ကေလးေတြ ဘယ္အရြယ္မွာ ေငြအေၾကာင္း ဘယ္ေလာက္ သိထားသင္႔လဲ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
သမၼတအိုဘားမားရဲ႕ ညြန္ၾကားခ်က္အရ သူရဲ႕ ေငြေၾကးနဲ႔ ဘ႑ာေရး ထိပ္တန္းအႀကံေပးအဖြဲ႔က ကေလးေတြ ဘယ္အသက္အရြယ္မွာ ေငြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာာက္ သိထားသင္႔တယ္၊ ဘယ္အရြယ္မွာ ေငြကို ဘယ္လို စသံုးသင္႔တယ္ ဆိုတာကို ၁၈ လၾကာ သုေတသန လုပ္ခဲ႔ၾကပါတယ္။
အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ႔ ေငြေၾကာင္႔ မေကာင္းတဲ႔ အက်င္႔စရိုက္ဆိုးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ငယ္စဥ္ကတည္းက တားျမစ္ဖို႔၊ ကမၻာ႔ေငြေၾကးႏွႈန္းေတြနဲ႔ လည္ပတ္ပံုကို တစ္ဦးခ်င္း သိရွိေစဖို႔၊ ေန႔စဥ္ သြားတိုက္ရသလိုမ်ဳိး ေန႔စဥ္ ေငြစုေဆာင္းတတ္ေအာင္ ကေလးေတြကို သင္ၾကားေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ စီးပြားေရး နာလည္ထဖို႔နဲ႔ ဗုန္းေပါလေအာ သံုးတတ္တဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အက်င္႔ကို ေဖ်ာက္ဖို႔ သမၼတက ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ ကေလးမ်ား ေငြေၾကး နားလည္ေရး သုေတသနလုပ္ငန္းအဖြဲ႔မွာ သမၼတရဲ႕ စီးပြားေရး အႀကံေပးအဖြဲ႔ ဥကၠဌ Alan Krueger နဲ႔ အမ်ဳိးသားစီးပြားေရး ေကာင္စီ ဒါရိုက္တာ Gene Sperling တို႔ ဦးေဆာင္ ပါ၀င္ပါတယ္။ ၁၈ လတာ သုေတသနရလဒ္ကို အတည္ျပဳၿပီးရင္ အိမ္ျဖဴေတာ္က ေက်ာင္းေတြ၊ ပညာေရးသမားေတြကို တင္ျပေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
သုေတသနရလဒ္ အခ်ဳိ႕ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အသက္ ၃ ႏွစ္ မွ ၅ ႏွစ္
အဲဒီအရြယ္မွာ ကေလးဟာ ေငြနဲ႔ ပစၥည္းကို ၀ယ္လို႔ရတယ္ဆိုတာ နားလည္သင္႔ပါတယ္။ ေငြကို အလုပ္လုပ္ၿပီး ရွာႏိုင္ေၾကာင္း သိသင္႔ပါတယ္။ လိုခ်င္တာကို (want) မ၀ယ္ယူနိုင္ခင္ ေစာင္႔ဆိုင္းတတ္တဲ႔ အေလ႔အက်င္႔ သင္ေပးရပါမယ္။ ဆိုလိုတာက လိုအပ္တာ (need) နဲ႔ လိုခ်င္တာ (want) ကို အဲဒီအရြယ္ကတည္းက ခြဲခြဲျခား နားလည္ေအာင္ လုပ္ေပးထားသင္႔တယ္။ မေတာ္ေလာဘမျဖစ္ေအာင္၊ မျဖဳန္းတီးေအာင္ သိေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
အသက္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္
အဲဒီအသက္အရြယ္မွာ ကေလးဟာ ေငြ ဘယ္လို သံုးရမလဲ (ဘယ္လို ေရြးခ်ယ္ ၀ယ္ယူရမလဲ) ဆိုတာ နားလည္သင္႔ပါတယ္။ ေစ်း၀ယ္ထြက္ပံုကိုလည္း သင္ျပသင္႔တယ္၊ ဒါေပမဲ႔ အြန္လိုင္းကေန ၀ယ္ယူႏိုင္တဲ႔ အင္ေဖာ္ေမးရွင္းေတြ မ်ားျပားျခင္း၊ ေၾကာ္ျငာေတြမ်ားျပားျခင္းက ကေလးကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေငြကို ဘဏ္အေကာင္႔ဖြင္႔ၿပီး သိမ္းထားႏိုင္တယ္၊ အတိုးရႏိုင္တယ္ဆိုတာလည္း သိေစအပ္ပါတယ္။
အသက္ ၁၁ ႏွစ္မွ ၁၃ ႏွစ္
ကေလးဟာ ရတဲ႔ေငြရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏွႈန္းကို စုေဆာင္းသင္႔တယ္ဆိုတာ နားလည္သင္႔ပါတယ္။ အြန္လိုင္းကေန ခရက္ဒစ္ကဒ္ သံုးျခင္းဟာ ကိုယ္႔ရဲ႕ password အခိုးခံရၿပီး၊ အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိထားသင္႔ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက စုေဆာင္းျခင္းဟာ ေရရွည္ ပိုမိုစုေဆာင္းႏိုင္မွႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ခရက္ဒစ္ကဒ္ ဆုိတာ အေၾကြး၀ယ္ယူႏိုင္တဲ႔ ကဒ္ျဖစ္တာမို႔၊ လစဥ္ ေငြမျဖည့္ႏိုင္တာထက္ ပိုသံုးေနရင္ အေၾကြးေတြ အမ်ားႀကီး တိုးပြားလာႏိုင္ပါတယ္ဆိုတာ သိထားဖို႔ လိုပါတယ္။
အသက္ ၁၄ ႏွစ္မွ ၁၈ ႏွစ္
ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအတြက္ ေကာလိပ္စရိတ္က အရမ္းေစ်းႀကီးတယ္ဆိုတာ နားလည္ထားရမယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ေက်ာင္းကို သတိထား ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ကိုယ္႔ ေမွ်ာ္လင္႔ထားတဲ႔ အလုပ္အကိုင္အတြက္ အက်ဳိးျဖစ္မယ္႔ ေက်ာင္းစရိတ္ေခ်းငွားမွႈကို
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ႏွင္႔ အထက္
အရြယ္ေရာက္သူတိုင္းဟာ လစဥ္ ၀င္ေငြရၿပီဆိုတာနဲ႔ ခရက္ဒစ္ကဒ္ ကိုသာ သံုးသင္႔ပါတယ္။ ေငြစကၠဴကို ကိုင္မေနသင္႔ေတာ႔ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ အသက္အာမခံလုပ္မထားရင္ ေနာက္ေက်ာမေအးလို႔ ဘယ္ေတာ႔မွ စိတ္ခ်မ္းသာမည္ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္႔ရဲ႕ အပိုေငြကို ဘယ္မွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမလဲဆိုတာ စဥ္းစားသင္႔ပါတယ္။
အထက္ပါ အခ်က္ေတြက လူတစ္ဦးခ်င္းအတြက္ ေငြေၾကးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေျခခံက်တဲ႔ အခ်က္ေတြ ျဖစ္သလို၊ ကိုယ္ပိုင္ ဘတ္ဂ်က္ထိန္းသိမ္းမွႈမွာလည္
၀င္႔ထန္း
Source: NY Times
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
သမၼတအိုဘားမားရဲ႕ ညြန္ၾကားခ်က္အရ သူရဲ႕ ေငြေၾကးနဲ႔ ဘ႑ာေရး ထိပ္တန္းအႀကံေပးအဖြဲ႔က ကေလးေတြ ဘယ္အသက္အရြယ္မွာ ေငြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာာက္ သိထားသင္႔တယ္၊ ဘယ္အရြယ္မွာ ေငြကို ဘယ္လို စသံုးသင္႔တယ္ ဆိုတာကို ၁၈ လၾကာ သုေတသန လုပ္ခဲ႔ၾကပါတယ္။
အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ႔ ေငြေၾကာင္႔ မေကာင္းတဲ႔ အက်င္႔စရိုက္ဆိုးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ငယ္စဥ္ကတည္းက တားျမစ္ဖို႔၊ ကမၻာ႔ေငြေၾကးႏွႈန္းေတြနဲ႔ လည္ပတ္ပံုကို တစ္ဦးခ်င္း သိရွိေစဖို႔၊ ေန႔စဥ္ သြားတိုက္ရသလိုမ်ဳိး ေန႔စဥ္ ေငြစုေဆာင္းတတ္ေအာင္ ကေလးေတြကို သင္ၾကားေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ စီးပြားေရး နာလည္ထဖို႔နဲ႔ ဗုန္းေပါလေအာ သံုးတတ္တဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အက်င္႔ကို ေဖ်ာက္ဖို႔ သမၼတက ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ ကေလးမ်ား ေငြေၾကး နားလည္ေရး သုေတသနလုပ္ငန္းအဖြဲ႔မွာ သမၼတရဲ႕ စီးပြားေရး အႀကံေပးအဖြဲ႔ ဥကၠဌ Alan Krueger နဲ႔ အမ်ဳိးသားစီးပြားေရး ေကာင္စီ ဒါရိုက္တာ Gene Sperling တို႔ ဦးေဆာင္ ပါ၀င္ပါတယ္။ ၁၈ လတာ သုေတသနရလဒ္ကို အတည္ျပဳၿပီးရင္ အိမ္ျဖဴေတာ္က ေက်ာင္းေတြ၊ ပညာေရးသမားေတြကို တင္ျပေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
သုေတသနရလဒ္ အခ်ဳိ႕ကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အသက္ ၃ ႏွစ္ မွ ၅ ႏွစ္
အဲဒီအရြယ္မွာ ကေလးဟာ ေငြနဲ႔ ပစၥည္းကို ၀ယ္လို႔ရတယ္ဆိုတာ နားလည္သင္႔ပါတယ္။ ေငြကို အလုပ္လုပ္ၿပီး ရွာႏိုင္ေၾကာင္း သိသင္႔ပါတယ္။ လိုခ်င္တာကို (want) မ၀ယ္ယူနိုင္ခင္ ေစာင္႔ဆိုင္းတတ္တဲ႔ အေလ႔အက်င္႔ သင္ေပးရပါမယ္။ ဆိုလိုတာက လိုအပ္တာ (need) နဲ႔ လိုခ်င္တာ (want) ကို အဲဒီအရြယ္ကတည္းက ခြဲခြဲျခား နားလည္ေအာင္ လုပ္ေပးထားသင္႔တယ္။ မေတာ္ေလာဘမျဖစ္ေအာင္၊ မျဖဳန္းတီးေအာင္ သိေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
အသက္ ၆ ႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္
အဲဒီအသက္အရြယ္မွာ ကေလးဟာ ေငြ ဘယ္လို သံုးရမလဲ (ဘယ္လို ေရြးခ်ယ္ ၀ယ္ယူရမလဲ) ဆိုတာ နားလည္သင္႔ပါတယ္။ ေစ်း၀ယ္ထြက္ပံုကိုလည္း သင္ျပသင္႔တယ္၊ ဒါေပမဲ႔ အြန္လိုင္းကေန ၀ယ္ယူႏိုင္တဲ႔ အင္ေဖာ္ေမးရွင္းေတြ မ်ားျပားျခင္း၊ ေၾကာ္ျငာေတြမ်ားျပားျခင္းက ကေလးကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေငြကို ဘဏ္အေကာင္႔ဖြင္႔ၿပီး သိမ္းထားႏိုင္တယ္၊ အတိုးရႏိုင္တယ္ဆိုတာလည္း သိေစအပ္ပါတယ္။
အသက္ ၁၁ ႏွစ္မွ ၁၃ ႏွစ္
ကေလးဟာ ရတဲ႔ေငြရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏွႈန္းကို စုေဆာင္းသင္႔တယ္ဆိုတာ နားလည္သင္႔ပါတယ္။ အြန္လိုင္းကေန ခရက္ဒစ္ကဒ္ သံုးျခင္းဟာ ကိုယ္႔ရဲ႕ password အခိုးခံရၿပီး၊ အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိထားသင္႔ပါတယ္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက စုေဆာင္းျခင္းဟာ ေရရွည္ ပိုမိုစုေဆာင္းႏိုင္မွႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ခရက္ဒစ္ကဒ္ ဆုိတာ အေၾကြး၀ယ္ယူႏိုင္တဲ႔ ကဒ္ျဖစ္တာမို႔၊ လစဥ္ ေငြမျဖည့္ႏိုင္တာထက္ ပိုသံုးေနရင္ အေၾကြးေတြ အမ်ားႀကီး တိုးပြားလာႏိုင္ပါတယ္ဆိုတာ သိထားဖို႔ လိုပါတယ္။
အသက္ ၁၄ ႏွစ္မွ ၁၈ ႏွစ္
ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအတြက္ ေကာလိပ္စရိတ္က အရမ္းေစ်းႀကီးတယ္ဆိုတာ နားလည္ထားရမယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ေက်ာင္းကို သတိထား ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ကိုယ္႔ ေမွ်ာ္လင္႔ထားတဲ႔ အလုပ္အကိုင္အတြက္ အက်ဳိးျဖစ္မယ္႔ ေက်ာင္းစရိတ္ေခ်းငွားမွႈကို
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ႏွင္႔ အထက္
အရြယ္ေရာက္သူတိုင္းဟာ လစဥ္ ၀င္ေငြရၿပီဆိုတာနဲ႔ ခရက္ဒစ္ကဒ္ ကိုသာ သံုးသင္႔ပါတယ္။ ေငြစကၠဴကို ကိုင္မေနသင္႔ေတာ႔ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ အသက္အာမခံလုပ္မထားရင္ ေနာက္ေက်ာမေအးလို႔ ဘယ္ေတာ႔မွ စိတ္ခ်မ္းသာမည္ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္႔ရဲ႕ အပိုေငြကို ဘယ္မွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမလဲဆိုတာ စဥ္းစားသင္႔ပါတယ္။
အထက္ပါ အခ်က္ေတြက လူတစ္ဦးခ်င္းအတြက္ ေငြေၾကးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေျခခံက်တဲ႔ အခ်က္ေတြ ျဖစ္သလို၊ ကိုယ္ပိုင္ ဘတ္ဂ်က္ထိန္းသိမ္းမွႈမွာလည္
၀င္႔ထန္း
Source: NY Times
No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။