Mosquito control ျခင္ႏွိမ္နင္းေရး

 Dr. Tint Swe added 5 new photos.

Mosquito control ျခင္ႏွိမ္နင္းေရး
ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ ဖတ္ရပါတယ္။ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းေဆးျပား၊ ေရသန္႔တခြက္ႏွင့္ ဗူးခြံအလြတ္တလံုးကို ျပင္ဆင္ထားပါ။ ေရသန္႔ကိုဗူးခြံထဲသို႔ သြန္ထည့္လိုက္ၿပီး ဗီတာမင္ဘီဝမ္းေဆးျပာကို ေရႏွင့္ ၁:၁ဝဝ တနည္းအားျဖင့္ ၅ဝ ml ရွိေသာ ေရထဲကို ဗီတာမင္ဘီဝမ္း ၅ ျပားထည့္၍ အကုန္လံုးေပ်ာ္ဝင္သြားေအာင္လူပ္ခါေပးလွ်င္ရပါျပီ။ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းရွိ အနံ႔သည္ ျခင္ေတြမႏွစ္သက္ေသာေၾကာင့္ ျခင္လာမကပ္ေတာ့ဘဲ အႏၱရာယ္လည္းကင္းေဝးေစပါတယ္။ ေဆးရည္သည္ အနည္းဆံုး ၇ နာရီေလာက္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္သည္တဲ့။ ေဆးသိပၸံနည္းက်တာေတြဆက္ဖတ္ပါ။

ဒီစာကိုတင္ေတာ့ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းကို စမ္းၾကသူေတြကေန တခ်ိဳ႕ကအဆင္ေျပတယ္၊ တခ်ိဳ႕ကမရဘူးလို႔ ျပန္ေျပာၾကပါတယ္။ Vitamin B1 (Thiamin) ဗီတာမင္ဘီဝမ္းကို ျခင္ေဆးအျဖစ္သံုးၾကတာၾကာျပီ။ အနံ႔ကေနျခင္ေတြကို မလာေစတာျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုကဘယ္လိုဆိုတာ သိပၸံနည္းနဲ႔သက္ေသမျပႏိုင္ပါ။
ျခင္ေတြဟာ သူတို႔ၾကိဳက္တဲ့အနံ႔ဆိုရင္ ဂိုက္ ၅ဝ ေလာက္ေန အနံ႔ရႏိုင္ၾကတယ္။ ျခင္ထီးေတြက ေသြးစုပ္ဘို႔ စိတ္မဝင္စားပါ။ ျခင္မေတြကေတာ့ ေသြးဆာတယ္။ လူေတြကိုယ္ေပၚကအေရျပားမွာ ဗက္တီးရီးယားေပါင္း ၁ ထရီလီယန္ ရွိေနတယ္။ သူတို႔ကေန အန႔ံျဖစ္ေစတယ္။ လူတေယာက္နဲ႔တေယာက္မွာ ၁ဝ% ေလာက္သာရွိတာတူၾကတယ္။ ၉ဝ% က မတူတဲ့ပိုးေတြရွိေနၾကတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ကိုယ္နံ႔မတူၾကပါ။ တခ်ိဳ႕ကိုျခင္သိပ္အကိုက္ခံရျပီး တခ်ိဳ႕က ျခင္ျပီးသလိုေနတယ္။
ျခင္ေတြကိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ဓါတုျဒပ္ေပါင္း ၂၇၇ ရွိတယ္။ lactic acid, ammonia, carboxylic acid နဲ႔ octenol ေတြ ပါတယ္။ အဲတာေတြမ်ားေလးေလ ျခင္ၾကိဳက္ေလ။ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကေန ျခင္ေတြကိုဆြဲေခၚတယ္။ အရင္က ျခင္ေတြဟာ ေခြ်းကိုသေဘာက်တယ္ထင္ခဲ့တာ အျပည့္အစံုမမွန္ပါ။ ျခင္ေတြက အပူနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈကို သေဘာက်တယ္။ ေႏြရာသီ အျပင္မွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ ျခင္အကိုက္ခံရတတ္တယ္။ ျခင္ေတြက ေခြ်းအဟာင္းကို ပိုၾကိဳက္ၾကတယ္။ ေခြ်းသန္႔သန္႔မွာ အနံ႔မရွိပါ။ ဗက္တီးရီးယားနဲ႔ေပါင္းစပ္မွ အနံ႔ျဖစ္လာတယ္။ ၁၉၉၉ သုေတသနတခုအရ ငွက္ဖ်ားျခင္ဟာ ၁-၂ ရက္ကထြက္ထားတဲ့ေခြ်းကို သေဘာက်ႏွစ္သက္ၾကတယ္။ ၁-၂ ရက္အတြင္းမွာ ေခြ်းကို ဗက္တီးရီးယားေတြေရာလို႔ အက္စစ္ကေန အယ္လ္ကာလီေျပာင္းလာတယ္။ အမိုးနီးယား ထြက္လာမယ္။ ျခင္ေတြ ၾကိဳက္လာေစတယ္။ ငွက္ဖ်ားျခင္းက ေျခေထာက္ပိုင္းကအနံ႔ကိုၾကိဳက္တယ္။ အနံ႔ဆိုးတဲ့ ေျခအိတ္ေတြမွာ နားေနတတ္တယ္။
လူ႔ကိုယ္ကေနထြက္တဲ့ 1-methylpiperzine ျဒပ္ေပါင္းကေန ျခင္ေတြရဲ႕ အနံ႔ခံႏိုင္စြမ္းကို တားဆီးႏိုင္တယ္။ အဲတာပါတဲ့ Insect sprays ျခင္ျဖန္းေဆးသံုးရတယ္။ ၾကာၾကာမခံပဲ အေငြ႔ပ်ံတယ္။ DEET (N,N-diethyl-meta-toluamide) 100% အထိျပင္းတာကိုလည္းေရာင္းတယ္။ သတိၾကီးၾကီးထားသံုးရမယ္။ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြအေရျပားက စုပ္ယူလို႔ အာရံုေၾကာနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးရေစႏိုင္တယ္။ မွတ္ဉာဏ္နည္းတာ၊ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ၾကြက္သားနဲ႔ အဆစ္နာတာ၊ ဦးေႏွာက္ ဆဲလ္ေတြအလုပ္ေႏွးေစတာ၊ လက္တုန္တာ၊ တက္တာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အကိုက္ခံရတဲ့ အေရျပား ေနမထိသလို ခံစားရတာ၊ အလာဂ်ီရတာ၊ အသက္ရွဴခက္တာ၊ နာတာ၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ေသြးဖိအားက်တာ၊ မ်က္ရည္က်တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
Permethrin ဓါတ္ပါတဲ့ျခင္ေဆးကိုလည္း သတိထားရမယ္။ သူကလည္း အာရံုေၾကာကိုမေကာင္းျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာမျဖစ္ဘူးလည္း မေျပာႏိုင္ပါ။ ပ်ားေကာင္ေတြနဲ႔ ေၾကာင္ေတြကိုလည္း အဆိပ္သင့္ေစႏိုင္ေသးတယ္။
Pyrethroids ဓါတ္ကေန ကေလးေတြမွာ အမူအယာေျပာင္းတာမ်ိဳးကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
ျခင္ေပါက္ပြါးရာကိုရွင္းလင္းေရးမွာ ျခင္အမ်ားစုက ေရေသမွာမ်ိဳးပြါးၾကတယ္။ အဲလိုေရေတြမထားရ၊ ရွင္းလင္းရမယ္။ Open water marsh management (OWMM) နည္းနဲ႔ Rotational impoundment management (RIM) နည္းေတြ ရွိတယ္။
ဇီဝထိန္းခ်ဳပ္မႈမွာ ျခင္ကိုႏိုင္တဲ့ ပါရာဆိုက္၊ ပိုးမႊားနဲ႔ ျခင္းစားတဲ့အေကာင္ေတြ သံုးရတယ္။ Gambusia affinis ျခင္စားငါး၊ cyprinids (carps and minnows) နဲ႔ killifish ငါးေတြေမြးရတယ္။ Tilapia တီလားပီယားငါးလည္း mosquito larvae ျခင္ေလာက္လန္းကိုစားတယ္။ ဒါေပမယ့္ tilapia တီလားပီယားငါးနဲ႔ mosquitofish ငါးေတြ အမ်ားအျပား ေမြးျပန္ရင္ ေဂဟစနစ္ကိုထိခိုက္ေစတယ္။ ျခင္ဟာလည္း တျခားသက္ရွိေတြလိုေရာဂါရလို႔ ျခင္ကိုေရာဂါရေစတဲ့ ပိုးမႊားေတြနဲ႔လည္း ႏွိမ္နင္းတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဗက္တီးရီးယား၊ ပရိုတိုဇိုးဝါး စတဲ့အေကာင္ေတြကို သံုးႏိုင္တယ္။ Bacillus thuringiensis ဗက္တီးရီးယား၊ Metarhizium anisopliae နဲ႔ Beauveria bassiana အေကာင္ေတြကိုလည္းသံုးတယ္။ သဘာဝဝန္းက်င္ကိုမထိခိုက္ေစတဲ့ Integrated pest management (IPM) နည္းနာကိုသံုးႏိုင္တယ္။
စမ္းသပ္ေနတဲ့နည္းေတြလည္းရွိတယ္။ မ်ိဳးမပြါးႏိုင္တဲ့ျခင္အထီးေတြ မ်ားမ်ားလုပ္ေပးနည္းလည္းပါတယ္။ ေအးဒီးစ္ အီဂ်စ္ပတိုင္းျခင္ကိုႏွိမ္ဘို႔ တက္ထြာဆိုက္ကလင္းကို မ်ိဳးပြါးျခင္းအဆင့္တခုမွာ သံုးနည္း။ တျခားနည္းေတြကိုလည္း စမ္းသပ္ေနပါတယ္။ ျခင္ေလာက္လန္းကို ေထာင္ေျခာက္ဆင္နည္း။ ျခင္ေလာက္လန္းကိုစားတဲ့ Gambussia Affinis, Ebites Reticulatus, Jewel-fish စတဲ့ငါးေတြေမြးနည္း။ ေရျပင္ေပၚမွာ ပလပ္စတစ္လႊာဖံုးေပးနည္းလည္း ပါတယ္။ ေရမ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ေရနံဆီ၊ ေထာင္ေျခာက္ဆင္နည္းမွာ BG-Sentinel traps ေခၚတာ သံုးတယ္။ Larviciding ေလာက္လန္းသတ္ေဆး Methoprene ေဆးသံုးတယ္။
DDT ကို ၁၉၅၈ ကတည္းက သံုးခဲ့ၾကတယ္။ ခုထိလည္း ၁၄ ႏိုင္ငံမွာ သံုးေနတံုးပဲ။ သဘာဝဝန္းက်င္ ထိခိုက္ေစတယ္။ တခ်ိဳ႕ျခင္ေတြက ေဆးယဥ္ၾကျပီ။ Lethal ovitraps ေထာင္ေျခာက္သံုးတယ္။ Aedes mosquito ျခင္အေရအတြက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။ တျခားနည္းေတြလည္းစမ္းေနတယ္။
ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ရိုးရွင္းတဲ့နည္းကေတာ့ ျခင္မရွိရာမွာသာေနထိုင္ပါ။ ေန႔ခင္းမွာသက္သာတယ္။ ေရေသရွိရာမွာသာ ျခင္ေပါတယ္။ ျခင္ကေရရွိမွသာ အသက္ရွင္တယ္။ မ်ိဳးပြါးႏိုင္တယ္။ ေရက်န္ေနႏိုင္တဲ့ ပန္းအိုး၊ တယာေဟာင္း၊ အိုးခြက္၊ ေရေျမာင္း၊ ေရတံေလွ်ာက္၊ ေရေလွာင္ကန္၊ အမိႈက္ပံု၊ ငွက္သိုက္ စတာေတြမွာ ေရက်န္မေနေစေအာင္ ရွင္းလင္းပါ။ အေရာင္ေဖ်ာ့တဲ့အဝတ္ဝတ္ပါ။ ေျခလက္ရွည္ဝတ္ပါ။ ဦးထုပ္၊ ေျခအိတ္ဝတ္ပါ။ ပန္ကာဖြင့္ထားပါ။
လင္းႏို႔ရွိရင္ ျခင္မေနႏိုင္ပါ။ ထပ္တရာပန္းပင္စိုက္ထားပါ။ အဲဒီပန္းနံ႔ကို ျခင္မၾကိဳက္ပါ။ ပုစဥ္းေကာင္၊ သစ္ၾကံပိုးရြက္ဆီ၊ ဗနီဂါအၾကည္ဆီနဲ႔ သံလြင္ဆီေရာထားတာကလည္း ျခင္ကိုႏိုင္တယ္။ Catnip oil ဆီ (ျမန္မာလို မသိ) ကလည္း DEET ထက္ ၁ဝ ဆသာတယ္။ လိမ္ေမာ္ယူကလစ္ကလည္း ႏိုင္တယ္။ 40% DEET ျခင္လိမ္းေဆးလိမ္းတာက ၇ နာရီၾကာ ၁ဝဝ% ေပးတယ္။ Lemon eucalyptus ၃၂% ဟာ ၃ နာရီၾကာ ၉၅% မက အကာကြယ္ေပးတယ္။
ျခင္ကိုက္ခံရရင္ ဘာလုပ္မလည္း။ နည္းေတြအမ်ားၾကီးရွိတယ္။ Aloe Vera ရွားေစာင္းလက္ပတ္ထဲမွာ ျဒပ္ေပါင္း ၁၃ဝ ပါတယ္။ အမိုင္ႏို္အက္စစ္ ၃၄ မ်ိဳးပါတယ္။ သစ္ၾကံပိုးကိုလည္းသံုးႏိုင္တယ္။ သခြါးသီးကိုလည္း သံုးႏိုင္တယ္။ Lavender လီဗင္ဒါအေမႊးအနံ႔ကိုလည္းသံုးႏိုင္တယ္။ တမာဆီ၊ လက္ဖက္ဆီ၊ ပင္စိမ္း၊ Calendula (ျမန္မာလို မသိ)၊ Chamomile (ျမန္မာလို မသိ)၊ Jewelweed (ျမန္မာလို မသိ)၊ မုန္႔ဖုတ္ေဆာ္ဒါေတြကိုလည္းသံုးႏိုင္တယ္။
Mosquito repellent for babies ကေလးငယ္ေလးေတြအတြက္ျခင္ေဆး
- Johnson's Johnson Baby Clear Lotion Anti Mosquito Repellent
- Mosquitno 5-Pack Natural Mosquito Repellent Wristbands, Kid, Red/Orange/Green/Navy/Yellow
- Babyganics Natural Deet-Free Insect Repellent, 2 Oz
- Honest Co Bug Spray - 4 fl oz
- California Baby Bug Repellent Spray - 6.5 fl oz bottle
- Lafes Baby Insect Repellent - 4 oz
- Acure Organics, Baby Bug, .5 oz (14 g)
- California Baby Summer Lotion, Citronella - 6.5 fl oz
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၂-၂ဝ၁၆
၁ဝ-၂-၂ဝ၁၆