အိမ္ရွင္မတုိ႔သိထားသင့္သည့္ ဥပဒ္ကင္းေသာ အစားအစာ

 

FOOD Magazine

Food & Health

.............................................................................
အိမ္ရွင္မတုိ႔သိထားသင့္သည့္ ဥပဒ္ကင္းေသာ အစားအစာ
.............................................................................
အိမ္ရွင္မေတြ အပင္ပန္းခံၿပီး ေစတနာအျပည့္အ၀နဲ႔
ပင္ဆင္ ခ်က္ျပဳတ္ေကြၽးေမြးတဲ့ၾကားက အခန္႔မသင့္ရင္ မသန္႔ရွင္းတဲ့အစားအစာေၾကာင့္ ဥပဒ္ျဖစ္ၿပီး
ေရာဂါရႏုိင္႐ံုမက အသက္အႏၲရာယ္ပင္ ႀကံဳေတြ႕ႏုိင္တယ္ဆုိတာ
သတိေပးဖုိ႔ ဒီေဆာင္းပါးမွာ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။
အစားအေသာက္ေတြကုိ တာရွည္ခံေအာင္ ေဒသအလုိက္
႐ုိးရာနည္းေတြအသံုးျပဳၾကတာရွိသလုိ၊ သိပံၸနည္းက်
အသံုးအေဆာင္ေတြ တီထြင္ အသံုးျပဳၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။
ဒါေပမယ့္အစားအစာေၾကာင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ
(Food-Borne Diseases) ျဖစ္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ေၾကာင့္
အဆိပ္သင့္ျခင္း (Food Poisoning) ေတြကေတာ့
ေနရာအႏွံ႔မွာ ႀကံဳေတြ႕ေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အစာစားၿပီး ဥပဒ္ျဖစ္တယ္ဆုိတာ အစားအစာေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္သလုိ
အစားအစာကုိထုပ္ပုိး ထည့္သြင္းထားတဲ့ပစၥည္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
အစားအစာကုိ ေရာင္းခ်တဲ့ေနရာ မသန္႔ရွင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္သလုိ၊
ကုိင္တြယ္ေရာင္းခ်သူ ညစ္ပတ္တ့ဲအတြက္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
အစားအစာကုိ ကုိင္တြယ္ခ်က္ျပဳတ္သူႏွင့္ ေနအိမ္မွာ မခ်က္ျပဳတ္မီ
သိမ္းဆည္းမႈ စနစ္မက်ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ခ်က္ၿပီးသား အစားအေသာက္ေတြကုိ ထားသုိ သိမ္းဆည္းမႈ၊
စားသံုးမႈ စနစ္မက်ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
၀ယ္ယူတဲ့အဆင့္ကစၿပီး၊ ျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္တဲ့အဆင့္ အလယ္၊
စားသံုးတဲ့အဆင့္အဆံုး၊ အဆင့္အားလံုးမွာ သန္႔ရွင္းဖုိ႔
စနစ္တက်ရွိဖုိ႔လုိပါတယ္။ အဆင့္အားလံုးမွာ သန္႔ရွင္းၿပီး၊
စနစ္တက်ရွိေစဖုိ႔ လုိက္နာသင့္တာေတြ၊
ေရွာင္သင့္တာေတြကုိ တင္ျပလုိက္ပါတယ္။

၁။ လတ္ဆတ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္၀ယ္ယူပါ
....................................................................................
ေက်းလက္ေဒသႏွင့္ၿမိဳ႕ငယ္ေတြမွာေစ်း၀ယ္တဲ့အခါအစားအစာရဲ႕
အေရာင္အဆင္း၊ အနံ႔၊ အေပ်ာ့အမာ စတာေတြကုိ ၾကည့္ၿပီး၊
လတ္ဆတ္တ့ဲအသားငါး၊ အသီးအႏွံ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားကုိသာ
ေရြးခ်ယ္၀ယ္ယူပါ။ ေပ်ာ့ၿပီး အနံ႔အသက္မေကာင္းတဲ့
အသား၊ ငါး၊ ႏြမ္းရိေနတဲ့ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊ အမွည့္လြန္ေနတဲ့
သစ္သီး၀လံမ်ားကုိ မ၀ယ္သင့္ပါဘူး။
ရန္ကုန္လုိၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာရွိတဲ့ ေစ်း၀ယ္စင္တာေတြမွာ
ေစ်း၀ယ္တဲ့အခါ အစားအစာတစ္ခုခ်င္းရဲ႕
ေနာက္ဆံုး၀ယ္ယူစားသံုးသင့္တ့ဲ ရက္စဲြေဖာ္ျပထားတာကုိ
ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆးၾကည့္႐ႈၿပီးမွ ရက္မလြန္ေသးတဲ့
အစားအစာေတြကုိသာ ၀ယ္ယူပါ။ ဒါဟာ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။
ရက္လြန္ေနတဲ့ အစားအေသာက္ေတြဟာ
ေစ်းခ်ိဳေပမယ့္ ေရာဂါျဖစ္လာရင္ ကုသရမယ့္
စရိတ္က ပုိၿပီးမ်ားႏုိင္ပါတယ္။

၂။ သန္႔ရွင္းေသာဆိုင္မွ ၀ယ္ယူပါ
...........................................
အစားအေသာက္၀ယ္တဲ့အခါ ဆုိင္တြင္း၊ ဆုိင္ျပင္ ပတ္၀န္းက်င္
သန္႔ရွင္းေနတဲ့ ဆုိင္မ်ိဳးကုိ ေရြးခ်ယ္ ၀ယ္ယူပါ။
ဆုိင္အခင္းအက်င္း၊ ေရေျမာင္းေတြ၊ အမိႈက္သ႐ုိက္ေတြ၊
ယင္ေကာင္ေတြ၊ ပုိးေကာင္ေတြ၊ ပတ္၀န္းက်င္ အနံ႔အသက္ကုိၾကည့္ရင္
သိႏုိင္ပါတယ္။ ေစ်းေရာင္းသူရဲ႕ တစ္ကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ၊
အထူးသျဖင့္ လက္မ်ား၊ လက္သည္းမ်ား
သန္႔ရွင္းမႈကုိ အကဲခတ္ပါ။ ဆုိင္တြင္း၊ ဆုိင္ျပင္
ပတ္၀န္းက်င္ ညစ္ပတ္ေနၿပီး ေရာင္းသူရဲ႕
တစ္ကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈအားနည္းတဲ့ဆုိင္မွာေရာင္းခ်တဲ့
အစားအေသာက္ေတြရဲ႕ သန္႔ရွင္းမႈကုိ ဘယ္လုိမွ စိတ္ခ်လုိ႔မရႏုိင္ပါဘူး။

၃။ ေရခဲခံ ေသတၱာ (Freezer) ထဲထည့္ၿပီး ေရာင္းတဲ့အစားအေသာက္ေတြ
........................................................
ေရခဲခံေသတၱာ (Freezer) ထဲမွာ ထည့္ၿပီ္းေရာင္းခ်တဲ့ အသား၊ ငါး၊ ပုစြန္၊
အသား လံုး စတဲ့အစားအေသာက္ေတြ၀ယ္တဲ့အခါ Freezer ထဲ
ထည့္ထားတာပဲ ဆုိၿပီး စိတ္မခ်လုိက္ပါႏွင့္။ Freezerထဲက အပူခ်ိန္ျပ
ကိရိယာကုိ စစ္ေဆးၾကည့္ပါဦး။ အစားအစာေတြဟာ ေအးသင့္သေလာက္
အမွန္တကယ္ ေအးရဲ႕လား ဆုိတာလည္း ၾကည့္သင့္ပါတယ္။
Freezer ထဲထည့္ေရာင္းတဲ့အစာေတြကုိ သယ္ယူတဲ့အခါ ေစ်းႏွင့္
မိမိေနအိမ္ ခရီးကြာေ၀းလုိ႔ လမ္းမွာၾကာမယ္ဆုိရင္
ေရခဲဘူး (Cold Box) ႏွင့္ ထည့္ၿပီး သယ္သင့္ပါတယ္။
အသား၊ ငါးေတြကုိ အျခားအစားအစာေတြနဲ႔မထိမိေအာင္
ခဲြျခားၿပီးသယ္ပါ။ အိမ္ကုိ ျပန္ေရာက္တဲ့အခါမွာလည္း
အသား၊ ငါးေတြကုိ မခ်က္မီ အိမ္မွာရွိတဲ့ ေရခဲေသတၱာထဲကုိ
အျမန္ဆံုးထည့္သြင္းသိမ္းဆည္းပါ။

၄။ စည္သြတ္ အသား၊ ငါးေတြ ၀ယ္တဲ့အခါ
........................................................
စည္သြတ္ထားတဲ့ အသားေတြ၊ ငါးေတြ ၀ယ္တဲ့အခါ
သန္႔ရွင္းၿပီး ပံုစံမပ်က္တဲ့ စည္သြတ္ဘူးမ်ိဳးကုိ၀ယ္ပါ။
ညစ္ေပၿပီး သံေခ်းတက္ေနတဲ့ စည္သြတ္ဘူးမ်ိဳး၊
ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ေဖာင္းကားေနတဲ့ စည္သြတ္ဘူးမ်ိဳး၊
ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ပံုပ်က္ေနတဲ့ စည္သြတ္ဘူးမ်ိဳးကုိ မ၀ယ္ပါႏွင့္။
စည္သြတ္ဘူးထဲက အစားအေသာက္ေတြမွာ ေရာဂါပုိးႏွင့္
ယင္းတုိ႔ရဲ႕ အဆိပ္အေတာက္ေတြ ရွိေနႏုိင္ပါတယ္။
စကၠဴဘူး၊ ကတ္ထူဘူး ေတြထဲမွာ ထည့္သြင္းေရာင္းခ်တဲ့
အစာေတြ၀ယ္တဲ့အခါမွာလည္း မေပါက္မၿပဲတဲ့ဘူးမ်ိဳးကုိသာ
၀ယ္သင့္ပါတယ္။

၅။ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ ၀ယ္တဲ့အခါ
.......................................
အကဲြအအက္မပါတဲ့ ဥအခြံမွာ ရႊ႕ံေတြ၊ ေခ်းေတြ ေပမေနတဲ့
ဥမ်ဳိးကုိသာ ၀ယ္ယူသင့္ပါတယ္။ ဥအခြံမွာ မ်က္စိႏွင့္မျမင္ရတဲ့
ေပါက္ကေလးေတြရွိပါတယ္။ ဒီ အေပါက္ေလးေတြကုိျဖတ္ၿပီး
ေရ (ေရေငြ႕) ေတြ၊ ေလေတြႏွင့္အတူ ေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္တ့ဲ
ဘက္တီးရီးယားပုိးေတြလည္း ၀င္ႏုိင္ပါတယ္။
၀ယ္ထားတဲ့ ဥကုိ မစားေသးဘဲ ၾကာၾကာထားေလ
အခြံမွာရွိေနတဲ့အေပါက္ကေလးေတြ က်ယ္လာေလျဖစ္ပါတယ္။
ဥေတြကုိေရခဲေသတၱာထဲမွာထားရင္ ဘက္တီးရီးယားေတြ
လြယ္လြယ္ႏွင့္ မေပါက္ဖြားႏုိင္ပါဘူး။
မစားေသးဘဲ ဒီအတုိင္းထားတဲ့ဥေတြဟာ ရက္ၾကာတာႏွင့္အမွ်
ပ်က္စီးသြားပါလိမ့္မယ္။ အကာပုိင္းကပါးလာၿပီး အႏွစ္ရဲ႕
ပတ္ပတ္လည္က အေျမႇးကေလးလည္း
ပ်က္စီးလြယ္လာပါတယ္။ အခန္းထဲ (Room Temperature) မွာ
ဒီတုိင္းထားရင္ တစ္ရက္သာခံမည့္ဥဟာ ေရခဲေသတၱာထဲမွာဆုိရင္
၇ ရက္ေလာက္ ခံပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဥ၀ယ္ရင္ အေအးခန္းမွာထားတဲ့
ဥေတြကုိပဲ ၀ယ္သင့္ပါတယ္။ အိမ္မွာလည္း ဥေတြကုိ
၀ယ္လာတဲ့ဘူး (Carton) ႏွင့္အတူ ေရခဲေသတၲာထဲမွာထားပါ။
ေရခဲေသတၱာရဲ႕ တံခါးမွာမထားဘဲ အတြင္းပုိင္းမွာသာ ထားသင့္ပါတယ္။
ဥေတြကုိ က်က္ေအာင္ ခ်က္၊ ျပဳတ္၊ ေၾကာ္ၿပီး ပူပူေႏြးေႏြး စားတာဟာ
အႏၲရာယ္ကင္းပါတယ္။
ဥေတြမွာ Salmonella ဘက္တီးရီးယားေတြ ပါလာႏုိင္ပါတယ္။
Salmonella ဟာ အူေရာင္ငန္းဖ်ားႏွင့္ အစာကတစ္ဆင့္
ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဘက္တီးရီးယားတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ကေလးေတြ၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိေတြႏွင့္ ကုိယ္ခံအားနည္း
ေနသူေတြမွာေရာဂါပုိၿပီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။
အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့အခ်က္ေတြကုိလိုက္နာျခင္းအားျဖင့္
ဥအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ျခင္းကုိ ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။
ပတ္၀န္းက်င္မွာ သြားလာလႈပ္ရွား အစာရွာစားတဲ့ၾကက္ေတြရဲ႕
ဥက ေမြးျမဴေရးၿခံတြင္း ေလွာင္အိမ္ထဲမွာ မလႈပ္မရွက္ေနရတဲ့
ၾကက္ေတြရဲ႕ ဥထက္ပုိေကာင္းပါတယ္။
အာဟာရဓာတ္ (ဥပမာ-အုိမီဂါ၃ ဖက္တီးအက္စစ္) ပုိၿပီး ၾကြယ္၀ပါတယ္။
သြားလာလႈပ္ရွားေနတဲ့ၾကက္ေတြဟာ ေလွာင္အိမ္ထဲမွာ
မလႈပ္မရွက္ေနရတဲ့ၾကက္ေတြထက္ပုိၿပီး က်န္းမာဖုိ႔လည္းေသခ်ာပါ၀ာယ္္။

၆။ အိမ္က ေရခဲေသတၱာထဲမွာ စားစရာေတြထားတဲ့အခါ
..........................................................................
စားစရာေတြကုိ ေရခဲေသတၱာထဲမွာ ထားတဲ့အခါ
အမ်ိဳးအစားအလုိက္ သူ႔ေနရာနဲ႔သူ စနစ္တက် ထားသင့္ပါတယ္။
အစားအစာတစ္မ်ိဳးကေန ေနာက္တစ္မ်ိဳးကုိ ေရာဂါပုိးေတြ
ပ်ံ႕ႏွံ႔မသြားေအာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ- ေအးခဲထားတဲ့
အသားေတြက ေရခဲေတြကုိ ေရေပ်ာ္ေအာင္ (Defrost)
လုပ္တဲ့အခါ ေရခဲေသတၲာရဲ႕ ေအာက္ဆံုးထပ္မွာ ထားရပါမယ္။
အေပၚထပ္ေတြမွာထားရင္ အသားကထြက္လာတဲ့ေရ (အရည္)ေတြဟာ
ေအာက္ထပ္မွာရွိတဲ့အျခားအစာေတြေပၚတစိမ့္စိမ့္က်ေနႏုိင္ပါတယ္။
ကူးစက္ေရာဂါပုိးေတြ အႀကိဳက္ဆံုးျဖစ္တဲ့ အသား၊ ငါးေတြကုိ
အျခားအစားအစာေတြနဲ႔ တျခားစီခဲြထားရပါမယ္။

၇ ေရခဲေသတၱာထဲက အပူခ်ိန္
.........................................
အစားအစာေတြ သိမ္းဆည္းရာမွာ ေရခဲေသတၱာသံုးတယ္ဆုိရင္
လွ်ပ္စစ္မီးမွန္မွန္လာေန႐ံုနဲ႔ မၿပီးပါဘူး။ ေရခဲေသတၲာထဲက
အပူခ်ိန္ဟာ ရွိသင့္တဲ့အပူခ်ိန္ျဖစ္ေနဖုိ႔လည္း အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။
၃ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ေအာက္မွာရွိေနသင့္ပါတယ္။
ေရခဲေသတၲာထဲက အပူခ်ိန္ဟာ ရွိသင့္တာထက္ ပုိၿပီး ပူေႏြးေနရင္
သိမ္းထားတဲ့ အစားအစာေေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ပ်က္စီးတတ္ပါတယ္။
ေရခဲေသတၱာရဲ႕အပူခ်ိန္ကုိ မၾကာခဏ စစ္ေဆးသင့္သလုိ လုိအပ္ရင္
အပူထိန္းကိရိယာ (သာမုိစတက္-Thermostat) ကုိ ျပဳျပင္ရပါမယ္။
အထဲမွာ ေရခဲေတြျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ေရခဲေသတၱာမ်ိဳးဆုိရင္
ေရခဲေတြကုိ မွန္မွန္ အေရေပ်ာ္ေအာင္ လုပ္ေပးရပါမယ္။

၈ ။ ေရခဲေသတၱာထဲ ထည့္မထားသင့္ေသာအစာ
..............................................................
ပူေနတဲ့အစားအစာေတြကုိေရခဲေသတၱာထဲမွာ
ထည့္မထားပါႏွင့္။ ေရခဲေသတၱာရဲ႕ အတြင္းအပူခ်ိန္တက္လာၿပီး
အေအးဓာတ္မ်ားမ်ား လုိအပ္တဲ့ အျခားအစားအစာေတြ
ပ်က္စီးသြားႏုိင္ပါတယ္။

၉။ ေအးခဲထားေသာအစာမ်ား
........................................
ေအးခဲထားတဲ့ အစားအစာေတြကုိ ခ်က္စားဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔
မခဲေအာင္လုပ္ (ေႏႊြး-Thaw) ၿပီးရင္ မပ်က္မကြက္ ခ်က္ျပဳတ္
စားသံုးသင့္ပါတယ္။ စိတ္ကူးေျပာင္းသြားလုိ႔မခ်က္ေတာ့ဘဲ
ေအးခဲေအာင္ တစ္ဖန္ျပန္လုပ္ (Refreeze) ၿပီးသိမ္းထားတာမ်ိဳး
မလုပ္သင့္ပါဘူး။ အေအးဓာတ္ေလ်ာ့သြားခ်ိန္အတြင္းမွာ
ေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြ လြယ္ကူစြာ
ေပါက္ဖြားႏုိင္လုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေအးခဲေအာင္ျပန္လုပ္တာပဲ
ဆုိေပမယ့္ေရာဂါရႏုိင္တဲ့ အလားအလာ မ်ားပါတယ္။

၁၀။ ေအးခဲေနေသာ အသားမ်ားကို ေသေသခ်ာခ်ာေႏႊးပါ
............................................................................
ေအးခဲထားတဲ့ အသားငါးစတဲ့အစာေတြကုိ ခ်က္စားေတာ့မယ္ဆုိရင္
မခ်က္မီ မာခဲေနရာက ေပ်ာ့ၿပီး ေအးဓာတ္ေလ်ာ့လာေအာင္
ေသေသခ်ာခ်ာလုပ္ (ေႏႊး) ရပါမယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ မလုပ္ရင္
ခ်က္ျပဳတ္တဲ့အခါ အသားရဲ႕အေပၚယံအပုိင္းေတြသာ ပူေနၿပီး
အတြင္းပုိင္းမွာ ေအးၿမဲေအးေနပါလိမ့္မယ္။ အသားတံုးတစ္ခုလံုးက်က္ၿပီလုိ႔
ထင္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ အတြင္းပုိင္းက တကယ္မက်က္ေသးပါဘူး။
အဲဒီမက်က္ေသးတဲ့အပုိင္းကေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

၁၁။ ေအးခဲမေနေတာ့ေသာအသားမ်ား
...................................................
ေအးခဲေနတဲ့ အစားအစာေတြကုိ မေအးမခဲေတာ့ေအာင္လုပ္ၿပီးတဲ့အခါ
အျမန္ဆံုးခ်က္ျပဳတ္သင့္ပါတယ္။အခ်ိန္အၾကာႀကီး ဒီတုိင္းထားလုိက္မိရင္
အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ေရာဂါပုိးေတြ ေပါက္ဖြားပြားမ်ားလာႏုိင္ပါတယ္။

၁၂။ အသီးအရြက္မ်ားကို စင္ၾကယ္ေအာင္ေဆးပါ
................................................................
ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး၀လံေတြကုိ ေရႏွင့္ ေသေသ
ခ်ာခ်ာေဆးသင့္ပါတယ္။ ေစ်းက၀ယ္တဲ့အသီးအရြက္ေတြသာမက
မိမိကုိယ္တုိင္စုိက္ပ်ိဳးတဲ့ ၿခံထြက္ အသီးအရြက္ေတြကုိလည္း ေဆးသင့္ပါတယ္။
အသီးေတြ၊ သစ္ဥသစ္ဖုေတြကုိ အခြံမႏႊာမီေရေဆးသင့္ပါတယ္။
အရြက္ေတြကုိ မလွီးမျဖတ္မီ ေရေဆးသင့္ပါတယ္။ဇလံု၊ ခြက္ထဲမွာ
ေရစိမ္ၿပီးေဆးတာထက္ ေရပုိက္က စီးဆင္းေနတဲ့ေရ
(Running Water) နဲ႔ ေဆးႏုိင္ရင္ ပုိေကာင္းပါတယ္။
အိမ္မွာေရပုိက္စနစ္မရွိရင္ ဖလားနဲ႔ေရေလာင္းၿပီး ေဆးႏုိင္ပါတယ္။

၁၃။ မီးဖိုေခ်ာင္သံုုးပစၥည္းအားလံုး သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေနပါေစ
.............................................................................
အသား၊ ငါးလွီးျဖတ္တဲ့ဓားႏွင့္စဥ္းတီတံုးကုိသတ္သတ္၊
အသီးအရြက္ လီွးျဖတ္တဲ့ဓားႏွင့္ စဥ္းတီတံုးကုိသတ္သတ္ထားပါ။
ဓားႏွင့္ စဥ္းတီတံုးေတြ၊ ေယာက္ခ်ိဳ၊ ေယာက္မ၊ အုိးခြက္ပန္းကန္စတဲ့
မီးဖုိေခ်ာင္သံုး ပစၥည္းအားလံုး အထူးသန္႔ရွင္းေနေအာင္
ဂ႐ုစုိက္ရပါမယ္။ ဆပ္ျပာေရႏွင့္ေဆးျခင္း၊ ေရေကာင္းေရသန္႔ႏွင့္
ေဆးျခင္းတုိ႔ကုိ ဆုိလုိပါတယ္။ ပန္းကန္ေတြ၊
ဇြန္းေတြကုိ ေရႏွင့္စင္ၾကယ္ေအာင္ေဆးၿပီးတဲ့အခါ
ေထာင္ထားလုိက္ရင္ သူ႕အလုိလုိ ေရစစ္ၿပီးေျခာက္သြားတာေကာင္းပါတယ္။
ၿမိဳ႕ျပေတြမွာေတာ့ စနစ္တက် ထုတ္လုပ္ထုပ္ပုိးထားၿပီး သန္႔ရွင္းတဲ့
တစ္ခါသံုး တစ္ရွဴးစကၠဴေတြ သံုးႏုိင္ပါတယ္။ တစ္ရွဴးစကၠဴမရႏုိင္လုိ႔
အ၀တ္ႏွင့္ သုတ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ေျခာက္ေသြ႕
သန္႔ရွင္းတဲ့အ၀တ္ကုိသာအသံုးျပဳၿပီး၊ ေရသုတ္တဲ့အ၀တ္ကို
မွန္မွန္ေလွ်ာ္ဖြပ္သင့္ပါတယ္။ တစ္ခါသံုးၿပီးသားအ၀တ္ကုိ
မေလွ်ာ္ဖြပ္ဘဲ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္မသံုးသင့္ပါဘူး။
လက္သုတ္ပ၀ါ၊ လက္ႏွီးကအစ စင္ၾကယ္ေအာင္ေလွ်ာ္ဖြပ္ရပါမယ္။
မသန္႔ရွင္းတဲ့ လက္သုတ္ပ၀ါႏွင့္ လက္ႏွီးတုိ႔ဟာ
အမ်ားဆံုး ေရာဂါကူးစက္ေစႏုိင္တဲ့ ပစၥည္းေတြဆုိတာသိထားသင့္ပါတယ္။

၁၄။ အစာျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္သူရဲ႕ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ
...........................................................................
အစားအစာ၀ယ္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ခ်က္ျပဳတ္ျပင္ဆင္
ေကြၽးေမြးတဲ့အခ်ိန္ထိ အိမ္ရွင္မအေနနဲ႔ တစ္ကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈကုိ
အထူးဂ႐ုစုိက္ရပါမယ္။ မခ်က္ျပဳတ္မီ၊ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီး၊ မေကြၽးေမြးမီ၊
ေကြၽးေမြးၿပီး၊ အခ်ိန္တုိင္းမွာလက္ကုိ ဆပ္ျပာႏွင့္ ေသေသခ်ာခ်ာ
စနစ္တက်ေဆးေၾကာတဲ့အက်င့္ ထူေထာင္ထားသင့္ပါတယ္။
လုိအပ္တဲ့အခါ (ဥပမာ- ႏွပ္ညႇစ္တဲ႕အခါ/ ႏွာေခ်ၿပီး ႏွာေခါင္းကုိ
ကုိင္မိ၊ ထိမိတဲ့အခါ/ အေပါ့၊ အေလး သြားၿပီးတဲ့အခါ)တုိင္းမွာ
လက္ကုိဆပ္ျပာႏွင့္ေသေသခ်ာခ်ာေဆးဖုိ႔လုိပါတယ္။
အသား၊ ငါးေတြ ကုိင္တြယ္ ခ်က္ျပဳတ္တဲ့ကိစၥ ၿပီးသြားလုိ
အသီးအရြက္ေတြကုိင္တြယ္ေတာ့မယ္ဆုိရင္လည္း
လက္ေဆးဖုိ႔မေမ့ပါႏွင့္။ လက္မွာျပည္တည္နာရွိေနရင္
ခ်က္ျပဳတ္တဲ့ကိစၥကုိ အျခား လူတစ္ေယာက္နဲ႔လႊဲထားပါ။
အစာခ်က္ျပဳတ္ ျပင္ဆင္သူမွာ ျပည္တည္နာရွိေနတဲ့အတြက္
စားေသာက္သူ အေျမာက္အျမား အစာအဆိပ္သင့္ခံရတဲ့
အျဖစ္အပ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ေျပာပေလာက္ေအာင္
ေသးငယ္ၿပီး ျပည္မတည္တဲ့ ဒဏ္ရာကေလးဆုိရင္ေတာင္
ေဆးပလာစတာနဲ႔ စနစ္တက် ဖံုးအုပ္ထားၿပီးသင့္ေလ်ာတဲ့
ပဋိဇီ၀ေဆးေသာက္ထားသင့္ပါတယ္။

၁၅။ အစာခ်က္ျပဳတ္ၿပီးတဲ့အခါ
..........................................
ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကုိ အခ်ိန္တုိအတြင္း
ပူပူေႏြးေႏြး စားသံုးသင့္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ေတြရဲ႕
အပူခ်ိန္ေလ်ာ့ၿပီးေအးသြားတဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာေရာဂါပုိးေ
တြေပါက္ဖြား ပြားမ်ားႏုိင္ပါတယ္။ ခ်က္ခ်င္းမစားဘဲအခ်ိန္ၾကာၾကာ
ထားေလ၊ အႏၲရာယ္မ်ားေလျဖစ္ပါတယ္။ ခ်က္ခ်င္း မစားႏုိင္ေသးဘူးဆုိရင္
ေရာဂါပုိးေတြ မ၀င္ႏုိင္ေအာင္ ကာကြယ္နည္း ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။
တစ္နည္းက ျမန္မာ့နည္း၊ ျမန္မာ့ဟန္အတုိင္း မုန္႔ဟင္းခါးဟင္းအုိးကုိ
မီးဖုိေပၚတင္ၿပီး အၿမဲအပူေပးထားသလုိ အစာကုိ အၿမဲပူေနေအာင္
လုပ္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ေခတ္မီနည္းအတုိင္း
လွ်ပ္စစ္မီးဖုိ (Oven) ထဲထည့္ထားလုိ႔လည္းရပါတယ္။
ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ ေရခဲေသတၱာထဲမွာ အေအးခံထားျခင္း
ျဖစ္ပါတယ္။ ေအးေနတဲ့ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးသား အစားအစာတစ္မ်ိဳးကုိ
ဆာလြန္းလုိ႔၊ အခ်ိန္မရွိလုိ႔ဆုိၿပီး အလြယ္ခူးခပ္ၿပီးမစားသင့္ပါဘူး။
စားခါနီးမွာ ျပန္ေႏႊးၿပီးမွ စားတဲ့အက်င့္လုပ္ထားသင့္ပါတယ္။
ျပန္ေႏႊးတဲ့အခါ ဥပမာ အသားဟင္းဆုိရင္ အသားရဲ႕ အတြင္းပုိင္းမွာ
အပူခ်ိန္ ၇၀-ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ထိ ေရာက္ေအာင္ ေႏႊးသင့္ပါတယ္။
အစားအစာဟာ စားလုိ႔ေကာင္း႐ံု ပူေႏြးလာတာမဟုတ္ဘဲ
ပြက္ပြက္ဆူတဲ့ထိ အပူျပန္ေပးပါလုိ႔ဆုိလုိပါတယ္။

၁၆။ အသား၊ ငါးေတြကို က်က္ေအာင္ခ်က္ပါ
.........................................................
အသား၊ ငါးေတြကုိ က်က္ေအာင္ ခ်က္စားတာဟာ
အစာေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အႏၲရာယ္ကုိနည္းေစပါတယ္။
အသား၊ ငါးေတြကုိ က်က္တဲ့ထိ အပူေပးျခင္းအားျဖင့္
ပ႐ုိတင္း၊ ကာဗုိဟုိက္ဒရိတ္ စတဲ့အာဟာရေတြရဲ႕ တန္ဖုိးေလ်ာ့မသြားပါဘူး။
မက်က္တက်က္ခ်က္ထားတဲ့အသားဟင္း၊ ငါးဟင္းေတြကုိ
တတ္ႏုိင္သမွ်ေရွာင္ပါ။ ေခတ္မီတယ္၊ ပုိၿပီး အာဟာရရွိတယ္ထင္ၿပီး
ငါးအစိမ္း၊ ပုစြန္အစိမ္းစားတာဟာ (အထူးသျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံေတြမွာ)
အႏၲရာယ္မ်ားလွပါတယ္။ ႏြားႏုိ႔ကုိလည္း ပြက္ေအာင္ က်ိဳၿပီးမွ
ေသာက္သင့္ပါတယ္။

၁၇။ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥေတြကို က်က္ေအာင္ခ်က္ပါ
............................................................
ၾကက္ဥကုိ အစိမ္း (မေၾကာ္၊ မခ်က္၊ မျပဳတ္ဘဲ) ေသာက္ျခင္း၊
ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ အစိမ္းႏွင့္ ျပင္ဆင္ထားတဲ့အစားအစာေတြကုိ ေရွာင္ပါ။
တုိက္ဖြိဳက္ႏွင့္ Salmonella ပုိးေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါေတြ
ကင္းေ၀းႏုိင္ပါတယ္။

၁၈။ အိမ္ေမြး တိရစၦာန္ခ်စ္သူမ်ား သတိျပဳရန္
...........................................................
ေခြး၊ ေၾကာင္၊ ငွက္ စတဲ့ အိမ္ေမြး တိရစၦာန္ေတြမွာ
လူေတြကုိ ဒုကၡေပးႏုိင္တဲ့ ေရာဂါပုိးေတြ သယ္ေဆာင္ထားႏုိင္ပါတယ္။
ထမင္းစားစားပဲြ၊ အစားအစာသိမ္းဆည္းရာေနရာ၊
အစားအစာခ်က္ျပဳတ္ျပင္ဆင္ရာေနရာေတြကုိ အိမ္ေမြးတိရစၦာန္ေတြ
မလာပါေစႏွင့္။ သူတုိ႔ကုိ ကုိင္တြယ္၊ ပြတ္သပ္ ေထြးေပြ႕ၿပီးတုိင္း
မိမိလက္ကုိဆပ္ျပာႏွင့္ စင္ၾကယ္ေအာင္ ေဆးပါ။
သူတုိ႔အတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ ပန္းကန္ခြက္ေယာက္ေတြကုိ
လူေတြအတြက္ သံုးတဲ့ပန္းကန္ခြက္ေယာက္ေတြနဲ႔အတူ မထားပါႏွင့္။
သူတုိ႔ပစၥည္းေတြကုိေဆးေၾကာတာလည္း ေနရာ သတ္သတ္ခဲြၿပီး
ေဆးေၾကာပါ။

၁၉။ ဒိန္ခဲႀကိဳက္သူမ်ားသတိထား
...........................................
ဒိန္ခဲ ႀကိဳက္သူ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊
သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ား၊ အားအင္ခ်ည့္နဲ႔ ေနသူမ်ားအေနနဲ႔ ဒိန္ခဲေပ်ာ့
(Soft Cheese) ႏွင့္ Blue Veined Cheese အမ်ိဳးအစား
ဒိန္ခဲေတြကုိ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။ ဒီဒိန္ခဲေတြမွာ Listeria ဆုိတဲ့
ဘက္တီးရီးယား ပုိးတစ္မ်ိဳးပါလာႏုိင္ၿပီး ဒီပုိးေတြက ဒီလုိလူေတြကုိ
ဒုကၡေပးတတ္လုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀။ ဗဟုသုတရွိပါေစ
..............................
ေရခဲေသတၲာ၊ မုိက္ခ႐ုိေ၀့ စတဲ့ ပစၥည္းေတြဟာ အစားအစာေတြထဲကုိ
ေရာဂါပုိးေတြ မ၀င္ေအာင္၊ မပ်က္စီးေအာင္၊ ၾကာရွည္ခံေအာင္
ထိန္းသိမ္းရာမွာ အလြန္ထိေရာက္တဲ့ ပစၥည္းေတြျဖစ္ပါတယ္။
အိမ္ရွင္မေတြ အေနနဲ႔ ဒီပစၥည္းေတြကုိအက်ိဳးအရွိဆံုးျဖစ္ေအာင္
စနစ္တက် သံုးတတ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။ ပစၥည္းေတြ ၀ယ္တဲ့အခါ
ပါလာတဲ့အသံုးျပဳပံု အၫႊန္းေတြကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ၿပီး
တိတိက်က် လုိက္နာဖုိ႔လုိပါတယ္။
ဥပမာ ေရခဲေသတၱာထဲမွာ အစားအစာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထားရွိပံု၊
အပူခ်ိန္ထိန္းသိမ္းပံု စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

အထက္မွာ တင္ျပခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြကုိသာ လုိက္နာႏုိင္မယ္ဆုိရင္
အိမ္ရွင္မေတြအေနနဲ႔မိသားစု၀င္ေတြရဲ႕က်န္းမာေရးကုိ
ေကာင္းေကာင္းေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

...........................
• ေဒါက္တာလွၾကည္
...........................