#Babi_Mild_Health_Articles
၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ (၂)
ေဒါက္တာ အိအိခင္ (ကေလး)
၀မ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို သိပါရေစ။
ေျပာရရင္ေတာ့
(က) မိဘမ်ိဳးရိုးအလိုက္ ၀မ္းခ်ဳပ္တတ္ျခင္း
(ခ) စားေသာအစာတြင္ အမွ်င္ပါ၀င္မႈ နည္းျခင္း
လူတစ္ေယာက္ တစ္ေန႕ စားတဲ့ အစာထဲမွာ အမွ်င္အနည္းဆံုး ၂၀ ဂရမ္ ပါရပါမယ္။ အမွ်င္မ်ားတဲ့ အစားအစာဆိုတာက အသီးအရြက္ (ကဇြန္းရြက္၊ မုန္လာဥနီ၊ Broccoli၊ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း၊ ပန္းေဂၚဖီ၊ ဟင္းႏုနယ္ရြက္၊ ေဂၚဖီ) အာလူးမပါ၊ လတ္ဆတ္တဲ့ အသီးေတြမွာေတာ့၊ (လိေမၼာ္သီး၊ ပန္းသီး၊ သေဘၤာသီး) ငွက္ေပ်ာသီးမပါ၊ အသီးေျခာက္ (စြန္ပလြန္ သီးေျခာက္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေျခာက္၊ စပ်စ္သီးေျခာက္) ပဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႕ပါပဲ။
၀မ္းခ်ဳပ္သူေတြ မစားသင့္တဲ့ အစားေတြကေတာ့ ေရခဲမုန္႕ (Ice Cream)၊ ခ်ိစ္ (Cheese)၊ အသားမ်ားမ်ား၊ ပီဇာ (Pizza) ၊ အာလူးေခ်ာင္းေၾကာ္ (Chips) ၊ အသင့္ေအးခဲထားတဲ့အစာနဲ႕ အာလူးေထာင္းတို႕ကို မစားသင့္ပါဘူး။
ေရလံုေလာက္စြာ မေသာက္ျခင္း
ေရနဲ႕ အခ်ိဳရည္မ်ားမ်ားေသာက္တာဟာ အူမႀကီးကိုျဖတ္သြားတဲ့ အစာအၾကြင္း အက်န္မ်ားမွာ ေရပါ၀င္မႈမ်ားၿပီး ၀မ္းဟာ ေပ်ာ့လာလို႕ ၀မ္းသြားရာမွာ လြယ္ကူေစႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ပံုမွန္ သြားဖို႕ လူႀကီးတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ေန႕လိုအပ္တဲ့ ေရပမာဏဟာ ၆၄ ေအာင္စ (၁၈၀၀ - ၂၀၀၀ စီစီ ေရသန္႕ဘူးႀကီး ႏွစ္ဘူးခန္႕) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အရက္နဲ႕ ကဖိန္းပါတဲ့ အရည္မ်ားကို မေသာက္ရပါဘူး။
ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းျခင္ း
ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မွန္မွန္လုပ္ျခင္းက အစာအိမ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈမွန္ကန္ၿပီး ၀မ္းမွန္ေစပါတယ္။ အားကစားသမားႀကီး ျဖစ္ဖို႕မလိုပါ။ တစ္ေန႕ကို အနည္းဆံုး ၂၀ - ၃၀ မိနစ္လမ္းေလွ်ာက္ေပးပါက ၀မ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ။
ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း
တခ်ိဳ႕ေဆးမ်ားေၾကာင့္ လူေတြ ၀မ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတဲ့ ေဆးေတြကေတာ့ အကိုယ္အခဲေပ်ာက္ေဆး (ကိုဒင္းပါေသာေဆး)၊ ေလနာေပ်ာက္ေဆး (Antacid)၊ အတက္က်ေဆး (Anticonvulsant) ၊ သံဓါတ္ပါေသာ အားေဆး၊ ကယ္လ္ဆီယမ္ေဆးနဲ႕ တခ်ိဳ႕ေသာ ဗိုက္ေအာင့္ေပ်ာက္ေဆး (Antispasmodic)၊ ဆီးေဆး (Diuratic) တို႕ဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတတ္ပါတယ္။
လူရဲ႕ခႏၶာကိုယ္အေနအထား ေျပာင္းလဲျခင္း
လူရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အေနအထားေျပာင္းလဲမ ႈ (life style) ေၾကာင့္လည္း ၀မ္းခ်ဳပ္တတ္ပါတယ္။ ဥပမာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း၊ အသက္အရြယ္အိုမင္းလာျခင္းနဲ႕ ခရီး ရွည္သြားျခင္းတို႕ေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။
၀မ္းႏႈတ္ေဆးသံုးစြဲမႈ မမွန္ျခင္း
၀မ္းခ်ဳပ္ခ်ိန္မွာ ၀မ္းႏႈတ္ေဆး ေသာက္သံုး ေပးတာက ၀မ္းကိုေပ်ာ့ေစၿပီး ၀မ္းသြားရလြယ္ကူေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မၾကာခဏ၀မ္းႏႈတ္ေဆးကို ေသာက္ပါက အူမႀကီးလမ္းေၾကာင္းထဲက နပ္ေၾကာေတြ ပ်က္စီးတတ္ၿပီး အူမႀကီးရဲ႕ ညွစ္အားကို ပ်က္စီးေစတာေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းႏႈတ္ေဆး မၾကာခဏေသာက္ျခင္းဟာ ၀မ္းပိုခ်ဳပ္သြားဖို႕ အက်င့္ပါသြားလို႕ ၀မ္းႏႈတ္ေဆးမေသာက္က ၀မ္းမသြားႏိုင္ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ ၀မ္းႏႈတ္ေဆး ပမာဏလည္း တိုးေသာက္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
၀မ္းသြားျခင္းကို ဂရုမစိုက္ျခင္း
ေန႕စဥ္ ၀မ္းသြားရန္ ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္တာ အလုပ္မအားလို႕ ၀မ္းသြားခ်င္ေပမဲ့ ေအာင့္ထားတာက ၀မ္းသြားလိုစိတ္ေပ်ာက္သြားၿ ပီး ၀မ္းခ်ဳပ္လာတတ္ပါတယ္။
၀မ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ အျခားအေၾကာင္းမ်ား
၀မ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ တျခားေသာ အေၾကာင္းေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ပါကင္ဆိုနဇင္ (Parkinson’s Disease) ေရာဂါ၊ ေလထိျခင္း (Stroke) ၊ ေက်ာရိုးထိခိုက္မိျခင္း (Spinal Cord Injury) ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္ျခင္း (Intestinal Obstruction)၊ အူလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာ (Colorectal Cancer )၊ စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း (Depression) တို႕ေၾကာင့္လည္း ၀မ္းခ်ဳပ္ တတ္ပါတယ္။
ကေလးမ်ားမွာ ကေလးကို ၀ေစခ်င္လို႕ ႏို႕မႈန္႕ပ်စ္ပ်စ္တိုက္ျခင္ း၊
အူလမ္းေၾကာင္း နပ္ေၾကာမပါလို႕ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း (Hischsprung’s Disease) ၊
စအို၀က်ဥ္းျခင္း (Anal Stricture)၊ စအိုပိတ္ျခင္း (Imperforate Anus) ၊
အူလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ျခင္း (Instestinal Obstruction) နဲ႕ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း
အလုပ္လုပ္မႈ ေလ်ာ့နည္းျခင္း (Hypothyroidism) သို႕မဟုတ္ (cretin)
ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္တတ္ပါတယ္။
၀မ္းခ်ဳပ္တဲ့အေလ့အထေၾကာင့္ ဘယ္လိုေရာဂါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါသလဲ။
၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းေၾကာင့္ ၀မ္းဟာ မာက်စ္ေနတဲ့အတြက္ ၀မ္းသြားရင္ အားစိုက္ရလို႕ စအိုကြဲျခင္း (Anal Fissure) ၊ စအို၀ကြဲၿပီး ေသြးထြက္ျခင္း၊ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ (Piles) ျဖစ္ျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္လို႕ ဗိုက္မၾကာမဏေအာင့္ျခင္း၊ ဗိုက္ကို စမ္းၾကည့္တဲ့အခါ စျမင္းတံုးမ်ား စမ္းမိတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ စျမင္းတံုးပိတ္ဆို႕ျခင္း (fecal impaction) စအိုအိမ္ ကၽြံျခင္း (rectal prolapsed) နဲ႕ အူနံရံ ကၽြံထြက္ျခင္း (divertcultum) တို႕ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အူလမ္းေၾကာင္း ကင္ဆာဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ရာမွ မျဖစ္ႏိုင္သလို ကင္ဆာေၾကာင့္လည္း ၀မ္းခ်ဳပ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ေဒါက္တာ အိအိခင္ (ကေလး)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးပါမည္။)
#Babi_Mild_Myanmar မွ တင္ဆက္သည္။
၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ (၂)
ေဒါက္တာ အိအိခင္ (ကေလး)
၀မ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို သိပါရေစ။
ေျပာရရင္ေတာ့
(က) မိဘမ်ိဳးရိုးအလိုက္ ၀မ္းခ်ဳပ္တတ္ျခင္း
(ခ) စားေသာအစာတြင္ အမွ်င္ပါ၀င္မႈ နည္းျခင္း
လူတစ္ေယာက္ တစ္ေန႕ စားတဲ့ အစာထဲမွာ အမွ်င္အနည္းဆံုး ၂၀ ဂရမ္ ပါရပါမယ္။ အမွ်င္မ်ားတဲ့ အစားအစာဆိုတာက အသီးအရြက္ (ကဇြန္းရြက္၊ မုန္လာဥနီ၊ Broccoli၊ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း၊ ပန္းေဂၚဖီ၊ ဟင္းႏုနယ္ရြက္၊ ေဂၚဖီ) အာလူးမပါ၊ လတ္ဆတ္တဲ့ အသီးေတြမွာေတာ့၊ (လိေမၼာ္သီး၊ ပန္းသီး၊ သေဘၤာသီး) ငွက္ေပ်ာသီးမပါ၊ အသီးေျခာက္ (စြန္ပလြန္ သီးေျခာက္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေျခာက္၊ စပ်စ္သီးေျခာက္) ပဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႕ပါပဲ။
၀မ္းခ်ဳပ္သူေတြ မစားသင့္တဲ့ အစားေတြကေတာ့ ေရခဲမုန္႕ (Ice Cream)၊ ခ်ိစ္ (Cheese)၊ အသားမ်ားမ်ား၊ ပီဇာ (Pizza) ၊ အာလူးေခ်ာင္းေၾကာ္ (Chips) ၊ အသင့္ေအးခဲထားတဲ့အစာနဲ႕ အာလူးေထာင္းတို႕ကို မစားသင့္ပါဘူး။
ေရလံုေလာက္စြာ မေသာက္ျခင္း
ေရနဲ႕ အခ်ိဳရည္မ်ားမ်ားေသာက္တာဟာ အူမႀကီးကိုျဖတ္သြားတဲ့ အစာအၾကြင္း အက်န္မ်ားမွာ ေရပါ၀င္မႈမ်ားၿပီး ၀မ္းဟာ ေပ်ာ့လာလို႕ ၀မ္းသြားရာမွာ လြယ္ကူေစႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ပံုမွန္ သြားဖို႕ လူႀကီးတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ေန႕လိုအပ္တဲ့ ေရပမာဏဟာ ၆၄ ေအာင္စ (၁၈၀၀ - ၂၀၀၀ စီစီ ေရသန္႕ဘူးႀကီး ႏွစ္ဘူးခန္႕) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အရက္နဲ႕ ကဖိန္းပါတဲ့ အရည္မ်ားကို မေသာက္ရပါဘူး။
ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းျခင္
ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မွန္မွန္လုပ္ျခင္းက အစာအိမ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈမွန္ကန္ၿပီး ၀မ္းမွန္ေစပါတယ္။ အားကစားသမားႀကီး ျဖစ္ဖို႕မလိုပါ။ တစ္ေန႕ကို အနည္းဆံုး ၂၀ - ၃၀ မိနစ္လမ္းေလွ်ာက္ေပးပါက ၀မ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ။
ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း
တခ်ိဳ႕ေဆးမ်ားေၾကာင့္ လူေတြ ၀မ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတဲ့ ေဆးေတြကေတာ့ အကိုယ္အခဲေပ်ာက္ေဆး (ကိုဒင္းပါေသာေဆး)၊ ေလနာေပ်ာက္ေဆး (Antacid)၊ အတက္က်ေဆး (Anticonvulsant) ၊ သံဓါတ္ပါေသာ အားေဆး၊ ကယ္လ္ဆီယမ္ေဆးနဲ႕ တခ်ိဳ႕ေသာ ဗိုက္ေအာင့္ေပ်ာက္ေဆး (Antispasmodic)၊ ဆီးေဆး (Diuratic) တို႕ဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတတ္ပါတယ္။
လူရဲ႕ခႏၶာကိုယ္အေနအထား ေျပာင္းလဲျခင္း
လူရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အေနအထားေျပာင္းလဲမ
၀မ္းႏႈတ္ေဆးသံုးစြဲမႈ မမွန္ျခင္း
၀မ္းခ်ဳပ္ခ်ိန္မွာ ၀မ္းႏႈတ္ေဆး ေသာက္သံုး ေပးတာက ၀မ္းကိုေပ်ာ့ေစၿပီး ၀မ္းသြားရလြယ္ကူေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မၾကာခဏ၀မ္းႏႈတ္ေဆးကို ေသာက္ပါက အူမႀကီးလမ္းေၾကာင္းထဲက နပ္ေၾကာေတြ ပ်က္စီးတတ္ၿပီး အူမႀကီးရဲ႕ ညွစ္အားကို ပ်က္စီးေစတာေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းႏႈတ္ေဆး မၾကာခဏေသာက္ျခင္းဟာ ၀မ္းပိုခ်ဳပ္သြားဖို႕ အက်င့္ပါသြားလို႕ ၀မ္းႏႈတ္ေဆးမေသာက္က ၀မ္းမသြားႏိုင္ျဖစ္တတ္ပါတယ္
၀မ္းသြားျခင္းကို ဂရုမစိုက္ျခင္း
ေန႕စဥ္ ၀မ္းသြားရန္ ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္တာ အလုပ္မအားလို႕ ၀မ္းသြားခ်င္ေပမဲ့ ေအာင့္ထားတာက ၀မ္းသြားလိုစိတ္ေပ်ာက္သြားၿ
၀မ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ အျခားအေၾကာင္းမ်ား
၀မ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ တျခားေသာ အေၾကာင္းေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ပါကင္ဆိုနဇင္ (Parkinson’s Disease) ေရာဂါ၊ ေလထိျခင္း (Stroke) ၊ ေက်ာရိုးထိခိုက္မိျခင္း (Spinal Cord Injury) ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္ျခင္း (Intestinal Obstruction)၊ အူလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာ (Colorectal Cancer )၊ စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း (Depression) တို႕ေၾကာင့္လည္း ၀မ္းခ်ဳပ္ တတ္ပါတယ္။
ကေလးမ်ားမွာ ကေလးကို ၀ေစခ်င္လို႕ ႏို႕မႈန္႕ပ်စ္ပ်စ္တိုက္ျခင္
၀မ္းခ်ဳပ္တဲ့အေလ့အထေၾကာင့္ ဘယ္လိုေရာဂါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါသလဲ။
၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းေၾကာင့္ ၀မ္းဟာ မာက်စ္ေနတဲ့အတြက္ ၀မ္းသြားရင္ အားစိုက္ရလို႕ စအိုကြဲျခင္း (Anal Fissure) ၊ စအို၀ကြဲၿပီး ေသြးထြက္ျခင္း၊ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ (Piles) ျဖစ္ျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္လို႕ ဗိုက္မၾကာမဏေအာင့္ျခင္း၊ ဗိုက္ကို စမ္းၾကည့္တဲ့အခါ စျမင္းတံုးမ်ား စမ္းမိတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ စျမင္းတံုးပိတ္ဆို႕ျခင္း (fecal impaction) စအိုအိမ္ ကၽြံျခင္း (rectal prolapsed) နဲ႕ အူနံရံ ကၽြံထြက္ျခင္း (divertcultum) တို႕ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အူလမ္းေၾကာင္း ကင္ဆာဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ရာမွ မျဖစ္ႏိုင္သလို ကင္ဆာေၾကာင့္လည္း ၀မ္းခ်ဳပ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ေဒါက္တာ အိအိခင္ (ကေလး)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးပါမည္။)
#Babi_Mild_Myanmar မွ တင္ဆက္သည္။

No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။