က်ဳပ္တို႔ ဘာေတြ မွားသြားသလဲ
••••••••••••••••••••
၁၉၉၄ ဝန္းက်င္ဟာ ကခ်င္ေတြရဲ႕ ေရႊေခတ္ လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ငန္းနဲ႔ ကခ်င္သူေဌး ေလာပန္း ေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚထြက္ခဲ႔တယ္။ ထင္ရွားတဲ႔ ဦးယြပ္ေဇာ္ေခါင္ နဲ႔ ဦးေလာ္ဝါးေဇာင္းေခါင္ အပါအဝင္ေပါ့။
ရန္ကုန္ မႏၲေလး ျပင္ဦးလြင္ အစရွိတဲ႔ ျမိဳ႕ေတြမွာ အိမ္ျခံေျမ ေတြကို ကခ်င္ေတြ ပိုင္ဆိုင္ခဲ႔ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္္ ေနာက္ပိုင္းမွာ စီးပြားေရး က်ပ္တည္း လာတဲ႔အတြက္ ဒီအိမ္ျခံေျမေတြကို လက္လြတ္ခဲ႔ၾကသူေတြ မနည္းပါဘူး။
ျပီးေတာ့ ဦးယြပ္ တစ္ဦးသာ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြက္ သမိုင္းဝင္ ေပးဆပ္မႈေတြ အမ်ားအျပား လုပ္ေဆာင္ခဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲ ဆိုတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ က်န္တဲ႔သူေတြ အနည္းအက်င္း လုပ္ေဆာင္ခဲ႔တာေတြ လည္း ေတာ့ ရွိပါတယ္။
ခုဒီဘက္ပိုင္း မွာ ေလာက္ေလာက္ငွါးငွါး အကိုးလို႔ရမယ့္ ေလာပန္းေတြ မထြက္ေပၚေတာ့တာ အထင္းႀကီးပါပဲ။ ေျပာရရင္ ၁၉၉၃ မွ နွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ကာလမွာ ကခ်င္ျပည္ရဲ႕ မ်က္နွာဖံုး ေလာပန္း အသစ္ မထြက္ေတာ့ ပါ။ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း ယခင္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ တိုးလုပ္ကိုင္ ေနခ်ိန္ ဒီလို လုပ္ငန္းရွင္ ထြက္မလာတာ ကခ်င္ေတြအတြက္ တကယ့္ကို ဆိုးရြားတဲ႔ အခ်က္ပါဘဲ။
အရင္ လုပ္ငန္းရွင္ ေလာပန္းေတြကိုယ္တိုင္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္လာျပီ ျဖစ္တဲ႔ အျပင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း စီးပြားဥစာ ပိုင္ဆိုင္မႈမွာ ဆင္ပိန္က်ြဲ အဆင့္သာ ရွိပါေတာ့တယ္။
ယခင္ လူလတ္တန္းစား အဆင့္ ဝင္သူေတြလည္း ကိုယ့္အိမ္ေျမကြက္ မေရာင္းထုတ္လိုက္ရဖို႔ က်ားကုတ္က်ားခဲ ရုန္းကန္ေနၾကရတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
---------
ကခ်င္ေတြ ဘယ္ေနရာ မွားသြားၾကသလဲ ???
မွားသြားတဲ႔ အခ်က္ေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပါ။ အဓိက အမွားေတြကို ေျပာရရင္
၁။ သဘာဝသံယံဇာတ (ေက်ာက္စိမ္းအပါ) တို႔အေပၚ အလြန္အက်ြံ မွီခိုျခင္း ------
ကမာ႓႔ အေကာင္းဆံုး ေက်ာက္စိမ္း ထြက္ရွိတဲ႔အတြက္ ကခ်င္အမ်ားစုဟာ အျခားလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ စိပ္ဝင္စားမႈ မရွိသေလာက္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ေရႊကဲ႔သို႔ အျခားသံယံဇာတမ်ား အဆက္မပ်က္ တူးေဖာ္နိုင္ျခင္းေၾကာင့္ လည္း အျခား စီးပြါးေရးမွာ ရင္းနွီးလုပ္ကိုင္ဖို႔ စိတ္မဝင္စားၾကေတာ့ ပါဘူး။
ေရႊလုပ္ငန္း မိန္သြားတဲ႔ အခါ ေက်ာက္စိမ္းဘက္ကို စုျပံဳျပီး လုပ္ကိုင္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ နွစ္ေတြတုန္းကလို မဟုတ္ေလေတာ့ ကခ်င္ေတြ အခက္အခဲ ေတြ႔ေတာ့တာ ပါပဲ။ စစ္တပ္နဲ႔ နီးစပ္တဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ကခ်င္လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဘယ္လိုမွ မယွဥ္နိုင္တာ ေၾကာင့္ပါပဲ။
ယခင္ တနိုင္တပိုင္တူးလို႔ ရတဲ႔ေနရာမွာ ဦးပိုင္အမည္ေတြနဲ႔ ခြဲတမ္းခ်ျပီး ထိုလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ေနရာဝင္ယူေတာ့ က်င္းသားေတြက ေရမေဆးသမားျဖစ္ အရင္ေလာပန္းေတြက ေရမေဆးေထာက္ ေလာပန္းေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အျခားလုပ္ငန္း မလုပ္တတ္ေလေတာ့ ဘာမွ မတတ္နိုင္ၾကေတာ့ဘူးေလ။
-----------
၂။ စီးပြါးေရးနွင့္ ရည္းနီွးျမွဳပ္နံွမႈ မ်ားတြင္ educated မျဖစ္ျခင္း---
စီးပြါးေရးပညာရပ္ ေတြကို ေကာင္းမြန္စြာမသိျခင္းက ကခ်င္ေတြရဲ႕ စီးပြါးေရးဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ကို အတားအဆီးျဖစ္ေစတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ယခုခ်ိန္ထိ ကခ်င္အမ်ားစု financial , GDP , money exchange rate အတက္အက် စတာေတြကို စိတ္မဝင္စားၾကပါ။
ေစ်းကြက္တစ္ခုရဲ႕ Demand , Supply ေတြမွာ ေက်ာက္စိမ္း အရည္ အသား က လြဲျပီး က်န္တာမသိၾက။
ေက်ာက္အေျခာထည္ လုပ္းငန္းဆိုတာ မိမိနဲ႔ မဆိုင္သလိုပင္။
နိုင္ငံျခား ရင္းနွီးျမဳတ္နွံမႈ မွ အက်ိဳးအျမတ္ မရွာတတ္ၾက။ လုပ္လိုက္တဲ႔ တရုတ္ နဲ႔ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ေရးမွာလည္း မိမိရရွိတဲ႔ မဆို႔မပို႔ ေငြေလးကို ေက်နပ္ေနၾကရတယ္။ ဒါကလည္း မရွင္းမရွင္း ပင္။
ဒီလို အျခားစီးပြါးေရးအတြက္ educated မျဖစ္ျခင္းဟာ လက္ရွိ ကခ်င္ေတြရဲ႕ ႀကီးမားတဲ႔ အခက္အခဲ စိန္ေခၚမႈႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။
----------
၃။ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား၏ ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ဖိနိပ္ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ျခင္း -----
စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နဲ႔ ေနာက္ပိုင္း တက္လာတဲ႔ အစိုးရေတြရဲ႕ ကခ်င္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြအေပၚ ေျမေတာင္ေျမွာက္ မေပးတဲ႔အျပင္ ၎တို႔နဲ႔ နီးစပ္သူမ်ားကို ဦးစားေပးတဲ႔ စနစ္ဟာလည္း ကခ်င္ေတြ စီးပြါးေရး
က်ဆင္းေစတဲ႔ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
တက္လာတဲ႔ အစိုးရတိုင္းက ကခ်င္ေတြကို သူပုန္လူမ်ိဳး အျဖစ္သာ ျမင္ၾကျပီး ကခ်င္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို အားေပးတာဟာ သူပုန္အားေပးျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆ ဟန္ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အက်ိဳးတူဆိုျပီး စဝင္လာတဲ႔အခ်ိန္မွာ ကခ်င္လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ပိုင္ဆိုင္တဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္ေတြ သတၱဳတြင္း ဝန္ႀကီးဌာန မွ တဆင့္ ေစ်းျပိဳင္စနစ္လိုလို နဲ႔ ဖားနိုင္သူရ စနစ္လို တစ္မ်ိဳး နီးစပ္ရာေဆြမ်ိဳး စနစ္လို တဖံု နဲ႔ လက္လြတ္ခဲ႔ရပါတယ္။
စာေရးသူကိုယ္ေတြ႔ တစ္ခုကေတာ့ ၂၀၀၂-၂၀၀၃ က Kachin national ကုမၸဏီပိုင္ မားဆား လုပ္ကြက္အမွတ္ ၁၄၅ ဟာ အစိုးရမွ သက္တမ္းတိုး မခံေတာ့ဘဲ အျခား ကုမၸဏီက တူးေဖာ္ခြင့္ ႐ွိသြားတာပါပဲ။ ေခါင္းေပါင္းက်င္းျပီး ေက်ာက္ေက်ာ ေတြ ျမင္ေတြ႔ေနရခ်ိန္မွာ လက္လြတ္လိုက္ရပါတယ္။ ရလာဒ္အေနနဲ႔ Kachin National co.,ltd ဟာ အသက္ရွဴဖို႔ေတာင္ အခက္အခဲ ျဖစ္သြားပါတယ္။
----------
ကခ်င္ေက်ာက္စိမ္း ကုန္သည္မ်ား စည္းလံုးမႈ မရွိျခင္း ကလည္း ဆိုးရြားမႈတစ္ခုပါ။ လက္တြဲေခၚမႈ မရွိဘဲ အျမီးက်က္အျမီးစား ေခါင္းက်က္ေခါင္းစား ဆိုတာ ေက်ာက္လုပ္ငန္းမွာ အဓိက ေတြ႔ရတာပါပဲ။
အျခား လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ မတူတာက အျခား ဦးပိုင္ကဲ႔သို႔ ကုမၸဏီေတြကို ယွဥ္ဖိုက္နိုင္ဖို႔ အင္အားေတာင့္တင္းတဲ႔ ကုမၸဏီ မဖြဲ႔နိုင္ မတည္ေထာင္နိုင္တာပါပဲ။ မျမင္ဘူးတဲ႕ ပိုက္ဆံေလးေတြ ရလာေတာ့ မာနေထာင္လြားျပီး ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေအာက္မက်ိဳ႕ခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။
အဲေတာ့ ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ကြက္ေကာင္းေတြ ေလလံဆြဲနိုင္မယ့္ အင္အား သူတို႔မွာ မရွိၾကေတာ့ဘူး။ ရတဲ႔ လုပ္ကြက္အေပၚ ယႏၲားအင္အားသံုး တူးေဖာ္ဖို႔ ခက္ခဲသြားတယ္။ ေနာက္ပိုင္း မိမိလုပ္ကြက္ကို ေစ်းေပါေပါ နဲ႔ အျခားသူေတြဆီ ထိုးအပ္လိုက္ရေတာ့တာပါပဲ။
--------
ဆိုးက်ိဳး က ဘာေတြလဲ
ခုလက္ရွိ ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ႔ ျမစ္ႀကီးနားျမိဳ႕က ခမ္းနားတဲ႔ ကခ်င္အိမ္ အကုန္နီပါး ေက်ာက္စိမ္း ေအာင္တဲ႔ ေငြေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတာပါ။
ခရစ္ယာန္ အသင္းေတာ္ အကုန္နီးပါးရဲ႕ ေခတ္ေပၚ အေဆာက္အအံုေတြဟာ ေက်ာက္စိမ္းမွ ရေငြက အေျခခံ အုတ္ျမစ္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ျငင္းနိုင္မယ္ မထင္ဘူး။
ျပည္ပ အေထာက္အပံ႔ မရွိတဲ႔ အသင္းေတာ္ အမ်ားစုဟာ အသင္းသားေတြရဲ႕ ထည့္ဝင္တဲ႔ အလွဴေငြအေပၚ ရပ္တည္ေနရတာပါ။
အသင္းသားေတြ အဓိက လုပ္ကိုင္တဲ႔ စီးပြါးေရး ပ်က္သုန္းရင္ အသင္းေတာ္ဟာ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမွာ မလြဲပါ။
ထိုအတူပဲ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း ဟာလည္း ေက်ာက္စိမ္းရေငြ ေပၚမွာ ရပ္တည္ေနရပါတယ္။ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္ရင္ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးလည္း နားကား မွာ မလြဲပါဘူး။
ယခုလက္ရွိ တူးေဖာ္ေနမႈ နွဳန္းအတိုင္းဆို ယခင္ ထင္မွတ္ထားတဲ႔ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္ခမ္းမယ့္ နွစ္ထက္ အဆ ၁၀၀ ေက်ာ္ ပိုေစာဖြယ္ ရွိပါတယ္။ ဒီအခါ ကခ်င္ေတြ က တလွည့္ျပန္ျပီး သူတပါးဆီ နိမ့္က်တဲ႔ ဘဝေတြနဲ႔ က်ြံခံဖို႔ဘဲ ရွိေတာ့တယ္။
--------
ဆိုေတာ့က က်ေတာ္တို႔ ဘာမွားေန သလဲ ?? ဆိုတာ သံုးသပ္သင့္ပါျပီ။
ကခ်င္လူငယ္ေတြကို မ်ိဳးခ်စ္ မ်ိဳးခ်စ္ပဲ ဆက္ေအာ္ခိုင္းျပီး လက္ေတြ႔ မဆန္တဲ႔ ဘဝမွာပဲ ဆက္ေနခိုင္းမလား ???
ဒါမွမဟုတ္
ကုန္ထုတ္လုပ္မႈေတြ ဖန္တီးနိုင္ေအာင္ အားေပးမလား??
စီးပြါးေရး ပညာရွင္ေတြ ေမြးထုတ္ျပီး ကယ္တင္မလား???
ကိုယ္ရသင့္တဲ႔ အခြင့္အေရးကို အစိုးရဆီ တိုက္ရိုက္ ေတာင္းဆို မလား???
ဒါမွမဟုတ္ အတူမေနသင့္ မူဝါဒကို ကိုင္စြဲျပီး ဘာမွလည္း မလုပ္နိုင္ ကိုယ္လုပ္သမ်ွ တရားဝင္အျဖစ္ အသိမွတ္ျပဳ မခံရတဲ႔ ဘဝနဲ႔ ဆက္ေနမလား???
စတဲ႔ စတဲ႔ ေမးခြန္းေတြကို က်ဳပ္တို႔ ေျဖဆုိ ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့မယ္။
အခ်ဳပ္အားျဖင့္
ကခ်င္ေတြအေနနဲ႔ မိမိ ဘဝ ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ တိုးတက္ဖို႔ အစိုးရနဲ႔ လက္မတြဲဘူး ဆိုတာထက္ အစိုးရနဲ႔ လက္တြဲျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း ၊ မိမိတို႔ ျပည္နယ္အက်ိဳးကို ေဆာင္ရြက္နိုင္မယ့္ အစိုးရ ကို ပံုေဖာ္ျခင္း ၊ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ျခင္းအျပင္ လိုအပ္ပါက ျပည္နယ္အစိုးရ တစ္ခုလံုး ေျပာင္းလဲပစ္ျခင္းအထိ လုပ္ကိုင္နိုင္မယ့္ အခြင့္အေရးမ်ား ဖန္တီးနိုင္ခြင့္ တို႔ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါျပီ။
လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ လည္း လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ား ေပၚထြက္လာေရးကို ပိုမို ပံ႔ပိုးကူညီ သင့္ပါျပီ။
တိုင္းျပည္ကို အက်ိဳးမျပဳတဲ႔ ခရိုနီလက္သစ္ေတြ ထပ္ထြက္မလာဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရပါမယ္။
လူငယ္အားလံုး အျခား ရနိုင္ လုပ္နိုင္တဲ႔ အလုပ္ ေတြမွာ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ျခင္းျဖင့္ ပိုမို လက္ေတြ႔က်တဲ႔ ဘဝေတြကို တည္ေဆာက္ ရပါမယ္။
က်ဳပ္တို႔ အမွားေတြ လုပ္တာ သိပ္မ်ားသြားခဲ႔ ျပီးျပီ မဟုတ္ပါလား !!!
by Jan Khone
••••••••••••••••••••
၁၉၉၄ ဝန္းက်င္ဟာ ကခ်င္ေတြရဲ႕ ေရႊေခတ္ လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ငန္းနဲ႔ ကခ်င္သူေဌး ေလာပန္း ေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚထြက္ခဲ႔တယ္။ ထင္ရွားတဲ႔ ဦးယြပ္ေဇာ္ေခါင္ နဲ႔ ဦးေလာ္ဝါးေဇာင္းေခါင္ အပါအဝင္ေပါ့။
ရန္ကုန္ မႏၲေလး ျပင္ဦးလြင္ အစရွိတဲ႔ ျမိဳ႕ေတြမွာ အိမ္ျခံေျမ ေတြကို ကခ်င္ေတြ ပိုင္ဆိုင္ခဲ႔ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္္ ေနာက္ပိုင္းမွာ စီးပြားေရး က်ပ္တည္း လာတဲ႔အတြက္ ဒီအိမ္ျခံေျမေတြကို လက္လြတ္ခဲ႔ၾကသူေတြ မနည္းပါဘူး။
ျပီးေတာ့ ဦးယြပ္ တစ္ဦးသာ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြက္ သမိုင္းဝင္ ေပးဆပ္မႈေတြ အမ်ားအျပား လုပ္ေဆာင္ခဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲ ဆိုတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ က်န္တဲ႔သူေတြ အနည္းအက်င္း လုပ္ေဆာင္ခဲ႔တာေတြ လည္း ေတာ့ ရွိပါတယ္။
ခုဒီဘက္ပိုင္း မွာ ေလာက္ေလာက္ငွါးငွါး အကိုးလို႔ရမယ့္ ေလာပန္းေတြ မထြက္ေပၚေတာ့တာ အထင္းႀကီးပါပဲ။ ေျပာရရင္ ၁၉၉၃ မွ နွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ကာလမွာ ကခ်င္ျပည္ရဲ႕ မ်က္နွာဖံုး ေလာပန္း အသစ္ မထြက္ေတာ့ ပါ။ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း ယခင္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ တိုးလုပ္ကိုင္ ေနခ်ိန္ ဒီလို လုပ္ငန္းရွင္ ထြက္မလာတာ ကခ်င္ေတြအတြက္ တကယ့္ကို ဆိုးရြားတဲ႔ အခ်က္ပါဘဲ။
အရင္ လုပ္ငန္းရွင္ ေလာပန္းေတြကိုယ္တိုင္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္လာျပီ ျဖစ္တဲ႔ အျပင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း စီးပြားဥစာ ပိုင္ဆိုင္မႈမွာ ဆင္ပိန္က်ြဲ အဆင့္သာ ရွိပါေတာ့တယ္။
ယခင္ လူလတ္တန္းစား အဆင့္ ဝင္သူေတြလည္း ကိုယ့္အိမ္ေျမကြက္ မေရာင္းထုတ္လိုက္ရဖို႔ က်ားကုတ္က်ားခဲ ရုန္းကန္ေနၾကရတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
---------
ကခ်င္ေတြ ဘယ္ေနရာ မွားသြားၾကသလဲ ???
မွားသြားတဲ႔ အခ်က္ေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပါ။ အဓိက အမွားေတြကို ေျပာရရင္
၁။ သဘာဝသံယံဇာတ (ေက်ာက္စိမ္းအပါ) တို႔အေပၚ အလြန္အက်ြံ မွီခိုျခင္း ------
ကမာ႓႔ အေကာင္းဆံုး ေက်ာက္စိမ္း ထြက္ရွိတဲ႔အတြက္ ကခ်င္အမ်ားစုဟာ အျခားလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ စိပ္ဝင္စားမႈ မရွိသေလာက္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ေရႊကဲ႔သို႔ အျခားသံယံဇာတမ်ား အဆက္မပ်က္ တူးေဖာ္နိုင္ျခင္းေၾကာင့္ လည္း အျခား စီးပြါးေရးမွာ ရင္းနွီးလုပ္ကိုင္ဖို႔ စိတ္မဝင္စားၾကေတာ့ ပါဘူး။
ေရႊလုပ္ငန္း မိန္သြားတဲ႔ အခါ ေက်ာက္စိမ္းဘက္ကို စုျပံဳျပီး လုပ္ကိုင္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ နွစ္ေတြတုန္းကလို မဟုတ္ေလေတာ့ ကခ်င္ေတြ အခက္အခဲ ေတြ႔ေတာ့တာ ပါပဲ။ စစ္တပ္နဲ႔ နီးစပ္တဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ကခ်င္လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဘယ္လိုမွ မယွဥ္နိုင္တာ ေၾကာင့္ပါပဲ။
ယခင္ တနိုင္တပိုင္တူးလို႔ ရတဲ႔ေနရာမွာ ဦးပိုင္အမည္ေတြနဲ႔ ခြဲတမ္းခ်ျပီး ထိုလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ေနရာဝင္ယူေတာ့ က်င္းသားေတြက ေရမေဆးသမားျဖစ္ အရင္ေလာပန္းေတြက ေရမေဆးေထာက္ ေလာပန္းေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အျခားလုပ္ငန္း မလုပ္တတ္ေလေတာ့ ဘာမွ မတတ္နိုင္ၾကေတာ့ဘူးေလ။
-----------
၂။ စီးပြါးေရးနွင့္ ရည္းနီွးျမွဳပ္နံွမႈ မ်ားတြင္ educated မျဖစ္ျခင္း---
စီးပြါးေရးပညာရပ္ ေတြကို ေကာင္းမြန္စြာမသိျခင္းက ကခ်င္ေတြရဲ႕ စီးပြါးေရးဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ကို အတားအဆီးျဖစ္ေစတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ယခုခ်ိန္ထိ ကခ်င္အမ်ားစု financial , GDP , money exchange rate အတက္အက် စတာေတြကို စိတ္မဝင္စားၾကပါ။
ေစ်းကြက္တစ္ခုရဲ႕ Demand , Supply ေတြမွာ ေက်ာက္စိမ္း အရည္ အသား က လြဲျပီး က်န္တာမသိၾက။
ေက်ာက္အေျခာထည္ လုပ္းငန္းဆိုတာ မိမိနဲ႔ မဆိုင္သလိုပင္။
နိုင္ငံျခား ရင္းနွီးျမဳတ္နွံမႈ မွ အက်ိဳးအျမတ္ မရွာတတ္ၾက။ လုပ္လိုက္တဲ႔ တရုတ္ နဲ႔ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ေရးမွာလည္း မိမိရရွိတဲ႔ မဆို႔မပို႔ ေငြေလးကို ေက်နပ္ေနၾကရတယ္။ ဒါကလည္း မရွင္းမရွင္း ပင္။
ဒီလို အျခားစီးပြါးေရးအတြက္ educated မျဖစ္ျခင္းဟာ လက္ရွိ ကခ်င္ေတြရဲ႕ ႀကီးမားတဲ႔ အခက္အခဲ စိန္ေခၚမႈႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။
----------
၃။ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား၏ ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ဖိနိပ္ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ျခင္း -----
စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နဲ႔ ေနာက္ပိုင္း တက္လာတဲ႔ အစိုးရေတြရဲ႕ ကခ်င္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြအေပၚ ေျမေတာင္ေျမွာက္ မေပးတဲ႔အျပင္ ၎တို႔နဲ႔ နီးစပ္သူမ်ားကို ဦးစားေပးတဲ႔ စနစ္ဟာလည္း ကခ်င္ေတြ စီးပြါးေရး
က်ဆင္းေစတဲ႔ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
တက္လာတဲ႔ အစိုးရတိုင္းက ကခ်င္ေတြကို သူပုန္လူမ်ိဳး အျဖစ္သာ ျမင္ၾကျပီး ကခ်င္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို အားေပးတာဟာ သူပုန္အားေပးျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆ ဟန္ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အက်ိဳးတူဆိုျပီး စဝင္လာတဲ႔အခ်ိန္မွာ ကခ်င္လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ပိုင္ဆိုင္တဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္ေတြ သတၱဳတြင္း ဝန္ႀကီးဌာန မွ တဆင့္ ေစ်းျပိဳင္စနစ္လိုလို နဲ႔ ဖားနိုင္သူရ စနစ္လို တစ္မ်ိဳး နီးစပ္ရာေဆြမ်ိဳး စနစ္လို တဖံု နဲ႔ လက္လြတ္ခဲ႔ရပါတယ္။
စာေရးသူကိုယ္ေတြ႔ တစ္ခုကေတာ့ ၂၀၀၂-၂၀၀၃ က Kachin national ကုမၸဏီပိုင္ မားဆား လုပ္ကြက္အမွတ္ ၁၄၅ ဟာ အစိုးရမွ သက္တမ္းတိုး မခံေတာ့ဘဲ အျခား ကုမၸဏီက တူးေဖာ္ခြင့္ ႐ွိသြားတာပါပဲ။ ေခါင္းေပါင္းက်င္းျပီး ေက်ာက္ေက်ာ ေတြ ျမင္ေတြ႔ေနရခ်ိန္မွာ လက္လြတ္လိုက္ရပါတယ္။ ရလာဒ္အေနနဲ႔ Kachin National co.,ltd ဟာ အသက္ရွဴဖို႔ေတာင္ အခက္အခဲ ျဖစ္သြားပါတယ္။
----------
ကခ်င္ေက်ာက္စိမ္း ကုန္သည္မ်ား စည္းလံုးမႈ မရွိျခင္း ကလည္း ဆိုးရြားမႈတစ္ခုပါ။ လက္တြဲေခၚမႈ မရွိဘဲ အျမီးက်က္အျမီးစား ေခါင္းက်က္ေခါင္းစား ဆိုတာ ေက်ာက္လုပ္ငန္းမွာ အဓိက ေတြ႔ရတာပါပဲ။
အျခား လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ မတူတာက အျခား ဦးပိုင္ကဲ႔သို႔ ကုမၸဏီေတြကို ယွဥ္ဖိုက္နိုင္ဖို႔ အင္အားေတာင့္တင္းတဲ႔ ကုမၸဏီ မဖြဲ႔နိုင္ မတည္ေထာင္နိုင္တာပါပဲ။ မျမင္ဘူးတဲ႕ ပိုက္ဆံေလးေတြ ရလာေတာ့ မာနေထာင္လြားျပီး ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေအာက္မက်ိဳ႕ခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။
အဲေတာ့ ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ကြက္ေကာင္းေတြ ေလလံဆြဲနိုင္မယ့္ အင္အား သူတို႔မွာ မရွိၾကေတာ့ဘူး။ ရတဲ႔ လုပ္ကြက္အေပၚ ယႏၲားအင္အားသံုး တူးေဖာ္ဖို႔ ခက္ခဲသြားတယ္။ ေနာက္ပိုင္း မိမိလုပ္ကြက္ကို ေစ်းေပါေပါ နဲ႔ အျခားသူေတြဆီ ထိုးအပ္လိုက္ရေတာ့တာပါပဲ။
--------
ဆိုးက်ိဳး က ဘာေတြလဲ
ခုလက္ရွိ ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ႔ ျမစ္ႀကီးနားျမိဳ႕က ခမ္းနားတဲ႔ ကခ်င္အိမ္ အကုန္နီပါး ေက်ာက္စိမ္း ေအာင္တဲ႔ ေငြေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတာပါ။
ခရစ္ယာန္ အသင္းေတာ္ အကုန္နီးပါးရဲ႕ ေခတ္ေပၚ အေဆာက္အအံုေတြဟာ ေက်ာက္စိမ္းမွ ရေငြက အေျခခံ အုတ္ျမစ္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ျငင္းနိုင္မယ္ မထင္ဘူး။
ျပည္ပ အေထာက္အပံ႔ မရွိတဲ႔ အသင္းေတာ္ အမ်ားစုဟာ အသင္းသားေတြရဲ႕ ထည့္ဝင္တဲ႔ အလွဴေငြအေပၚ ရပ္တည္ေနရတာပါ။
အသင္းသားေတြ အဓိက လုပ္ကိုင္တဲ႔ စီးပြါးေရး ပ်က္သုန္းရင္ အသင္းေတာ္ဟာ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမွာ မလြဲပါ။
ထိုအတူပဲ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း ဟာလည္း ေက်ာက္စိမ္းရေငြ ေပၚမွာ ရပ္တည္ေနရပါတယ္။ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္ရင္ ဒီအဖြဲ႔ႀကီးလည္း နားကား မွာ မလြဲပါဘူး။
ယခုလက္ရွိ တူးေဖာ္ေနမႈ နွဳန္းအတိုင္းဆို ယခင္ ထင္မွတ္ထားတဲ႔ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္ခမ္းမယ့္ နွစ္ထက္ အဆ ၁၀၀ ေက်ာ္ ပိုေစာဖြယ္ ရွိပါတယ္။ ဒီအခါ ကခ်င္ေတြ က တလွည့္ျပန္ျပီး သူတပါးဆီ နိမ့္က်တဲ႔ ဘဝေတြနဲ႔ က်ြံခံဖို႔ဘဲ ရွိေတာ့တယ္။
--------
ဆိုေတာ့က က်ေတာ္တို႔ ဘာမွားေန သလဲ ?? ဆိုတာ သံုးသပ္သင့္ပါျပီ။
ကခ်င္လူငယ္ေတြကို မ်ိဳးခ်စ္ မ်ိဳးခ်စ္ပဲ ဆက္ေအာ္ခိုင္းျပီး လက္ေတြ႔ မဆန္တဲ႔ ဘဝမွာပဲ ဆက္ေနခိုင္းမလား ???
ဒါမွမဟုတ္
ကုန္ထုတ္လုပ္မႈေတြ ဖန္တီးနိုင္ေအာင္ အားေပးမလား??
စီးပြါးေရး ပညာရွင္ေတြ ေမြးထုတ္ျပီး ကယ္တင္မလား???
ကိုယ္ရသင့္တဲ႔ အခြင့္အေရးကို အစိုးရဆီ တိုက္ရိုက္ ေတာင္းဆို မလား???
ဒါမွမဟုတ္ အတူမေနသင့္ မူဝါဒကို ကိုင္စြဲျပီး ဘာမွလည္း မလုပ္နိုင္ ကိုယ္လုပ္သမ်ွ တရားဝင္အျဖစ္ အသိမွတ္ျပဳ မခံရတဲ႔ ဘဝနဲ႔ ဆက္ေနမလား???
စတဲ႔ စတဲ႔ ေမးခြန္းေတြကို က်ဳပ္တို႔ ေျဖဆုိ ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့မယ္။
အခ်ဳပ္အားျဖင့္
ကခ်င္ေတြအေနနဲ႔ မိမိ ဘဝ ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ တိုးတက္ဖို႔ အစိုးရနဲ႔ လက္မတြဲဘူး ဆိုတာထက္ အစိုးရနဲ႔ လက္တြဲျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း ၊ မိမိတို႔ ျပည္နယ္အက်ိဳးကို ေဆာင္ရြက္နိုင္မယ့္ အစိုးရ ကို ပံုေဖာ္ျခင္း ၊ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ျခင္းအျပင္ လိုအပ္ပါက ျပည္နယ္အစိုးရ တစ္ခုလံုး ေျပာင္းလဲပစ္ျခင္းအထိ လုပ္ကိုင္နိုင္မယ့္ အခြင့္အေရးမ်ား ဖန္တီးနိုင္ခြင့္ တို႔ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါျပီ။
လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ လည္း လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ား ေပၚထြက္လာေရးကို ပိုမို ပံ႔ပိုးကူညီ သင့္ပါျပီ။
တိုင္းျပည္ကို အက်ိဳးမျပဳတဲ႔ ခရိုနီလက္သစ္ေတြ ထပ္ထြက္မလာဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရပါမယ္။
လူငယ္အားလံုး အျခား ရနိုင္ လုပ္နိုင္တဲ႔ အလုပ္ ေတြမွာ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ျခင္းျဖင့္ ပိုမို လက္ေတြ႔က်တဲ႔ ဘဝေတြကို တည္ေဆာက္ ရပါမယ္။
က်ဳပ္တို႔ အမွားေတြ လုပ္တာ သိပ္မ်ားသြားခဲ႔ ျပီးျပီ မဟုတ္ပါလား !!!
by Jan Khone

No comments:
Post a Comment
မိတ္ေဆြ...အခ်ိန္ေလးရရင္ blogg မွာစာလာဖတ္ပါေနာ္
ဗဟုသုတ ရနိုင္တယ္။