သြားပ်က္စီးေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားမ်ား

 

က်န္းမာေရးစာတိုမ်ားစုစည္းမွဳ

သြားပ်က္စီးေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားမ်ား

(၁) ေရခဲ၀ါးစားျခင္း။ ေရခဲဆိုတာ ေရကိုေအးခဲထားတဲ့သဘာ၀ ေရအခဲတံုးျဖစ္ျပီး၊
အခ်ိဳဓာတ္လဲမပါတာမို ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ကင္းတယ္လို ့သင္ ထင္
ေကာင္းထင္မိပါလိမ့္မယ္။ ေရခဲေရမ်ားက
သြားအတြင္းပိုင္းရွိတစ္ရႈးအေပ်ာ့မ်ားကို တုန္ ့ျပန္မႈလွွ်င္ျမန္ ေအာင္
လွံဳ ့ေဆာ္ေပးတာေၾကာင့္ သြားက်င္/သြားကို္က္ျခင္းျဖစ္ေစပါတယ္။ ထို ့ျပင္
ေရခဲတံုးမ်ားကို ေမးရိုးမ်ားေထာင္ေနေအာင္ တကြ်တ္ကြ်တ္ ကိုက္၀ါး ျခင္းက
သြားနာျခင္း၊ သြာပဲ့ျခင္းမ်ားျဖစ္ေစပါတယ္။
(၂) Mouth Guard(ေခၚ)သြားကာ မသံုးဘဲ အားကစားလုပ္ျခင္း။ ေဘာလံုး၊ ေဟာ္ကီ၊
လက္ေ၀ွ ့၊ သိုင္း…စတဲ့အားကစားမ်ား လုပ္တဲ့အခါ သြားမ်ားကို မေတာ္တဆထိခိုက္
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတတ္ လို ့Mouth Guard(ေခၚ)အေပၚသြားမ်ားကို ကာကြယ္ေပး တဲ့
ပလပ္စတစ္ေပ်ာ့တပ္ထားဖို ့လိုပါတယ္။ ထိုအားကစားျဖင့္
အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းေနသူမ်ားအဖိို ့ Mouth Guard ကို စတိုး
ဆိုင္ၾကီးမ်ားမွာ ၀ယ္ယူူရရွိႏို္င္သလို၊ သြားဆရာ၀န္ျဖင့္တိုင္ပင္ကာ မိမိ
ခံံတြင္းနဲ ့အံ၀င္ဂြင္က်ျဖစ္ေစတဲ့ Mouth Guard ျပဳလုပ္၍ ေဆာင္ထားပါ။
(၃) ညဘက္အိပ္ယာထဲ ႏို ့(သို ့မဟုတ္)အခ်ိဳရည္ေသာက္ျခင္း။ အထူးသျဖင့္
ကေလးမ်ား အိပ္ယာမ၀င္ခင္နဲ ့ တေရးႏိုးမွာ ႏို ့ဗူး ေတာင္းစို
့ေလ့ရွိၾကတာေၾကာင့္ သြားမ်ားပိုးစား ပ်က္စီးၾကရပါ တယ္။
အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ားအေနနဲ ့လည္း ညအိပ္ယာ ၀င္ခါနီးမွာ ႏို ့(သို
့မဟုတ္)သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္တခုခုေသာက္ျပီးတိုင္း သြားတိုက္ပါ။
တေရးႏိုးေရဆာတဲ့အခါတိုင္း ေသာက္ေရတစ္ မ်ိိဳးတည္းသာ ေရငတ္ေျပရံုေသာက္ပါ။
(၄) လွ်ာ/ႏႈတ္ခမ္းမ်ား အေပါက္ေဖါက္၍အလွဆင္ျခင္း။ လူအခ်ိဳ ့က
မိမိအႏၱရာယ္ကိုၾကိဳမျမင္ႏိုင္ၾကဘဲ၊ လွ်ာေပၚအေပါက္ေဖါက္ အလွဆင္ၾကပါတယ္။
အစာစားရင္း ထိုအလွဆင္သတၱဳ ဖန္စီေလးမ်ားကို မေတာ္တဆၾကိတ္၀ါးမိတဲ့အခါ၊
သြားကိ်ဳးပဲ့ေစပါတယ္။ ထိုနည္းတူစြာ ႏႈတ္ခမ္းသားကို အေပါက္ေဖါက္အလွ
ဆင္ျခင္းကလည္း သြားဖံုးမ်ားကိုဒဏ္ရာျဖစ္ကာ၊ ထိုမွတဆင့္ သြားမ်ားကို
ထိခိုက္ပ်က္စီးေစတဲ့အေၾကာင္းတရားမ်ားပါဘဲ၊ အာခံတြင္းဟာ
ဗက္တီးရီးယားပိုးမႊားမ်ားအတြက္ ေပ်ာ္စံရာနိဗၺာန္ဘံု ျဖစ္တာ ေၾကာင့္
ထိုသို ့လွွ်ာ/ႏႈတ္ခမ္းမ်ား အေပါက္ေဖါက္္ အလွဆင္ျခင္းျဖင့္
ပိုး၀င္၍ေရာင္ကိုင္းေစတတ္ျပန္ပါတယ္။
(၅) သြားၾကိတ္/အံၾကိတ္ ျခင္း။ လူအခ်ိဳ ့က စိတ္ဓာတ္က်စိတ္ဖိစီးတဲ့အခါ
အံၾကိတ္ေလ့ရွိသလို၊ အခ်ိဳ ့ကလည္း ညဘက္အိပ္ တဲ့အခါ မိမိကိုယ္ကိုေတာင္ မသိ
လိုက္ဘဲ သြားၾကိတ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ၄င္းျဖစ္ရပ္မ်ားက
သြားမ်ားကိုဖိအားေပးရာေရာက္ကာ သြားမ်ားနိမ့္ဆင္းသြားေစလို ့ ျဖစ္ႏိုင္
ရင္ ညအိပ္တဲ့အခါ ပါးစပ္ထဲမွာ Mouth Guard(ေခၚ)သြားကာတပ္ဆင္၍အိပ္ပါ။ ထို
ေမြးရာပါ အက်င့္ဆိုးမ်ားကေဖ်ာက္ရန္ ခက္ခဲတာေၾကာင့္ ေန ့ဘက္မွာ
သြားမ်ားကို ၀န္ပိနာက်င္ေစတဲ့ အစာမာမာေတြ မ၀ါးစား သင့္ပါဘူး။
(၆) သၾကားလံုးအမာမ်ား ႏွင့္ ကပ္ေစးႏွဲသၾကားလံုးမ်ား။ သၾကားလံုးအမာမ်ားကို
ပါးစပ္ထဲစုပ္ငံုကာတျဖည္းျဖည္း အရည္ေပ်ာ္ သြားျခင္းက၊
သြားအတြင္းပိုင္းေအာက္ေျခမွာ အခ်ိဳဓာတ္မ်ား အနယ္အႏွစ္ထိုင္လာေစပါတယ္။
ဗက္တီးရီးယားပိုးမ်ားကလည္း ထိုအနည္အႏွစ္မ်ားကို
အက္ဆစ္အျဖစ္ေျပာင္းလဲပစ္ျပီး သြား့ အေပၚယံေၾကြလႊာမ်ားကို အက္ဆစ္စား၍
သြားမ်ားပ်က္စီးသြား ပါေတာ့တယ္။ ထိုနည္းတူ ကပ္ေစးႏွဲသၾကားလံုး အခ်ိဳမ်ားက
လည္း သြားမ်ားကိုကပ္ေနလို ့ သြားမ်ားပ်က္စီးေစတဲ့အေၾကာင္း တရားမ်ားပါဘဲ။
(၇) ေဆာ္ဒါေဖ်ာ္ရည္/အခ်ိဳရည္ ႏွင့္ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္မ်ား။ အသင့္ေသာက္
ေဆာ္ဒါေဖ်ာ္ရည္နဲ ့ အခ်ိဳရည္မ်ားထဲမွာ အခ်ိဳဓာတ္
အေျမာက္အမ်ားပါ၀င္ေလ့ရွိတာေၾကာင့္၊ ၄င္းတို ့ကို မၾကာ ခဏေသာက္ျခင္းက
သြားအေပၚယံေၾကြသားမ်ားကို အက္ဆစ္ျပဳ၍ သြားမ်ားပ်က္စီးလာေစပါတယ္။ ထို ့တူ
သဘာ၀သစ္သီး ေဖ်ာ္ရည္မ်ားကိုလည္း သၾကား၊ ႏို ့ဆီ စတဲ့ အခ်ိဳဓာတ္ေလ်ာ့ကာ
ေသာက္သံုးပါ။
(၈) ကပ္ေၾကး/ဓါးမသံုးဘဲ သြားျဖင့္ကိုက္ေဖါက္ျခင္း။ သြားမ်ားကို
ကတ္ေၾကး/ဓါး သဖြယ္သေဘာထားျပီး ပုလင္းအဖံုးဖြင့္ျခင္း၊
အပ္ခ်ည္ၾကိဳးကိုက္ျဖတ္ျခင္း၊ ပလပ္စတစ္အိတ္ကိုက္ ေဖာက္ျခင္း တို
့မလုပ္သင့္ပါဘူး။ ထိုနည္းက သြားမ်ားတံုးလာေစရံုသာ မက၊ က်ိဳးပဲ့ပ်က္ဆီး၍
ယို္င္နဲ ့လာေစပါတယ္။
(၉) အားလူးေျခာက္ေၾကာ္မ်ား။ အာလူးနဲ ့ အာလူးေျခာက္ေၾကာ္မ်ားထဲမွာ
ကစီ(ေကာ္)ဓာတ္မ်ားပါရွိတာေၾကာင့္၊ ၄င္းတို ့၀ါးစားျပီး မိနစ္၂၀ အၾကာမွာ
သြား ေအာက္ေျခရွိဗက္တီရီးယားမ်ားက ထို ကစီ(ေကာ္)ဓာတ္မ်ားကို အက္ဆစ္အျဖစ္
ေျပာင္းလဲသြားေစ တာေၾကာင့္၊ အာလူး ေျခာက္ေၾကာ္မ်ားစားျပီးတိုင္း
အာလုပ္က်င္းပါ(သို ့မဟုတ္)သြားၾကားထိုးပါ။
(၁၀) သြားရည္စာမ်ားအဆက္မျပတ္စားျခင္း။ ဥပမာ ေနၾကာေစ့ေလွာ္/ပဲေလွာ္မ်ား
ကိုက္စားျခင္း နဲ ့ ပါးစပ္အျငိမ္မေနဘဲ အျခားမုန္ ့ပဲသြားရည္စာမ်ား
အဆက္မျပတ္စား ျခင္းက ခံတြင္းထဲမွာ တံေတြးထြက္ရွိမႈ နညး္လာကာ၊ သြားမ်ားကို
ပ်က္စီးေစပါ ေတာ့တယ္။
(၁၁) ခဲတံကို ကိုက္ခဲျခင္း။ လူအခ်ိုဳ ့က အလုပ္(သို ့မဟုတ္)စာထဲမွာ
အာရံုစူးစိုက္မိ္ၾကတဲ့အခါ အမွတ္မထင္ ခဲတံကိုကိုက္ခဲေလ့ ရွိပါတယ္။
ထိုအျပဳအမူက ေရခဲတံုးကိုက္၀ါးသလိုဘဲ၊ သြားမ်ားကို ပဲ့ေစတတ္ပါတယ္။
ထိုအက်င့္ကိုေပ်ာက္ေစရန္ သၾကားမပါတဲ့ ပီေက၀ါးသင့္ပါတယ္။
ပီေက၀ါးျခင္းေၾကာင့္ ထြက္ရွိလာေသာတံေတြးမ်ားက သြားရဲ
့ေၾကြလႊာေတြပ်က္စီးျခင္းမွ ကာကြယ္ေပး ကာ၊ သြားမ်ားကိုလည္း ခိုင္ခန္
့ေစပါတယ္။
(၁၂) ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း။ ေဆးလိပ္မ်ားက
သြားအေရာင္ပ်က္ျပယ္မဲညစ္လာေစရံုသာမက၊ သြားဖံုးေရာဂါရေစပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ေဆးရြက္ၾကီးမ်ား က ခံတြင္း၊ ႏႈတ္နဲ ့ လွ်ာကင္ဆာျဖစ္ေစလို ့
ေဆးလိပ္နဲ ေ့ဆးရြက္ၾကီးမ်ားကို ေရွာင္ႏို္င္ေလ အေကာင္းဆံုးပါဘဲ။
(၁၃) ေကာ္ဖီ၊ ၀ိုင္ျဖဴ နဲ ့ ၀ိုင္နီ္မ်ားေသာက္ျခင္း။ ေကာ္ဖီ ထဲမွာပါတဲ့
အက္ဆစ္မ်ားက သြားအေရာင္ကို၀ါညစ္ေစပါတယ္။ ၀ိုင္အျဖဴ ထဲမွာပါတဲ့
အက္ဆစ္ဓာတ္မ်ားက သြားရဲ ့ ေၾကြလႊာေတြကို ပါးလာေစျပီးေနာက္၊
အေပါက္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ထို ့နည္းတူစြာ၊ ၀ိုင္အနီထဲမွာပါတဲ့ chromogen,
tannins (ေခၚ)သဘာ၀အနီေရာင္ဆိုးေဆးမ်ားက သြားအေပၚယံေၾကြလႊာမ်ားကို အစက္အ
ေျပာက္မ်ားျဖစ္ေစပါတယ္။ ထို ့ေၾကာင့္ ေကာ္ဖီ၊
၀ိုင္ျဖဴႏွင့္၀ိုင္နီမ်ားေသာက္ျပီးတိုင္း၊ ေသာက္ေရျဖင့္
အာလုပ္(ပလုပ္)က်င္းေပးပါ။
(၁၄) အထိန္းအကြပ္မရွိစားျပီးအန္ထုတ္ျခင္း။ အခ်ိုဳ ့ေသာသူမ်ားက
ခႏၵာကိုယ္၀မွာေၾကာက္ေသာ္လည္း၊ အစားအေသာက္မဆင္ ျခင္ႏုိင္္ၾကဘဲ၊
အထိန္းအကြပ္မရွိစား ေသာက္ျပီးေနာက္ အန္ထုတ္ပစ္္ေလ့ရွိပါတယ္။
ထိုအန္ဖတ္မ်ားထဲမွာ အစာအိမ္မွထြက္ရွိ ေသာ အက္ဆစ္အျပင္းမ်ားပါရွိေန ပါတယ္။
မၾကာခဏ အဲဒီလို အန္ထုတ္သူေလ့ရွိသူမ်ားတြင္ ေန ့/လၾကာရွည္လာတာနဲ ့အမွ်၊
အက္ဆစ္ျပင္းမ်ားက သြားမ်ားကို တျဖည္းျဖည္းတိုက္ စားလာျပီး၊
သြားမ်ားအားနည္ကာ က်ိဳးပဲ့လြယ္သြားပါေတာ့တယ္။

(ေပါက္ေပါက္…မွ်ေ၀သည္)
(မွီျငမ္း။ အင္တာနက္)