင္ေဆာင္ရြက္ ၾကရင္ေတာင္ ႏွစ္အတန္ၾကာ အခ်ိန္ယူၾကရဦးမွာပါ။
.
.

သီတဂူဆရာေတာ္ႀကီး ေဟာၾကားေတာ္မႈခဲ့တဲ့ လူ မိုက္လကၡဏာ(၄)ပါးျဖစ္တဲ့

(၁) နည္းမွားေတြကို လုပ္တယ္
(၂) သူတစ္ပါးကိုလည္း အဲဒီအမွားေတြ လုပ္ခိုင္းတယ္
(၃) အဲဒီနည္းလမ္းအမွားႀကီးကိုလည္း သိပ္တန္ဖုိးထားတယ္
(၄) မွားေနၿပီလို႔ေျပာရင္ ေျပာတဲ့သူကို ရန္မူတယ္

ဆိုတာကို ဆုပ္ကိုင္ထားၾကဦးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ တိုးတက္မႈလမ္းေၾကာင္းေပၚကို ဘယ္လိုမွ မေရာက္ႏိုင္ပါဘူး။
ကိုယ့္အရပ္၊ ကိုယ့္ဇာတ္နဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဟုတ္ မွတ္ေနၾကမယ္ဆိုရင္လည္း အဆိုးသံသရာကေန ဘယ္လိုမွ ႐ုန္းထြက္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
.
ကမၻာႏိုင္ ငံအမ်ားစုက လက္ခံထားၿပီးတိုးတက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း အမ်ားစုမွာ က်င့္သံုးေနၾကတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာရပ္ ေတြကလည္း ကြၽန္မတို႔ႏုိင္ငံမွာ ဘယ္လိုမွအရာဝင္ႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေတြကို ကမၻာေက်ာ္စီမံ ခန္႔ခြဲမႈပညာရွင္ ဂု႐ုႀကီး ပီတာဒရပ္ကား သိခဲ့ရင္ေတာ့ ဘူးသီးလံုးေလာက္ရွိတဲ့ မ်က္ရည္မ်ားနဲ႔ တမလြန္ကေန ငိုုေၾကြးေနမွာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။
.

Credit : Copy
▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄▄

ပီတာဒရပ္ကား ငိုုေၾကြးျခင္း ___
.
The Right Time News
VOL -2; No -20
2014 June 11