စိတ္ဖိစီးေနသလား R ေျခာက္လံုးကုိစား

 

ဘယ္ကုမၸဏီက ဘာတံဆိပ္နဲ႔ တင္သြင္းလာတဲ့ ဘာေဆးလဲဆိုတာကို တလြဲ မစဥ္းစားၾကဖို႔ ဦးစြာေျပာထားပါရေစ။ ဒီဆရာေတာ့ စီးပြားေရး ေသာင္းက်န္းၿပီး ဟိုႏုိင္ငံ၊ ဒီႏိုင္ငံက ဟိုေဆးဒီေဆးေတြကို ဘာေရာဂါ၊ ညာေရာဂါေတြအတြက္ သိပ္ေကာင္းတာပဲလို႔ ၫႊန္းၿပီး ေဒသကိုယ္စားလွယ္လုပ္လို႔ ေဆးေရာင္းေနၿပီလို႔လည္း မထင္ေစခ်င္ဘူး။ အမွန္ေတာ့ Dr.M Vandenburg ရဲ႕ Positive Under Pressure ဆိုတဲ့ စာအုပ္ကို ဖတ္မိလို႔ ဆရာႀကီးလုပ္ၿပီး လမ္းၫႊန္ရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လူတိုင္းလူတိုင္းဟာ သူတို႔ဘဝေတြကို အေကာင္းဆံုး ရင္ဆုိင္ ျဖတ္သန္းခ်င္ၾကပါတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈ ပန္းတိုင္ေတြဆီ အေရာက္လည္း ႏွင္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒီအတြက္ ကာယအား၊ ဉာဏအားေတြသံုးၿပီးေတာ့ ရင္ဆိုင္ေလ့ ရွိၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆႏၵေတြဟာ ၿပီးျပည့္စံု ခဲလွတယ္။ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာ၊ ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာေတြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း အနည္းငယ္ေလာက္ကိုပဲ ရယူႏုိင္ၾကတာလည္း အမွန္ပဲ။ ဒီေတာ့ မလြဲမေရွာင္သာ ဖိစီးမႈေတြ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဖိအားေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႕ရေတာ့တယ္။ Pressure ေတြကတစ္ဆင့္ Stress ကို ေရာက္ရွိသြားတဲ့အခါ ဘဝမွာ မြန္းက်ပ္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႕ရေလ့ ရွိတယ္။

အထူးသျဖင့္ Stress ဆိုတဲ့ ဖိစီးမႈဟာ ဥကၠ႒ႀကီးေတြမွ၊ CEO ႀကီးေတြမွ၊ ဒါ႐ိုက္တာႀကီးေတြမွ၊ မန္ေနဂ်ာႀကီးေတြမွ ႀကံဳေတြ႕ရတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ဘဝမွာ လူေတြဟာ မိမိတို႔ဘဝကို မိမိတို႔စိတ္ႀကိဳက္ ေမာင္းႏွင္ၾကရင္းနဲ႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးအဖံုဖံုေသာ အခက္အခဲေတြ၊ အႀကိဳက္မေတြ႕မႈေတြ၊ အလုိမျပည့္မႈေတြကို ႀကံဳေတြ႕ရေလ့ ရွိတယ္။ အဲဒါေတြဟာ တစ္ခါတေလ ကိုယ္က ျဖတ္သန္းေက်ာ္နင္း သြားႏုိင္ေပမဲ့ တစ္ခါတစ္ခါမွာေတာ့ ကိုယ့္ကို တုပ္ေႏွာင္ႏွိပ္စက္ ေနတတ္တယ္။ ဒီအခါမွာ အဆင္မေျပတဲ့ အေျပာအဆုိ၊ အလုပ္အကိုင္ေလးေတြကတစ္ဆင့္ ႀကီးမားတဲ့ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ရမႈေတြနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ျဖစ္ေပၚလာေစပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ အမ်ားကို စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေနရတဲ့သူေတြ၊ လုပ္ငန္းႀကီးေတြကို တာဝန္ခံေနရသူေတြ အနည္းနဲ႔အမ်ား စိတ္ဖိစီးမႈကို ခံရေလ့ ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အဲဒီအလုပ္ႀကီးေတြကို လုပ္ကိုင္ႏုိင္တယ္၊ စီမံေဆာင္ရြက္ ႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ထားခဲ့ေပမဲ့ တကယ့္ တကယ္မွာ အေတြးနဲ႔လက္ေတြ႕က မစပ္အပ္တဲ့အခါ၊ ကိုယ့္လုပ္ႏိုင္စြမ္းရည္နဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္က အံမက်တဲ့အခါ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္စရာေတြ အစပ်ိဳး လာတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ တစ္ခါတေလ ဒါမွမဟုတ္ ႀကံဳေတြ႕ရမႈ နည္းလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ထားခဲ့ေပမဲ့ စဥ္ဆက္မျပတ္ ႀကံဳေတြ႕လာရတဲ့အခါ ေခ်ာင္ပိတ္မိေနတဲ့ တိရစၧာန္တစ္ေကာင္လို ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေတြးထင္လာတတ္တယ္။

ဒီလုိစိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားလာတာမ်ိဳးဟာ ေကာင္းတဲ့ကိစၥ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္ကာလ ရွည္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ကာယကံရွင္ရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ သူ႔ေနထုိင္မႈ ဘဝကိုပါ ထိပါးလာတတ္တာ အမွန္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ Stress မ်ားလာရင္ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ဖို႔အတြက္ Dr.M.Vandenburg အႀကံေပးထားတဲ့ ကိစၥေလးေတြကို တစ္ဆင့္ ေဖာက္သည္ခ်လုိပါတယ္။ သူက Stress ျဖစ္ေနတဲ့လူေတြဟာ ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္ေတြကို သတိထားျပဳျပင္ရင္း ကိုယ့္ရဲ႕ခံစားမႈ၊ အျပဳအမူနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ေျဖေလွ်ာ့ၾကဖို႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္။

သူက ပထမဆံုးအေနနဲ႔ စိတ္ေျဖေလွ်ာ့တဲ့ နည္းနာကို ၫႊန္းဆုိထားပါတယ္။ Relax လို႔ေခၚတဲ့ စိတ္ကို ေျဖေလွ်ာ့ထားႏုိင္မႈဟာ လူတိုင္းအတြက္ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဆင္မေျပမႈေတြကတစ္ဆင့္ စိတ္တိုတာ၊ ေဒါသထြက္တာ ဒီကတစ္ဆင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ျဖစ္လာတာေတြကို ေျဖေလွ်ာ့ႏိုင္ေရးအတြက္ မိမိစိတ္ကို ေျဖေလွ်ာ့ၿပီး သက္ေသာင့္သက္သာ ေနထုိင္ဖို႔ ၫႊန္းဆိုထားပါတယ္။ စိတ္ဆတ္တာ၊ စိတ္မာတင္းတာေတြဟာ မိမိကိုယ္မိမိ ျပန္လည္ ႏွိပ္စက္တတ္ပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈကို အလြယ္တကူ ျဖစ္ပြားေစပါတယ္။

ဒုတိယနည္းကေတာ့ ဘာကိုမဆုိ ျပန္လည္သံုးသပ္တဲ့နည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Review ေပါ့။ လူတုိင္းပဲ ဘဝမွာ အလုပ္ေတြနဲ႔ လံုးေထြးေနရပါတယ္။ ေအာင္ျမင္ စိတ္တုိင္းက်တာလည္း ရွိ၊ စိတ္အလိုမက် ျဖစ္တာေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီလုိျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ တက္ရာကေန စိတ္ဖိစီးမႈေတြက အစပ်ိဳးလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္က ဘာ၊ အလုပ္ရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္က ဘာ၊ ရည္မွန္းခ်က္က ဘာ၊ အခုအခါ ကိုယ္ေရာက္ရွိေနတဲ့ အဆင့္ေနရာကို မွန္ကန္စြာ ရွာေဖြသိရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ဆႏၵေတြ လြန္ကဲေနတာ ဒါမွမဟုတ္ ဒရြတ္တိုက္ လုိက္ေနတာေတြကို သိရွိ နားလည္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ပံုမွန္အလုပ္၊ ပံုမွန္ဘဝကို ေတြ႕ရွိၿပီး သြားႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

Refuse ဆိုတဲ့ ျငင္းဆုိမႈကလည္း Stress ေလ်ာ့သြားဖို႔အတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ လူတိုင္းဟာ ဘာမဆို ငါလုပ္ႏိုင္တယ္လုိ႔ ထင္မွတ္မွားတတ္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ အခ်ိန္ကာလေတြမွာ လုပ္လို႔မျဖစ္ႏုိင္၊ မရႏုိင္တဲ့ အလုပ္ေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါကို နားလည္ထားဖို႔ လိုလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ရွင္သန္ဖို႔အတြက္ ဘာအလုပ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ႏိုင္တယ္ဆုိတဲ့ အေတြးမ်ိဳးကို ေရွာင္ရွားသင့္ပါတယ္။ ကိုယ္လုပ္မယ့္ အလုပ္ဟာ ကိုယ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အလုပ္မ်ိဳး ျဖစ္ဖို႔လိုသလို လုပ္ခြင့္ရရင္လည္း ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ရပါတယ္။ အခြင့္မသာတာေတြ ကိုေတာ့ ရဲရဲတင္းတင္း ျငင္းဆန္ျခင္းဟာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို သက္သာေစပါလိမ့္မယ္။

ကိုယ့္ရဲ႕ အစြမ္းအစကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီး လုပ္ကိုင္ႏိုင္တာကလည္း စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို သက္သာေစတာ အမွန္ပါ။ အလုပ္တိုင္းမွာ သြင္းအားစုေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ျပည့္စံုတဲ့အခါ ရွိသလို မျပည့္စံုတဲ့ အခါေတြလည္း ႀကံဳတတ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ႐ုပ္ဝတၱဳပစၥည္းေတြ ျဖစ္တဲ့ (ေငြေတြ၊ ပစၥည္းေတြ) ရဲ႕ အစြမ္းအစကို အားမကိုးဘဲ မိမိရဲ႕ အရည္အခ်င္းကို အားကိုးၿပီး၊ ကိုယ့္ရဲ႕ ဉာဏ္ရည္ဉာဏ္ေသြးနဲ႔ ေတြးေခၚ စဥ္းစားမႈကို အားကိုးၿပီး တစ္နည္းအားျဖင့္ စိတ္ဓာတ္ျမႇင့္တင္ အားကိုးၿပီး အလုပ္ကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ လုပ္ျပျခင္းနဲ႔လည္း စိတ္ဖိစီးမႈ ျဖစ္ေနတာေတြကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါကို Resource လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ နံပါတ္ငါးအခ်က္ အေနနဲ႔ကေတာ့ Reframe လို႔ ေခၚတဲ့ျပန္လည္ေဘာင္ဖြဲ႕တဲ့ နည္းနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈကို ရင္ဆိုင္ျဖတ္သန္းႏိုင္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ တကယ္ပဲ အလုပ္ေတြမ်ားတယ္၊ မႏိုင္မနင္း ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ကိုပဲ အလုပ္မ်ားတယ္ ဆုိပါေတာ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီအလုပ္ေတြကို ငါႏုိင္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္လို႔ စိတ္ဓာတ္ေရးရာအရ ျပင္ဆင္လုပ္ကိုင္ေနတာမ်ိဳးဟာ အမွန္တကယ္ပဲ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို သက္သာေစပါလိမ့္မယ္။ “အလုပ္ေတြ သိပ္မ်ားေနသလား” လို႔ မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ အေမးကို “ရပါတယ္” လို႔ ေျဖသိမ့္ေျပာဆိုႏိုင္မႈဟာ တကယ့္ကို စိတ္ဖိစီးမႈကို သက္သာေစတဲ့နည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဘယ္အလုပ္မဆို “ငါမရွိရင္ မျဖစ္ဘူး” လုိ႔ ထင္တတ္ၾကတယ္။ အင္မတန္ မွားပါတယ္။ ကုိယ္မရွိရင္လည္း ကမ႓ာႀကီးကေတာ့ လည္ေနမွာပဲလုိ႔ ႏွလံုးသြင္းထားသင့္တယ္။ ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ကို အႀကိမ္ႀကိမ္အထပ္ထပ္ ျပန္လည္စဥ္းစား သံုးသပ္တဲ့အက်င့္ဟာ အလုပ္ထဲက စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ အသစ္ျပန္စ စဥ္းစားလုပ္ကိုင္တာမ်ိဳးပါ။ Renew လို႔ ေျပာရင္ရပါတယ္။ R ေျခာက္လံုးကို သတိထား ဆင္ျခင္ႏိုင္ဖို႔ အႀကံျပဳတာလို႔ Dr.M.Vandenburg က ဆုိပါတယ္။ သင့္သိသလို သံုးႏုိင္ဖို႔ ေဆးၫႊန္း ေပးထားတာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

လူတိုင္း အလုပ္နဲ႔ကင္းကြာၿပီး အသက္ရွင္ေနထုိင္ဖို႔ ခက္ပါလိမ့္မယ္။ အလုပ္တုိင္းမွာလည္း ဖိအား (Presure) ေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ အဲဒါဟာ အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိဆိုရင္ မေထာင္းတာလွေပမဲ့ သိပ္ျမင့္၊ သိပ္မ်ားလာရင္ မေကာင္းပါဘူး။ ဖိအားေတြကတစ္ဆင့္ စိတ္ဖိစီးမႈဆိုတဲ့ (Stress) အဆင့္ကို ေရာက္လာရင္ စိတ္က်န္းမာေရး၊ လူက်န္းမာေရးကို ထိခိုက္တတ္ပါတယ္။ ဒီ R ေျခာက္လံုး ကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈကို သက္သာေစဖို႔ ရည္ရြယ္တာမို႔ “စိတ္ဖိစီးေနသလား R ေျခာက္လံုးကိုစား” လို႔ပဲ အႀကံေပးပါရေစ။

ထက္ေက်ာ္
By HR Journal

http://on.fb.me/UWRK0Q
laminmaung
http://bluenavyblog.blogspot.no/2013/01/r.html