ပဋိပကၡလြန္ကာလ ရ ခိုင္ျပည္နယ္ေရးရာကိုလွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္ျခင္း (၁+၂)

By Yangon Press International on Sunday, January 13, 2013 at 1:47pm ·

ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၃)တြင္ ပါရွိေသာ မ်က္ႏွာဖံုးေဆာင္းပါးကိုျပန္လည္ေဖာ္
ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဉာဏ္လင္း၊ ေက်ာ္ေဇယ်ာထြန္းႏွင့္ ေဇယ်ာလိႈင္ေရးသည္

ရန္ကုန္၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၂

ပဋိပကၡလြန္ကာလ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အစိုးရအေခၚ ဘဂၤါလီ၊ ႏိုင္ငံတကာအေခၚ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအား ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးကိစၥမွာ ဦးသိန္းစိန္ေခါင္းေဆာင္ေသာ အရပ္သားအစိုးရအတြက္ ေခါင္းခဲစရာကိစၥႀကီးတစ္ခုျဖစ္လာသလို အစိုးရသစ္၏ အရည္အခ်င္းကို စိန္ေခၚစမ္းသပ္မည့္ စာေမးပြဲႀကီးတစ္ခုလည္း ျဖစ္လာလိမ့္မည္။

ဇြန္လ ၈ ရက္မွ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လူအုပ္စုႏွစ္ခုၾကားက ေသြးေျမက်ပဋိပကၡမွာ ယခုအခ်ိန္ထိ ေျပ လည္မည့္ အေျခအေနမရွိေသးသလို မည္မွ်အထိၾကာရွည္ႏုိင္ဦးမည္ကိုလည္း မသိရွိႏိုင္သည့္အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနသည္။ အစိုးရထုတ္ျပန္ေသာကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ ေလာေလာဆယ္အထိ ေသဆံုးသူဦးေရမွာ ၁၆၇ ဦးရွိၿပီး အိုးအိမ္မဲ့အေရအတြက္မွာ တစ္သိန္းေက်ာ္ရွိေနသည္ဟုဆိုပါသည္။

လတ္တေလာကာလတြင္ ပဋိပကၡေနာက္ကြယ္မွ အေၾကာင္းတရားမ်ားအား ေဖာ္ထုတ္ေနေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ဆီမွ မည္သည့္ရလဒ္မ်ိဳး ထြက္ေပၚလာမည္ကို မသိရွိရေသးသလုိ အစိုးရအေနႏွင့္ ဤကိစၥကိုမည္သို႔ ကိုင္တြယ္မည္ဆုိသည္ကိုလည္း သဲသဲကြဲကြဲ မသိရွိရ ေသးေပ။



ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္ေရးပါတီ (Rakhine Nationalities Development Party -RNDP) ဥကၠဌေဒါက္တာေအးေမာင္က “အစုိးရအဖြဲ႕ ေရွ႕ဆက္ဘာလုပ္မယ္ဆုိတာမသိရဘူး။ ပြင့္လင္း ျမင္သာမူမရွိဘူး”ဟု ေ၀ဖန္ေျပာဆို သည္။

“သူတို႔ (အစိုးရ) အစီအစဥ္ကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ဘာမွကုိပြင့္ပြင့္လင္းလင္းမသိရဘူး။ ဘာမွမေျပာဘူး။ အစီအစဥ္ကုိ ျပည္သူကုိ ခ်ျပတာလည္းမရွိဘူး။ သူတုိ႕ဘာေတြလုပ္ေနတယ္၊ ဘယ္လုိ ေျဖရွင္းေနတယ္ ဆုိတာကုိလည္း ထုတ္ျပန္တာမရွိဘူး”

ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရက မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္ကို ျပည္သူမ်ားထံ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း မေျပာ ေသးေသာ္လည္း ေဒသခံရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကေတာ့ ၎တို႔ အေနႏွင့္ ယခင္ကကဲ့သုိ႔ အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္သြားေရးမွာ မျဖစ္ ႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း ၎တို႔၏ သေဘာဆႏၵမ်ားကို က်ယ္ေလာင္ စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလာေနၾကပါသည္။

ျမန္မာျပည္အေနာက္ဘက္ျခမ္းရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္လူအုပ္စုႏွင့္ ဘဂၤါလီတို႔အၾကား ေသြးေျမက် တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ယခင္ကလည္း ျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးပါသည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ျပည္နယ္လံုး အေနအထားႏွင့္ ေသြးေျမက်ရသည့္ ယခုကဲ့သို႔ေသာပဋိပကၡမ်ိဳးကို ယခင္က လံုး၀ႀကံဳခဲ့ဖူးျခင္းမရွိဟု ဆိုၾကသည္။

အမ်ိဳးမတူ၊ ဘာသာကြဲေသာ ဤလူအုပ္စုႏွစ္ခုသည္ ယခင္က တစ္ရပ္ကြပ္တည္း၊ တစ္ရြာတည္း အတူေနၾကသည္မ်ားလည္းရွိသလို စီးပြားေရးအရ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ ကူးလူးဆက္ဆံခဲ့ ၾကျခင္းမ်ားလည္းရွိခဲ့ၾကပါသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုအႀကိမ္ေသြးေျမက် ပဋိပကၡျဖစ္ပြားအၿပီးမွာေတာ့ စီးပြားေရးအရ ဆက္ဆံၾကဖို႔ကိုပင္ ႏွစ္ဖက္အၾကားမွာ တြန္႔ဆုတ္ေနၾကသည့္သေဘာကိုေတြ႕ရသည္။

စစ္ေတြႏွင့္ အနီးတစ္၀ိုက္တြင္ ေမာ္ကြန္းက သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းၾကည့္ခဲ့ၿပီး သိရသေလာက္မွာ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွ အဓိကစိုးရိမ္ၾကသည္က ေနာက္တစ္ႀကိမ္ အလားတူေသြးေျမက်ျဖစ္ရပ္မ်ဳိးႏွင့္ ထပ္မံႀကံဳေတြ႕ရမည့္ ကိစၥပင္ျဖစ္သည္။

စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ထဲတြင္ပါ၀င္ၿပီး အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအင္အားစု (National Democratic Force - NDF) ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးလည္းျဖစ္သည့္ ဦးခင္ေမာင္ေဆြကေတာ့ အေျခအေနမ်ား ယခင္အတိုင္း ျပန္လည္ျဖစ္တည္လာဖို႔ ဟူသည္မွာ ခက္ခဲလိမ့္မည္ဟုဆိုသည္။

“ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ အက်ိတ္အခဲေတြ ရွိေနတဲ့ဟာေတြ၊ သံသယေတြေပါ့။ အဲဒီသံသယေတြေျပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ ေခ်ရွိ၊ မရွိ ဆုိတာကိုပဲ စဥ္းစားရမွာပဲ” ဟု ၎က ဆိုသည္။

“ေနာက္ဆံုးတစ္ေန႔မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူယွဥ္တြဲ ေန ထိုင္ေရးဆုိတာကိုေတာ့ ေရာက္ေအာင္သြားရမွာေပါ့ဗ်ာ ...”

ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရး

ႏွစ္ဖက္အုပ္စု ယခင္ကလို ျပန္လည္ေနထုိင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရမည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားကဆိုသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေလာေလာဆယ္ တြင္ ႏွစ္ဖက္လူအုပ္စုၾကား ယံုၾကည္မႈျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးမွာ ျဖစ္ႏုိင္ဦးမည္ မဟုတ္ေသးေၾကာင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕တြင္ပါ၀င္သူမ်ားက ဆိုပါသည္။

ဗဟုဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕မွ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ေထာက္ျပသည္က ေသြးထြက္သံယုိ ျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ႏွစ္ဖက္ၾကား၌ ယံု ၾကည္မႈမ်ား ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီး သံသယေတြလည္း ႀကီးထြား လာၾကသည္ဟု ဆိုသည္။

“ေကာလာဟလေတြကို ယံုၾကည္လာၾကတယ္။ ႏွစ္ဖက္ ၾကားမွာ ခ်က္ခ်င္း ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေပးဖို႔က မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ေတာ့ လုပ္ယူရမယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။

ေလ့လာသူအခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ကာလတြင္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဟူေသာ အခ်က္ကို စဥ္းစားေဆြးေႏြး ရန္မွာ ေစာေနေသးသည္ဟုဆိုၾကသည္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ေသြးေျမက် ပဋိပကၡမွာ လြယ္လြယ္ႏွင့္ အဆံုးသတ္သြားဖြယ္ မရွိေသးေသာေၾကာင့္ ဟုဆုိပါသည္။

ေလာေလာဆယ္လက္ရွိအေနအထားတြင္ ပဋိပကၡ ေျပလည္သြားေရးမွာ နံပါတ္တစ္အေရးႀကီးဆံုးျဖစ္ၿပီး မေျပလည္ႏိုင္ပါက ေနာက္ေနာင္တြင္လည္း အလားတူပဋိပကၡမ်ိဳး ျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္ရေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားကေထာက္ျပၾကသည္။

လက္ရွိအေျခအေနထိေတာ့ ႏွစ္ဖက္ၾကားတင္းမာမႈမွာ ျမင့္တက္ေနဆဲ အေျခအေနတြင္ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္မေရြး တစ္ခုခု ထျဖစ္သြားႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အေျခအေနက အကဲ ဆတ္ေနသည့္ အေနအထားမ်ဳိးျဖစ္ေနသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းျဖစ္ရပ္မ်ားကို ေလ့လာဆန္းစစ္ေန သည့္ ပညာရွင္မ်ား သံုးသပ္သည္က ႏုငယ္ေသးေသာ အရပ္ သားအစိုးရအတြက္ ဤျပႆနာမွာ အမွန္ပင္ ေျဖရွင္းရခက္ လိမ့္မည္ဟုဆိုၾကသည္။

ရခိုင္အေရးကၽြမ္းက်င္သူ ျပင္သစ္ပညာရွင္ ေဒါက္တာ ဂ်ာ့က္ပီလိုက္ဒါ (Jacques P. Leider) က ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ျဖစ္ ပြားေနသည့္ ပံုစံမွာဘယ္ေနရာႏွင့္မွ မတူဘဲ တစ္မူထူးျခားသည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္ဟုဆိုပါသည္။

“အစိုးရအတြက္က ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို ခက္ခဲတဲ့ အေျခ အေနတစ္ခုကို ေရာက္ေနတယ္။ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈရရွိဖို႔ဆို ရင္ အစကနဦးမွာ အုပ္စုႏွစ္ခုကို ခြဲထားလိုက္႐ံုမွတစ္ပါး အျခား ေရြးခ်ယ္စရာမရွိဘူး” ဟု မစၥတာလိုက္ဒါကဆိုသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ယခုကဲ့သို႔ လိုအပ္မႈအရ အုပ္စုႏွစ္ခုအား ခြဲထားမႈသည္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ အခိုက္အတန္႔သာ ျဖစ္ သင့္ၿပီး ၾကာရွည္ထားပါက ယင္းသို႔ခြဲထားသည့္အတြက္ အစိုးရ အေပၚ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈမ်ား ေပၚထြက္လာၾကဖြယ္ရာ ရွိေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေထာက္ျပပါသည္။

ဗဟုဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕မွ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕၀င္လည္းျဖစ္၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕၀င္လည္းျဖစ္သည့္ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦး ေျပာျပ သည္က သူသိရသေလာက္ အစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင္ႏွင့္မြတ္ ဆလင္မ်ားကိုခြဲထားဖို႔ အစီအစဥ္မရွိဟုဆိုသည္။

“ႏိုင္ငံတကာကလည္း (ခြဲထားမယ္ဆိုရင္) ေထာက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူး”

(PHOTO: Khine Thurein) စစ္ေတြၿမိဳ႕ျပင္ရွိ အေနာက္စံျပ႐ြာမွ မီးေလာင္ျပင္

အတူေနေရး၊ မေနေရး


အခ်ိဳ႕ကေတာ့ အတူျပန္ေနေရး၊ မေန ေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လူအုပ္စုႏွစ္ဖက္ စလံုး၏ သေဘာဆႏၵကိုလည္း နားေထာင္ေပးၾကဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကသည္။

ရခိုင္ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (Arakan League for Democracy - ALD) ရန္ကုန္တိုင္းဥကၠဌ ဦးလွျမင့္ ယံုၾကည္ထားသည္က “အနာဂတ္မွာအတူေနျခင္း၊ မေန ျခင္းက ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕ ဆႏၵနဲ႕ေျပာလုိ႕မရဘူး။ ျပည္သူရဲ႕ဆႏၵ၊ အတူေနၾကမယ့္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵနဲ႕ပဲ လုပ္လုိ႕ရမယ္”ဟုဆိုသည္။

“အဲဒါကုိ လက္လြတ္စပယ္ ေျပာလုိ႕မရသလုိ ေနပါ့မယ္ ဆုိၿပီးေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႕က ေျပာလုိ႕မရဘူး”

အမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးေရးတိုးတက္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (National Democratic Party for Development - NDPD) မွ ႏုိင္ငံေရးရာဌာနမွဴးႏွင့္ သုေတသနဌာနမွဴး ဦးသာေအး (ခ) အဘူတာေဟးကေတာ့ လူမ်ဳိးစုႏွစ္စုသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္လာေသာ လူမ်ဳိးစုမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ပဋိပကၡမ်ားေျပၿငိမ္းသြားသည့္ တစ္ေန႔တြင္ အတူယွဥ္ တြဲေနထိုင္ႏိုင္ၾကလိမ့္မည္ဟု ဆုိသည္။

“ႏွစ္ ရာ၊ ေထာင္ခ်ီၿပီး ေနခဲ့တဲ့သူေတြဟာ ခုမွမေနႏိုင္ဘူး ဆိုတာ အဓိပၸာယ္မရွိဘူး။ ကမၻာမွာလည္း မတူတဲ့လူေတြ၊ ဘာသာ ကြဲေတြ အတူတူ ေနေနၾကတာပဲ” ဟု ၎ကဆိုသည္။

ယေန႔ကမၻာတြင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံမွာမွ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးတည္း မေနၾကဟူသည့္ အခ်က္ကို လက္ခံေသာ္လည္း ဘဂၤါလီတို႔၏လုပ္ရပ္မွာ အိမ္ရွင္ကိုဧည့္သည္က အမနာပ ျပဳမူဆက္ဆံသည့္ အေနအထားမ်ဳိးျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ၎တို႔အေနႏွင့္ အတူမေနႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း အေရးဆိုေနရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရခိုင္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကဆိုသည္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေစာျမရာဇာလင္းယူဆသည္ကလည္း “ဧည့္သည္အျဖစ္နဲ႔ လာတဲ့သူက အိမ္ရွင္ကိုကန္ခ်တဲ့ အမူအက်င့္မရွိသင့္ဘူး” ဟုဆိုသည္။

“အိမ္တစ္ေဆာင္မွာ နားခိုတယ္ဆိုရင္ မူလရွိေနတဲ့ အိမ္ရွင္နဲ႔သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေအာင္ေနမွရမယ္။ ထိုအိမ္ရွင္ကို မႀကိဳက္ရင္ထြက္သြားၿပီး အျခားေနရာမွာေနဖို႔ ေအးေအးေဆးေဆး ႀကိဳးစားရမယ္။ အခုက ေနတာလည္း ၾကာလာၾကေတာ့ အိမ္ရွင္လိုမ်ိဳးလည္း ခံစားလာၾကတယ္။ အိမ္သားေတြကိုလည္း အားမနာေတာ့ဘူး၊ အိမ္ကိုလည္း သူပိုင္ငါပိုင္ ျပဳလာတဲ့ သေဘာ မ်ဳိးျဖစ္ေနတယ္”

၎တို႔ျပည္နယ္၌ ရခုိင္အျပင္ အျခားတိုင္းရင္းသားမ်ား ႏွင့္ ဘာသာစံုကိုးကြယ္သူမ်ားရွိေသာ္လည္း ၎တို႔ႏွင့္ ျပႆနာ ႀကီးႀကီးမားမားမရွိခဲ့ဘဲ ဘဂၤါလီမ်ားႏွင့္မွ ျပႆနာအႀကီး အက်ယ္ႀကံဳရသည္ဟု ေဒၚေစာျမရာဇာလင္းက ယခုလို ေျပာ ျပေသးသည္။

“ရခိုင္မွာ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးတည္းေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဥပမာေျပာရရင္ တ႐ုတ္ရွိတယ္၊ ဗမာရွိတယ္၊ မြန္ရွိတယ္၊ ခ်င္း ရွိတယ္၊ ခမီးရွိတယ္၊ ၿမိဳရွိတယ္၊ ဘူရ၀ါ(ေခၚ) မရမာႀကီး ရွိတယ္။ ဟိႏၵဴဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာကိုးကြယ္သူ ေတြ၊ နတ္ကိုးကြယ္သူေတြ၊ အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္သူ စသျဖင့္ အမ်ားႀကီးရွိေနၾကတယ္။ ဘယ္လူမ်ဳိးနဲ႔မွ ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာ မျဖစ္ဘူး။

“ဒီအထဲ အမည္သစ္တစ္မ်ဳိးနဲ႔ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ကင္ပြန္းတပ္ၿပီး ေခၚေနတဲ့လူေတြနဲ႔မွ ျပႆနာ မၾကာမၾကာျဖစ္တယ္”

ပဋိပကၡ၏ ဇာစ္ျမစ္

႐ႈပ္ေထြးနက္နဲလွသည့္ ဤရခိုင္ျပည္နယ္အေရးကို နား လည္ရန္မွာ ေလာေလာလတ္လတ္ ျပႆနာတစ္ခုတည္းကိုပဲ အေျခတည္ၿပီး စဥ္းစားျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ျဖစ္ပြားလာရသည့္ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းတရားေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ပါမွ ျပႆနာ၏ဇာစ္ျမစ္ကို နားလည္ကာ ေနာက္ေနာင္ အလား တူ ေသြးေျမက်ပဋိပကၡ မ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ် ဟန္႔တား ႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။

ေျပာရလွ်င္ ထိုေဒသ၌ လူအုပ္စုႏွစ္စုၾကား ေလာင္စာ ေတြ စုပံုလာေနသည္ကို အစိုးရအဆက္ဆက္က မသိခဲ့၍မဟုတ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ တစ္ခ်ိန္မွာ အျမတ္ထုတ္ယူဖို႔ ဆက္လက္ထားခဲ့ၾက သည္လား၊ သို႔မဟုတ္ မိမိတို႔လက္ထက္တြင္ အၿပီးသတ္ မေျဖရွင္းဘဲ ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုခုျဖင့္ ေႏွာင္းလူတို႔လက္သို႔ ယင္းဆိုးေမြကို လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့သည္လားဆိုသည္ကိုေတာ့ သက္ဆိုင္သူတို႔သာ သိရွိပါလိမ့္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ေ၀ဖန္ၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း ႏွစ္ဖက္အၾကားက ပဋိပကၡ ဆက္ထံုး (သို႔) လူမ်ိဳးေရး မုန္းတီးမႈမ်ားကို ေျဖထုတ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ ႏွစ္ ဖက္စလံုး၏ စိုးရိမ္ေသာကမ်ားႏွင့္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ကိစၥမ်ား ကိုပါ နားေထာင္ေပးၾကၿပီး ေျဖရွင္းေပးၾကဖို႔ လိုအပ္မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေလ့လာသူအခ်ိဳ႕က ေထာက္ျပေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားဘက္မွ ခံစားေနၾကရသည္က လူမ်ိဳးမတူ၊ ဘာသာျခားေသာ ဘဂၤါလီမ်ား၏ လူဦးေရတိုးပြားႏႈန္းက ၎တို႔ ေဒသကို ၿခိမ္းေျခာက္လာေနသည္ဟုဆိုသည္။

(PHOTO: Newscape) စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚရွိဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းမွ ဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခု

နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးသိန္း ေဌး၏ အဆိုအရ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဘဂၤါလီ လူဦးေရ ႏွစ္သိန္းခြဲသာရွိၿပီး၂၀၁၂ ခုႏွစ္အေရာက္တြင္ ဆယ္သိန္းထိ ရွိလာခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ထိစပ္ေနေသာ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕ နယ္တြင္ ဘဂၤါလီဦးေရသည္ ၉၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး ရခိုင္လူဦးေရႏွင့္ အျခားတိုင္းရင္းသားမ်ားကေတာ့ ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိသည္ဟုဆိုပါ သည္။

တစ္ႏွစ္ၿပီးတစ္ႏွစ္ သိပ္သည္းမ်ားျပားလာေသာ ဘဂၤါလီ လူဦးေရကို ၾကည့္ကာ အစကတည္းက မိမိတုိ႔ေျမကို လႊမ္းမိုးၾက လိမ့္မည္ဟု အေတြးဓာတ္ခံရွိေသာ ရခုိင္မ်ားအတြက္မူ အခ်ိန္ရွိသမွ် ေသာကပြားစရာေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနသည္။

ထိုသို႔ လႊမ္းမိုးခံရမည္ဆိုပါက သူတို႔ပိုင္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားရာ နယ္ေျမအား လက္လႊတ္ဆံုး႐ႈံးခံရမည္ကို ရခိုင္ လူမ်ဳိးမ်ား စိုးရြံ႕ေနၾကသည္။

၎တို႔ကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ေသာ ဗမာ(ျမန္မာ)ဘုရင့္လက္ ေအာက္မွာေနၾကရင္းက ၿဗိတိသွ်တို႔၏ သိမ္းပိုက္မႈကို ခံခဲ့ၾက ရၿပီးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုစဥ္က အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ မေပ်ာက္ခဲ့ၾက။

ယေန႔ ၂၁ ရာစု ေခတ္၌ ျမန္မာျပည္ေထာင္စုထဲတြင္ ေန ထိုင္ၾကရင္း ဘဂၤါလီမ်ားက တိုင္းရင္းသားနာမည္တစ္ခုကို ေမြးျမဴတည္ေဆာက္ကာ သိပ္သည္းထူထပ္လွေသာ ၎တို႔ လူဦးေရျဖင့္ ရခိုင္ေျမအား လႊမ္းၿခံဳသြားမည္ဆိုလွ်င္ သူတို႔တန္ဖိုး ထားသည့္အရာမ်ား ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ႀကံဳရမည္ကို ရခိုင္လူမ်ဳိး မ်ားက အင္မတန္ စိုးထိတ္ေနၾကသည္။

သိပ္မေ၀းလွေသးေသာ အတိတ္မွာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ၏ အခ်ိဳ႕ေဒသမ်ားကို လက္နက္စြဲကိုင္ေတာင္းဆုိသည့္ ျဖစ္ စဥ္မ်ား လည္းရွိခဲ့ဖူးေသာေၾကာင့္ ရခုိင္မ်ားအဖို႔ စိုးရိမ္စရာေတြ ခ်ည္း ျဖစ္ေနသည္။

ဘဂၤါလီမ်ားဘက္ကလည္း ၎င္းတို႔၏သားစဥ္ေျမးဆက္ တစ္ေလွ်ာက္လံုး တိုင္းမဲ့၊ ျပည္မဲ့၊ ႏိုင္ငံသားမဲ့ေတြအျဖစ္ ဆင္း ဆင္း ရဲရဲ၊ က်ပ္က်ပ္တည္းတည္း ေနထိုင္သြားၾကရမည့္အေရးကို စိုးထိတ္ေနၾကသည္။

လူရယ္လို႔ျဖစ္လာေသာ္လည္း လူသားတစ္ဦး ရသင့္ရ ထိုက္ေသာ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကိုဆံုး႐ႈံးေနရသည့္ အေျခအေနတြင္ လူခ်င္းအတူတူ တန္းတူဆက္ဆံခံလိုၾကသည္။ အျငင္းပြားဖြယ္ ရာ သမုိင္းအခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕ကို ေထာက္ျပကာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုေခတ္ကရရွိခဲ့ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကို ျပန္လည္ရယူလိုၾက သည္။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း ျပည္ပရွိ၎တို႔မ်ဳိးတူ လႈပ္ရွားသူမ်ားက ႏိုင္ငံတကာ၏အားကိုရယူၿပီး ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႀကိဳးစားေနၾက ျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ျပင္ ဘဂၤါလီမ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ သမိုင္းေၾကာင္း အရ ရခိုင္မ်ားႏွင့္သာမက ၎တို႔ႏွင့္လည္းဆိုင္သည့္ နယ္ေျမ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုမႈမ်ားလည္းရွိလာခဲ့သည္။

သို႔ျဖစ္ရာ မ်ဳိးမတူ၊ ဘာသာျခားမ်ား လႊမ္းမိုးလာမည္ကို စိုးရြံ႕ ေသာ ရခုိင္လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ၎င္းတို႔၏ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ နည္းေပါင္းစံုျဖင့္ အေရးဆိုေနၿပီး ရခိုင္ျပည္သည္လည္း ၎င္း တို႔ႏွင့္သက္ဆိုင္သည္ဟု ေျပာဆိုလာေသာ ဘဂၤါလီ လူအုပ္စု ႏွစ္ခုၾကားတြင္တစ္ ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ မေက်နပ္မႈမ်ား၊ အမုန္းတရားမ်ားေပၚေပါက္ျဖစ္ထြန္းလာေတာ့သည္။

ေလ့လာသူမ်ား ယူဆၾကသည္ကေတာ့ ဤရခိုင္ျပည္နယ္ သည္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ အုပ္စုိးသူအဆက္ဆက္၏ ႏိုင္ငံေရး ကစားစရာ ကြင္းျပင္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္ဟူ၍ျဖစ္သည္။

ဦးႏုလက္ထက္က ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၎အႏိုင္ရရွိေရး အတြက္ ရခုိင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္း ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ ဧရိယာကို အားကိုးခဲ့ရသည္ဟုဆိုသည္။

ထိုစဥ္က ဘဂၤလားဘက္ျခမ္းမွ ဘဂၤါလီအေျမာက္အျမားကို ေလွမ်ားျဖင့္ အသုတ္လုိက္၊ အသုတ္လိုက္ေခၚသြင္း၍ ႏိုင္ငံ သားလက္မွတ္ေပးကာ မဲရယူခဲ့မႈမ်ားရွိခဲ့သည္ဟု ေလ့လာသူ အခ်ဳိ႕က ေထာက္ျပၾကသည္။ ဦးႏု၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္တာ၀န္ယူခဲ့ စဥ္ကလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာအသံဆုိသည့္ အစီအစဥ္တစ္ခုကို ေရဒီယိုမွ ထုတ္လႊင့္ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။

ဦးေန၀င္းအစုိးရ လက္ထက္ေရာက္သည့္အခါ ဦးႏုလက္ ထက္တြင္ အစုလုိက္၊ အၿပံဳလိုက္၀င္ေရာက္လာေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ သားျဖစ္ႏွင့္ၿပီးသားဘဂၤါလီမ်ားကို ေမာင္းထုတ္ပစ္ခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ဦးႏုလက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သြားေသာ ဘဂၤါလီ မ်ားကိုလည္း ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းပစ္ခဲ့သည္။

ထိုစဥ္မွစကာ ဘဂၤါလီမ်ားမွာ ခ်ဳိ႕တဲ့က်ပ္တည္းေသာ အေျခအေနတြင္ ယေန႔အထိ ေနလာခဲ့ၾကရသည္။ သူတို႔ကို အစိုး ရက လူဟု ပင္ သတ္မွတ္ျခင္းကို မခံစားရဟု ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာဘက္မွ ဘဂၤါလီမ်ားက ဖြင့္ဟၾကသည္။

သို႔ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရလက္ထက္တြင္ က်င္းပေသာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ေတာ့ အေမ့ခံ ဘဂၤါလီမ်ားကို အစိုးရ က ႏိုင္ငံေရးအရ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး လိုအပ္ခ်က္အရ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ရျပန္ပါသည္။ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္သာမက ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ပါ သတ္မွတ္မခံရသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားကို အစိုးရက ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီးမဲထည့္ခြင့္ ေပးခဲ့ပါသည္။

ထုိ႔ျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္စပ္ လူ၀င္လူထြက္ကုိ ေစာင့္ၾကည့္ကုိင္ တြယ္ရသည့္ အစုိးရအာဏာပုိင္မ်ား၏ အဂတိလုိက္စားမႈမ်ား ကလည္း ယခုျဖစ္ပြားေနေသာ ပဋိပကၡမ်ားကုိ ခ်ဥ္းကပ္ရာတြင္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားစရာ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္ေနပါသည္။

တစ္ဖက္ကို ၾကည့္ မည္ဆိုလွ်င္ “ေျမမ်ဳိလို႔လူမ်ိဳး မေပ်ာက္၊ လူမ်ဳိမွ လူမ်ိဳးေပ်ာက္မည္” ဟူေသာ ေဆာင္ပုဒ္မ်ားကို အစိုးရ က ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ စိုက္ထူထားေပးသည္။ ဤ ေဆာင္ပုဒ္မ်ားမွာ အစကတည္းက အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကို ခ်စ္ခင္တြယ္တာ၊ ေစာင့္ေရွာက္သည့္ေနရာတြင္ နာမည္ႀကီးလွ ေသာ ရခိုင္လူမ်ဳိးမ်ား၏ စိုးရိမ္စိတ္ကို ပိုမိုႀကီးထြားခိုင္မာလာေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးေနသကဲ့ပင္။

ထိုသို႔ျဖင့္ အစိုးရအဆက္ဆက္အတြက္ လိုရင္လိုသလို၊ မလိုရင္ မလိုသလို အသံုးေတာ္ခံေပးခဲ့ရသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ လူအုပ္စုႏွစ္ခုၾကားမွာ မၾကာခဏဆိုသလို တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ ပြားခဲ့ေလ့ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ျပည္နယ္လံုး အတိုင္းအတာ ႏွင့္ေတာ့ မျဖစ္ပြားခဲ့ပါ။

အရပ္သားအစိုးရတက္လာၿပီး ပထမဆံုးအႀကိမ္ျဖစ္ပြား ေသာ ယခုအႀကိမ္ ပဋိပကၡက်မွသာ တစ္ျပည္နယ္လံုးနီးပါး အျပန္အလွန္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား၊ လူေနအိမ္ မီး႐ိႈ႕မႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

“အစုိးရအဆက္ဆက္ဟာဒီျပႆနာျဖစ္ရတဲ့ဇာတ္ေၾကာင္း ရဲ႕ အဓိကတရားခံပဲ” ဟု ေဒါက္တာေအးေမာင္က သံုးသပ္သည္။

“အခုမွ ျပႆနာေတြ ေဖာင္းပြလာေတာ့မွ အနီးစပ္ဆံုး လူမ်ိဳးႏြယ္စုျပႆနာျဖစ္ရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔တစ္ေတြ ခံေနရ တယ္။ သူတို႔ ဖြင့္ေပးခဲ့တဲ့အေပါက္ေတြကုိမပိတ္ဘူး။ သူတုိ႔ ေရးဆြဲျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒကုိ ေလးစားလုိက္နာမူမရွိဘူး။ ဥပ ေဒရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြနဲ႕ ႏိုင္ငံသားေပးခ်င္တဲ့သူကုိ ေပးတယ္” ဟု ေဒါက္တာေအးေမာင္က ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသည္။

အစိုးရ၏ မူ၀ါဒသည္ ဘယ္လုိမူ၀ါဒမ်ိဳးလဲဟုလည္း ေဒါက္တာေအးေမာင္က ေမးခြန္းထပ္ထုတ္သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကို သံုးခဲ့တာက ၾကက္လည္းေမာေစ၊ ယာလည္း ညက္ေစ။ ကုလားနဲ႔ ရခုိင္ျပႆာနာ ျဖစ္ခ်င္သလုိျဖစ္ဆုိၿပီး ထား လုိက္တာလား။ ရခုိင္ေတြလည္း စီးပြားေရးက်၊ ကုလားေတြ လည္း ဒုကၡျဖစ္။ကၽြန္ေတာ္တို႔ အသံုးခ်ခံေနရၿပီလား”

ပဋိပကၡလြန္ကာလ ရ ခိုင္ျပည္နယ္ေရးရာကိုလွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္ျခင္း (၂)

ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၃)တြင္ ပါရွိေသာ မ်က္ႏွာဖံုးေဆာင္းပါးကိုျပန္လည္ေဖာ္
ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဉာဏ္လင္း၊ ေက်ာ္ေဇယ်ာထြန္းႏွင့္ ေဇယ်ာလိႈင္ေရးသည္

ကုထံုးကို ေဖြရွာ

အစိုးရကမူ ပဋိပကၡေနာက္ကြယ္မွ ေသြးထိုးလံႈ႕ေဆာ္သူ မ်ားကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူသြားမည္ဟုဆိုသည္။ သမၼတ ႐ံုးက ေအာက္တုိဘာ ၃၁ ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ေၾက ညာခ်က္တစ္ေစာင္တြင္ ျပႆနာေနာက္ကြယ္၌ ျပည္တြင္း ျပည္ပ အဖြဲ႕အခ်ဳိ႕၊ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူထားေသာ အဖြဲ႕အစည္းအခ်ဳိ႕ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည္ဟု ဆိုထားသည္။

ထိုသို႔ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း အဆိုပါ ေသြးထိုးလံႈ႕ေဆာ္ သူမ်ားမွာ မည္သူမည္၀ါေတြျဖစ္သည္ကို တိတိပပ ထုတ္ျပန္ ေျပာဆိုျခင္း မရွိေသးေပ။

စင္စစ္တြင္ ျပႆနာ၏ေနာက္ကြယ္မွ မီးထိုးေပးသူမ်ားကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူလိုက္႐ံုႏွင့္ ပဋိပကၡက ေျပလည္သြား လိမ့္မည္ေတာ့မဟုတ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာစုပံုလာသည့္ အမုန္း တရားေလာင္စာမ်ားကို ရွင္းထုတ္ႏိုင္မွသာ အာဃာတမီး ေတာက္မ်ားကို ဟန္႔တားႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။

ေလာင္စာရွိေနသမွ်ေတာ့ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏုိင္ငံေရး အျမတ္ ထုတ္လိုသူမ်ား တစ္နည္းမဟုတ္ တစ္နည္းျဖင့္ မီးလာ႐ႈိ႕ႏိုင္ဦး မည္သာ ျဖစ္သည္။



ယခုျပႆနာမွာ ႏွစ္ဖက္ၾကားတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ရပ္စဲသြား ခ်ိန္ အိုးအိမ္မဲ့သူေတြကို အိုးအိမ္ျပန္လည္ေဆာက္ေပးၿပီး ယခင္အတိုင္းပိုေနၿမဲ၊ က်ားေနၿမဲထားလိုက္႐ံုႏွင့္ ၿပီးစီးသြားမည့္ ကိစၥေတာ့မဟုတ္ေပ။

ခံစားေနရေသာ ေရာဂါလကၡဏာကို သက္သာလာေအာင္ ေဆးေပးျခင္းသည္ ေရတိုသေဘာသာျဖစ္ၿပီး ေရရွည္အတြက္ စဥ္းစားမည္ဆိုပါက ေရာဂါဇာစ္ျမစ္ကိုရွာ၍ ကုသလိုက္ရေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။

ျပႆနာ၏ ဇာစ္ျမစ္မ်ားထဲတြင္ ဘဂၤါလီမ်ား၏ ႏုိင္ငံသား မဲ့မႈ ျပႆနာကို မည္သို႔ေျဖရွင္းေပးမည္နည္းဟူေသာ အခ်က္ သည္လည္းပါ၀င္သည္။ မည္သူေတြသည္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သင့္ သနည္း။ မည္သူေတြသည္ ႏိုင္ငံသားမျဖစ္ထိုက္သူမ်ားနည္း။

နယ္စပ္မွ တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္လာသူမ်ား ရွိမည္မွန္ ေသာ္လည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဆြစဥ္မ်ဳိးဆက္ ရခိုင္ျပည္တြင္ ေနထိုင္လာသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားလည္းရွိသည္ဆိုသည့္အခ်က္မွာလည္း ျငင္းမရေသာ အခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း တည္ဆဲဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိသူ မ်ားအား ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးသင့္သလို ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိ သူမ်ားကိုလည္း လုပ္ထံုးလုပ္နည္းႏွင့္အညီ စီမံေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးသင့္သည္ဟု ေတာင္းဆိုေနၾကျခင္းလည္း ျဖစ္ပါ သည္။

NDPD မွ ဦးသာေအး (ခ) အဘူတာေဟးကေတာ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ဥပေဒသည္ ထိုဥပေဒမျပ႒ာန္းမီက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ႏွင့္ၿပီးသူမ်ားကို ႏုိင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းပစ္ ခြင့္ရွိမရွိဆန္းစစ္ဖို႔လိုသည္ဟု အဆိုျပဳသည္။

“တရားမ၀င္ ၀င္လာၾကတဲ့သူေတြရွိရင္လည္း ဥပေဒအရ အေရးယူဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္” ဟူ၍လည္း ဦးသာေအး(ခ)အဘူ တာေဟး ကဆိုသည္။

ယခုေနာက္ပိုင္း ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ေတာင္း ဆိုလာသည့္အထဲတြင္လည္း ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားျပဳေရး ဥပေဒ ကိုျပန္လည္သံုးသပ္ေရး၊ ျပင္ဆင္ေရးကိစၥေတြ ပါလာခဲ့သည္။


ႏိုင္ငံတကာ ဖိအား

ရခိုင္အေရးကိစၥ မေျပလည္ေသးသည္ႏွင့္အမွ် ႏိုင္ငံ တကာကလည္း ေန႔ရွိသေရြ႕ ဖိအားေတြေပးေနၾကဦးမည္သာ ျဖစ္သည္။ အစၥလာမၼစ္ႏုိင္ငံမ်ားကလည္း ၎င္းတို႔ႏွင့္ ဘာသာခ်င္း တူသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားအေရးကို အႀကီးအက်ယ္ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ကာ ဆက္လက္ၿပီးဖိအားေတြေပးေနၾကဦးမည္သာျဖစ္ သည္။

အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ရန္ပုံေငြႏွင့္ လည္ပတ္ေနသည့္ ဗူျေဖနနမေ ကဲ့သို႔ေသာ ႐ုပ္သံဌာနကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းတြင္ “လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ေနၿပီ”ဟူေသာ စကားလံုးကို သံုးကာ ရခိုင္ကိစၥကို ႏိုင္ငံတကာက အာ႐ံုစိုက္လာေအာင္ မီးေမာင္းထုိးျပလ်က္ရွိသည္။

(လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ျခင္းဟူေသာ ထိုအသံုးအႏႈန္းကို သံုးမည္ဆိုလွ်င္ ဂ႐ုတစိုက္ေလ့လာၿပီးမွသာ သံုးသင့္သည္ဟု ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားေရးဆိုင္ရာအကူ အညီ ေပးေရး႐ံုးမွ ဒုတိယအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဗယ္လာရီေအးမို႔စ္ကဆိုသည္။ ၎င္းအေနျဖင့္မူ ရခိုင္ျပည္နယ္ျဖစ္ ရပ္ကို လူအုပ္စုႏွစ္ခုၾကား ျဖစ္ပြားသည့္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအျဖစ္ သာ ႐ႈျမင္သည္ဟုဆိုသည္။)

မၾကာေသးခင္ကမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္မွ အထုတ္ခံရသူႏွစ္ဦးထဲက တစ္ဦးျဖစ္သည့္ အစၥလာမ္ေကာင္စီ ဌာနခ်ဳပ္မွ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးတင္ေမာင္သန္းက “သက္ဆုိင္ ရာတာ၀န္ရွိတဲ့လူေတြက ေျဖရွင္းတာမွန္ရင္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း အျမန္ဆံုးခ်ဳပ္ၿငိမ္းေျပလည္သြားမယ့္ျပႆနာပါ။ ကၽြန္ေတာ္က ေတာ့ ဒီလုိပဲယံုၾကည္တယ္ဟု” ဆိုသည္။

“အျပစ္က်ဴးလြန္တဲ့ လူတစ္စုကုိ ဘက္မလုိက္ဘဲနဲ႕ ၊ေက်ာ သား၊ ရင္သားမခြဲျခားဘဲနဲ႔၊ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာမခြဲျခားဘဲနဲ႕ ထိထိ ေရာက္ေရာက္ အေရးယူလုိက္ရင္၊ တရားဥပေဒစုိးမုိးမႈကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္လုိက္ရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္(ရဲ႕) အနာဂတ္ေရာ၊ ျပည္ေထာင္စု(ရဲ႕) အနာဂတ္အတြက္ပါ အေကာင္းခ်ည္းပဲ”

တရားမ၀င္ခိုး၀င္လာသူမ်ားရွိလွ်င္လည္း စစ္ေဆးကာ သူ႔ ႏုိင္ငံကို ျပန္ပို႔သင့္ေၾကာင္း ဦးတင္ေမာင္သန္းကဆိုသည္။

“ႏုိင္ငံသားမဟုတ္ဘဲ ခုိး၀င္လာတဲ့သူကို သူ႔ႏုိင္ငံကုိ ျပန္ပုိ႔ လုိက္။ ကိုယ့္ဆီမွာ ထားမေနနဲ႔။ ဒါေတြအားလံုးရွင္းသြားရင္ အဲ့ဒီ နယ္စပ္မွာ ၿခံစည္း႐ုိးပါခတ္လုိက္ဦး။ ႂကက္တစ္ေကာင္ေတာင္ အ၀င္မခံနဲ႔”

(PHOTO: Newscape) ေမာင္ေတာနယ္စပ္ျခံစည္း႐ိုး

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားအၿပီး ထြက္ေပၚလာေသာ ေမးခြန္းမ်ားထဲ တြင္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိသူမ်ားကို မည္သို႔စီမံေပးမည္နည္း၊ ၎ တို႔အားလံုးကို ယခင္အတိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ၌ပင္ ဆက္လက္ ပိတ္ေလွာင္ထား မည္လားဟူေသာ အခ်က္လည္း ပါ၀င္သည္။

RNDP မွ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကေတာ့ “ရခုိင္လူထုရဲ႕ ေတာင္းဆုိ ခ်က္အရ ဒီလူေတြနဲ႕အတူတူ ေနလုိ႕မရေတာ့ဘူးဆုိရင္ ဒီလူေတြကုိ ခပ္လွမ္းလွမ္းမွာထားၿပီး ႏုိင္ငံသားလုိ႔ သတ္မွတ္ ႏုိင္တဲ့ လူေတြကုိေခၚယူၿပီး ႏုိင္ငံသားလုိ႕မသတ္မွတ္ႏုိင္တဲ့ လူေတြ ကုိ ထုိင္းမွာလုိ အလုပ္လုပ္ခြင့္ပါမစ္ (Work Permit) ေပးမလား”ဟု အႀကံျပဳသည္။
“ႏုိင္ငံသားျဖစ္တယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံသားဥပေဒ ျပည့္ျပည့္၀၀ ေပးလုိက္ေပါ့ဗ်။ မၲေလးမွာ ေနခ်င္တယ္ဆုိရင္ မၲေလးထား၊ ရွမ္းမွာလည္းထား၊ ရခုိင္က လက္မခံဘူးဆုိရင္ ရခုိင္ကုိ အျပစ္ တင္လုိ႕ မရဘူး”

ဘဂၤါလီမ်ားအေနႏွင့္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဆက္လက္ ေနထိုင္လိုစိတ္ မရွိၾကသည့္အေၾကာင္းကို ေဒါက္တာ ေအးေမာင္က ယခုလိုေျပာသည္။

“သူတုိ႔ (ဘဂၤါလီေတြ) ကုိလည္း ေမးၾကည့္၊ ရခုိင္မွာေနခ်င္ ရဲ႕လားလုိ႔။ သံအမတ္ေတြလာရင္ သူတို႔ကုိယ္တုိင္က ရခိုင္မွာ မေနခ်င္ပါဘူးလုိ႔ေျပာေနတာ”

ဆင္းရဲလွသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ မရသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားကို ယခင္အတိုင္း အေျခအေနဆိုး တစ္ခု ေအာက္တြင္ ဆက္လက္ပိတ္ေလွာင္ထားမည္၊ ကန္႔သတ္ ခ်ဳပ္ ခ်ယ္မႈမ်ားျဖင့္ ဆက္လက္ထားရွိမည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံတကာ၏ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈကို ဆက္လက္ခံၾကရဖြယ္ရွိပါသည္။

တစ္ဖက္တြင္လည္း ဘဂၤါလီမ်ား ဆင္းရဲတြင္း နက္ သထက္နက္ကာ ယင္းဆင္းရဲတြင္းမွ ေႏွာင္းပိုင္းကာလတြင္ မလို လားအပ္ေသာ လူမႈစီးပြားျပႆနာမ်ားႏွင့္ အျခားျပႆနာမ်ား ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားလာမည္ကို စိုးရိမ္ရေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ား ကဆိုသည္။

အစစအရာရာ ျပည္မႀကီးႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ ေနာက္က် က်န္ ရစ္ခဲ့ၿပီး စီးပြားေရးလည္း မေကာင္းလွေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းကလည္း ရွားပါးလွသည္။

တစ္ႏိုင္ငံလုံးႏွင့္ ယွဥ္ၾကည့္လွ်င္ ခ်င္းျပည္နယ္ၿပီးလွ်င္ ဒုတိယေျမာက္ အဆင္းရဲဆံုးျဖစ္ေသာ ဤရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လူဦးေရ၏ ၄၁ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ မ်ဥ္း ေၾကာင္းေအာက္သို႔ ေရာက္ေနပါသည္။ ဤမွ်ဆင္းရဲလွေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ ဆယ္တန္းေအာင္၊ ဘြဲ႔ရမ်ား အတြက္ပင္ အလုပ္ကိုင္အခြင့္လမ္းက မ်ားမ်ားစားစားရွိလွ သည္မဟုတ္ေပ။

ရခိုင္ကမ္းလြန္ ပင္လယ္ျပင္မွေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ တို႔ကို အစိုးရက ထုတ္ယူေနေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္သူ၊ ျပည္ သားမ်ားမွာ ဘာမွမခံစားရသည့္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အျမင့္ ဆံုးလွ်ပ္စစ္ မီတာခကိုေပးေဆာင္ေနၾကရသည္။ တစ္ဖက္မွာ လည္း ေက်ာက္ျဖဴေရနက္စီမံကိန္းကို တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ားက အႀကီးအက်ယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေဒသခံမ်ားအတြက္ ယင္းစီမံကိန္းက ဘာေတြေဆာင္ၾကဥ္း လာ မည္နည္း။ေလာေလာဆယ္အထိေတာ့မသိရ၊ မျမင္ရ၊ မၾကားရေပ။

(ရခိုင္အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကေတာ့ အဆုိပါစီမံ ကိန္းသည္ ေဒသခံမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမျဖစ္ထြန္းႏုိင္သည့္ စီမံ ကိန္းဟုဆိုကာ ကန္႔ကြက္ေနခဲ့သည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။ ပဋိပကၡ မျဖစ္ပြားမီ အခ်ိန္ထိ ယင္းစီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေျပာသံ၊ ဆိုသံအခ်ဳိ႕ အထိုက္အေလ်ာက္ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔အခါ အဆုိပါအသံမ်ားမွာ ပဋိပကၡသံမ်ားေအာက္တြင္ တိမ္ျမဳပ္သြား ကုန္ၾကသည္။)

အစိုးရအရာရွိအခ်ဳိ႕က ေျပာေနၾကသည့္ စကားတစ္ခြန္း လည္းရွိပါသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရသည့္ အထဲတြင္ စာမတတ္သူမ်ားျပားေနျခင္းသည္လည္း အေၾကာင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္ ဟူေသာ စကားပင္ျဖစ္သည္။

ပညာတတ္မ်ားအတြက္ပင္ ျပည္နယ္အတြင္း အလုပ္ အကိုင္ အခြင့္အလမ္း မည္မည္ရရ မရွိေသာ အေျခအေနတြင္ ပညာတတ္ျဖစ္ေရးဟူသည္မွာ တစ္ေန႔တာ မိသားစု ထမင္းစား ရိတ္ရရွိေရးေလာက္ ဆြဲေဆာင္မႈမေကာင္းလွေပ။ အနာဂတ္မဲ့ ေသာ ဘဂၤါလီမ်ားအတြက္မူ ပညာေရးဟူသည္မွာ ၎တို႔၏ ဦးစားေပးစာရင္းထဲတြင္ လံုးလံုးမပါေပ။

နိစၥဓူ၀ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ကုန္ထမ္းရသည့္ အလုပ္ကဲ့သို႔ အလုပ္ၾကမ္းမ်ိဳးကို လုၿပီးလုပ္ၾက႐ံု၊ ကုန္သည္ ပြဲ စားမ်ားထံတြင္ ရရာအလုပ္၀င္လုပ္ၾက႐ံု၊ လယ္သူရင္းငွားအျဖစ္ ၀င္လုပ္ၾက႐ံု၊ အျမင့္ဆံုးဟိုဘက္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ဒီဘက္ၿမိဳ႕ ကုန္စည္ကူး သန္းၾက႐ံုေလာက္သာ ဘဂၤါလီမ်ားအတြက္ အိပ္မက္မက္ႏိုင္သည္။

ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနဆိုးမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ေျဖရွင္း မႈတစ္စံုတစ္ရာမျပဳလုပ္ဘဲ ဆက္လက္ဖိႏွိပ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ဘဂၤါလီကိစၥႏွင့္ ပတ္ သက္ၿပီး အစိုးရကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေ၀ဖန္ထိုးႏွက္လာခဲ့ၾက ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မေရာက္ေရး

ထိုကဲ့သို႔ ဘက္ေပါင္းစံုမွ ေနာက္က်က်န္ရစ္ ဆင္းရဲျခင္း ႏြံထဲတြင္ကၽြံနစ္ေနေသာ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤါလီမ်ားကို ပိတ္ေလွာင္မထားဘဲ ျမန္မာျပည္အ၀န္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာ ေနထိုင္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ခြင့္ ေပးမည္ဆိုလွ်င္လည္း ရခိုင္ မဟုတ္သည့္ က်န္ရွိသည့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားက ၾကည္ျဖဴစြာ လက္ခံႏိုင္ၾကပါမည္လား။ ဤသည္လည္း ေခါင္းခဲစရာ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္ ေနသည္။

ေျပာရလွ်င္အစိုးရအတြက္ေတာ့ အင္မတန္ကိုင္တြယ္ရ ခက္သည့္ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္လာပါလိမ့္မည္။ ယခုအႀကိမ္မွာ ျပႆနာကို အၿပီးသတ္ေျဖရွင္းႏိုင္မည့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ပါက ေနာက္ေနာင္တြင္လည္း ပဋိပကၡမ်ား ထပ္မံ ႀကံဳေတြ႕ရမည္ကို ေဒသခံမ်ားေရာ၊ ေလ့လာသူမ်ားပါ စိုးရိမ္လ်က္ရွိၾကသည္။

ေလာေလာလတ္လတ္အေရးႀကီးဆံုးဟု ေလ့လာသူမ်ား ခံယူထားၾကသည္က ပဋိပကၡ ေနာက္တစ္ေက်ာ့ ထပ္မံမျဖစ္ေပၚ ေစေရးပင္ျဖစ္သည္။

အေၾကာင္းမူ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ မၿငိမ္မသက္ ထပ္ျဖစ္ပါက တစ္တုိင္းျပည္လံုး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး ေရွ႕သို႔ သြားေနစဥ္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေတာ့ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယၲရား ေအာက္သုိ႔ ေရာက္ရွိၿပီး ေနာက္က်က်န္ရစ္ခဲ့မည္ကို စိုးရိမ္ရ ေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။